II SA/Bk 1251/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E. W. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią emerytury małż. W. w łącznej kwocie 3.351,84 zł, w tym: emerytura J. W. – 1.695,75 zł oraz 1.656,09 zł uzyskiwane przez E. W. z tytułu przyznanej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Wykazane wydatki skarżącej wynoszą za styczeń 2013 r. łącznie 3.321,40 zł w szczególności: czynsz – 562,37 zł; telefon – 34,50 zł; energia elektryczna – 104,16 zł; lekarstwa – 280 zł; usługi pocztowe – 60 zł; opłaty bankowe – 30 zł; rata spłaty kredytu – 700 zł; koszty podróży do sądu w W. – 120 zł; Internet – 111 zł; składki ubezpieczeniowe – 119,37 zł; życie odzież, środki czystości, drobne artykuły – 1.200 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Do końca [...] br. skarżąca zmuszona jest spłacić kredyt bankowy w wysokości 1.600 zł (wnioskodawczyni spłaca raty kredytu odnawialnego w dowolnej wysokości, ale musi spłacić całość zobowiązania na wyznaczony dzień kończący roczną umowę kredytową). W związku z obowiązkiem spłaty kredytu J. W. nie jest w stanie opłacić czynszu w [...] br. tj. 560 zł oraz opłat za działkę w pracowniczym ogrodzie działkowym – 400 zł. Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. W [...] 2015 r. wnioskodawczyni przeszła z. s., była hospitalizowana. Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 91 - 92). Do akt sprawy J. W. dołączyła: dokumentację medyczną (k. 96 – 98) Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisów od zażaleń wnioskodawczyni na postanowienia tut. Sądu z dnia [...] marca 2015 r. i z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie poszczególnych sędziów w łącznej wysokości 200 zł (k. 88-89). W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 3.351,84 zł. Wykazane wydatki wynoszą 3.321,40 zł miesięczne. Skarżąca wykazała, iż z uwagi na konieczność spłaty zadłużenia bankowego w kwocie 1.600 zł (do końca [...] br.) ma trudności z uregulowaniem opłat za czynsz i działkę pracowniczą. Majątek małż. W. stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m², ponad [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi (skarżąca w [...] br. przeszła z. m. s.), ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez małż. W. stałych źródeł dochodu w postaci emerytur. Uzyskiwany dochód miesięczny z całą pewnością daje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie 200 zł na pokrycie wpisów od zażaleń, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawczyni, której rodzina ma stałe źródła utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-