II SA/Bk 127/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty dodatkowej za wydobyte z rażącym naruszeniem warunków koncesji kruszywo naturalne p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. oddalono skargę w przedmiotowej sprawie. W piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący – P. L. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że o wyroku dowiedział się z pisma skierowanego do niego ze Starostwa Powiatowego w B., odebranym przez niego w dniu [...] listopada 2017 r. Podniósł, że niezłożenie przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pozbawiło go możliwości poznania motywów rozstrzygnięcia i możliwości ewentualnego zaskarżenia tego orzeczenia. Wskazał, że nie posiadał informacji o dacie rozprawy i wydaniu wyroku. Informacja o oddaleniu skargi była dla niego zaskoczeniem. Podał, że cierpi na uzależnienie od alkoholu i związku z tym oraz z w związku z problemami w firmie i w rodzinie, w ostatnim okresie jego stan psychiczny się pogorszył. W ostatnich miesiącach był na leczeniu odwykowym od uzależnienia alkoholowego oraz leczył się psychiatrycznie. W zasadzie od czerwca 2017 r. cierpi na depresję i nie potrafi funkcjonować w rzeczywistości. Gdyby zdawał sobie sprawę z tego, że w sprawie zapadł wyrok na pewno wystąpiłby z wnioskiem o jego uzasadnienie. Obecnie jest pod wzmożoną opieką psychiatrów, psychologów i terapeutów. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie z dnia [...] listopada 2017 r. wystawione przez specjalistę psychiatrę z którego wynika, że skarżący w okresie od [...] sierpnia do [...] listopada 2017 r. wykazywała cechy pogorszenia stanu psychicznego, co mogło wpłynąć na jego zdolność do oceny sytuacji i podejmowania decyzji. Do wniosku dołączono także wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: P.p.s.a.) stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie następujących przesłanek: spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4) i uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie przez skarżącego czynności w terminie powoduje dla niego ujemne skutki w postaci braku możliwości zapoznania się z uzasadnieniem wyroku i ewentualnej możliwości jego zaskarżenia. Jednocześnie wniosek został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W sprawie niniejszej przyjąć należy, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu [...] listopada 2017 r. (czyli w dniu w którym, jak podaje skarżący, z pisma Starostwa Powiatowego w B. dowiedział się o wyroku) a wniosek został złożony w dniu [...] listopada 2017 r. Wraz z wnioskiem została także dokonana czynność, której uchybiono a mianowicie złożono wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W sprawie, nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem - z obowiązkiem do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez skarżącego, że mimo całej staranności nie mógł on dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niego niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając podnoszony przez skarżącego argument dotyczące jego stanu psychicznego w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej, stwierdzić należy że nie może on usprawiedliwiać uchybienia terminu. Istotne bowiem jest, że skarżący aktywnie działał w sprawie, składał pisma i wnioski - w tym osobiście sporządził i nadał skargę w której zwarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wypełnił i nadał wniosek o przyznanie prawa pomocy a następnie złożył sprzeciw. Forma i treść tych pism procesowych nie pozwala uznać skarżącego za osobę mającą trudności z oceną sytuacji i z podejmowaniem decyzji. Jak wynika z akt sprawy, skarżący została prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Co prawda nie uczestniczył w niej czynnie ale, zdaniem Sądu, mógł osobiście lub przy pomocy osób trzecich uzyskać informację o wyniku sprawy i co do dalszego postępowania w sekretariacie sądu. Podkreślić należy, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie jest skomplikowanym pismem, które wymagałoby znacznego nakładu sił. Stwierdzić należy, że gdyby nawet stan psychiczny skarżącego wyłączał jego funkcjonowanie w rzeczywistości, to nie była to przeszkoda takiego rodzaju aby przy dołożeniu należytej staranności o własne interesy nie mógł złożyć stosownego wniosku w terminie osobiście lub przy pomocy osób trzecich. Pogorszenie stanu psychicznego nie miało charakteru nagłego. Jak podaje skarżący trwał on od czerwca 2017 r. a więc przez okres prawie dwóch miesięcy przed datą wydania wyroku. W ocenie Sądu, jest to okres w którym skarżący mógł zorganizować pomoc w prowadzeniu swych spraw. Tym bardziej, że jak podano powyżej treść pism skarżącego nie świadczy o tym, że jest on osobą nieporadną życiowo. W związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że skarżący nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niego oczekiwać. Przy dołożeniu należytej staranności, skarżący był w stanie dopełnić swoich obowiązków i złożyć wniosek w terminie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia