II SA/Bk 125/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-05-04
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, polegająca na posiadaniu jedynie emerytury w wysokości 1250 zł i bieżących wydatkach bliskich tej kwocie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się niskim dochodem w postaci emerytury oraz bieżącymi wydatkami, które pochłaniają całość tego dochodu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
M. Sz. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1250 zł. Wnioskodawczyni podała swoje bieżące wydatki, które wynoszą około 1243 zł, oraz brak oszczędności i przedmiotów wartościowych. Do wniosku dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. Sz. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P., A. O., A. S., G. A., J. Sz., J. S., K. Z., K. P., M. Sz., M. G., P. M., S. Sz., T. G., W. S. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a przyznać M. Sz. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
M. Sz. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 29). Skarżąca podniosła, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedyny jej dochód stanowi emerytura w wysokości 1250 zł. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k.29-30).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 31 marca 2009 roku M. Sz. oświadczyła, że bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem wynoszą 1243 zł i kształtują się następująco: energia elektryczna – 70 zł, gaz – 200 zł, woda i kanalizacja – 50 zł, środki sanitarne – 50 zł, książki i prasa – 50 zł, leki i wizyty lekarskie – 50 zł, buty i ubranie – 50 zł, woda i kanalizacja, karma dla psa i kotów oraz usługi weterynaryjne – 250 zł, żywność – 343 zł, RTV – 40 zł, ubezpieczenie PZU Życie – 40 zł, przejazdy komunikacyjne – 50 zł, środki ogrodnicze – 50 zł, wydatki okolicznościowe – 50 zł. Do wniosku M. Sz. dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wysokość części ponoszonych wydatków oraz uzyskiwanego dochodu, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i stanie zdrowia (k. 58-59,62-63,65).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna M. Sz. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna M. Sz. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest osobą starszą i schorowaną. Jedynym jej dochodem jest emerytura w wysokości 1.243,57 zł netto (k. 63). Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód wystarcza jej jednak jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem wynoszą około 1243 zł, co oznacza, iż po ich odliczeniu skarżącej nie zostaje z emerytury żadna wolna kwota środków finansowych, która mogłaby być przeznaczona na poniesienie kosztów sądowych.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło