II SA/Bk 125/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-05-04
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, polegająca na niskim dochodzie (emerytura) i wysokich bieżących wydatkach, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się niskim dochodem w postaci emerytury oraz bieżącymi wydatkami przekraczającymi ten dochód, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
A. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i jedyny dochód w postaci emerytury w wysokości 1050 zł (później sprecyzowane na 903,29 zł netto). Wnioskodawczyni podała swoje bieżące wydatki na kwotę około 903 zł, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Miejskiej B. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. O. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P., A. O., A. S., G. A., J. Sz., J. S., K. Z., K. P., M. Sz., M. G., P. M., S. Sz., T. G., W. S. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a przyznać A. O. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
A. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 16). Skarżąca podniosła, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedyny jej dochód stanowi emerytura w wysokości 1050 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (powierzchnia mieszkalna [...] m2) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, stanowiącą współwłasność. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k.16-18).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 31 marca 2009 roku A. O. oświadczyła, że bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem wynoszą 903 zł i kształtują się następująco: energia elektryczna – 70 zł, podatek od nieruchomości – 25 zł, gaz – 200 zł, leki – 50 zł, środki sanitarne – 50 zł, buty i ubranie – 50 zł, prasa i książki – 50 zł, woda i kanalizacja, karma dla psa i kotów oraz usługi weterynaryjne – 200 zł. Do wniosku A. O. dołączyła kopie dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu i części ponoszonych wydatków (k. 56-60).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. O. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna A. O. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest osobą starszą i schorowaną. Jedynym jej dochodem jest emerytura w wysokości 903, 29 zł netto (k. 57). Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód wystarcza jej jednak jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem wynoszą około 903 zł, co oznacza, iż po ich odliczeniu skarżącej nie zostaje z emerytury żadna wolna kwota środków finansowych, która mogłaby być przeznaczona na poniesienie kosztów sądowych.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło