II SA/Bk 125/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-05-04
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, uwzględniająca dochody z działalności gospodarczej, wydatki na rodzinę i utrzymanie gospodarstwa domowego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca niski dochód z działalności gospodarczej, znaczące wydatki na utrzymanie rodziny i gospodarstwa domowego, a także brak oszczędności, uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w zakresie wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, który wykazał ją w złożonym oświadczeniu.Stan faktyczny
J. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej uchwały Rady Miejskiej w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług kominiarskich, z której uzyskuje średni miesięczny dochód około 2.000 zł, utrzymuje żonę i dziecko, posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie ma oszczędności. Przedstawił szczegółowe zestawienie miesięcznych wydatków, które przekraczają jego dochody.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. Sz. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Sz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P., A. O., A. S., G. A., J. Sz., J. S., K. Z., K. P., M. Sz., M. G., P. M., S. Sz., T. G., W. S. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a przyznać J. Sz. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 21). Skarżący podniósł, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług kominiarskich. Wnioskodawca na utrzymaniu ma żonę i dziecko. Jedynym źródłem utrzymania rodziny pozostaje dochód z działalności gospodarczej, średnio w wysokości około 2.000 zł miesięcznie. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 21-22).
Ponadto skarżący, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego oświadczył, iż jego miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: karta podatkowa z tytułu działalności usługowej – 179 zł, rata za zakup komputera – 256 zł, opłata za Internet – 50 zł, czynsz – 225 zł, telefon – 250 zł, składka na KRUS – 290 zł, opłata za przedszkole – 252, 50 zł, podatek od nieruchomości – 10 zł, energia elektryczna - 85,62 zł, gaz – 22 zł, lekarstwa – 200 zł, koszt utrzymania samochodu marki P., rok produkcji [...] – 430 zł, żywność – 300 zł (k. 67).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. Sz. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna i rodzinna J. Sz. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą utrzymującą żonę i syna. Jedynym jego źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie usług kominiarskich, średnio w wysokości około 2.000 zł (k. 22). Wnioskodawca posiada dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz samochód marki P., rok produkcji [...]. Poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód nie zawsze nawet wystarcza na bieżące wydatki związane z utrzymanie rodziny skarżącego, które kształtują się na poziomie ponad 2.000 zł (k. 67).
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, a także zestawienie jego stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności i majątku, który można spieniężyć pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło