II SA/Bk 13/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-02-24

Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając pozwolenie na budowę budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, powinien uwzględniać interesy właściciela sąsiedniej nieruchomości, a nie tylko zgodność projektu z planem miejscowym i warunkami technicznymi?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości sąsiedniej, musi uwzględniać nie tylko zgodność projektu z planem miejscowym i warunkami technicznymi, ale także uzasadnione interesy osób trzecich, w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 144 Kodeksu cywilnego. Pozwolenie na budowę przy granicy może być wydane tylko wyjątkowo, gdy istnieją szczególnie uzasadnione przyczyny, a organy muszą wykazać, że taka budowa nie narusza zasad współżycia społecznego ani nie zakłóca korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę.
Stan faktyczny
Skarżący R. R. złożył skargę na decyzję Wojewody P., która utrzymała w mocy decyzję Starosty S. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego po granicy działki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym przepisów dotyczących poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich i zasad dobrego sąsiedztwa, twierdząc, że planowana inwestycja spowoduje zacienienie jego działek i ograniczy możliwość ich zagospodarowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], znak [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego R. R. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą L. E. i J. B. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego po granicy z działkami o nr geod. [...], [...] i [...], utwardzenia dojazdu, miejsca postojowego i zjazdu z drogi gminnej na działkach o nr geod. [...] i [...] położonych przy ul. [...] róg ul. [...] w S. Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku L. E. i J. B., Starosta S. decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej działce. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Wojewoda P., po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W dniu [...] lipca 2014 r. L. i J. B. przedłożyli w organie I instancji korektę wniosku o pozwolenie na budowę, w której wnieśli dodatkowo o udzielenie pozwolenia na budowę miejsca postojowego i zjazdu oraz utwardzenie dojazdu do projektowanego budynku gospodarczego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r,, nr [...], znak: [...], Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. i J. B. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego po granicy z działkami o nr geod. [...], [...] i [...], utwardzenia dojazdu, miejsca postojowego i zjazdu z drogi gminnej na działkach o nr geod. [...] i [...] położonych przy ul. [...] róg ul. [...] w S. W uzasadnieniu organ wskazał, że wypełniając postanowienie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, po sprawdzeniu zgodności projektu budowlanego z planem zagospodarowania przestrzennego miasta S. w granicach administracyjnych i części obszaru gminy S. uchwalonym uchwałą nr XLII/319/06 Rady Miejskiej w Sokółce z dnia 31 marca 2006 r. (ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Podl. w dniu 12 maja 2006 r. nr 129 poz. 1229) oraz zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń, a także wykonania projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i przynależącą do właściwej izby samorządu zawodowego, należało stwierdzić spełnienie wymagań określonych w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i stąd zatwierdzono projekt budowlany oraz udzielono pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Po rozpatrzenia odwołania, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie Starosty S. jest zgodne z prawem, gdyż inwestor spełnił wszystkie wymogi prawa uzasadniające udzielenie pozwolenia na budowę. Wskazał, że lokalizacja projektowanego budynku gospodarczego ścianami bez otworów okiennych i drzwiowych po granicy z działkami jest zgodna z ustaleniami uchwały nr XLII/319/06 Rady Miejskiej w Sokółce z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sokółka w granicach administracyjnych i części obszaru gminy Sokółka oraz z § 12 ust. 2 rozporządzenia. Wojewoda zaznaczył również, że projekt budowlany przedmiotowej inwestycji został opracowany przez uprawnionego projektanta legitymującego się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o członkostwie w właściwej izbie samorządu zawodowego (uprawnienia budowlane i zaświadczenie w projekcie budowlanym), co wypełnia ustalenia art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Podniósł, że w projekcie budowlanym spełnione są także warunki określone w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy, tj. opracowano informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Oprócz tego projektowany budynek gospodarczy spełnia wymagania przeciwpożarowe, a akta sprawy zawierają zgodę Burmistrza S. z dnia 0[...] lipca 2014 r., znak: [...]., na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi gminnej wewnętrznej położonej na działce o nr geod. [...] (ul. [...] w S.), na działkę inwestycyjną o nr geod. [...]. Ponadto organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu, że projektowany budynek gospodarczy spowoduje zacienianie działek skarżącego i ograniczy możliwość ich zagospodarowania oraz wpłynie na estetykę i obniży wartość nieruchomości, wyjaśnił, iż praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów oraz, że podnoszone dolegliwości nie mogą być uznane za ograniczenie w możliwości zagospodarowania nieruchomości, gdy zamierzenie projektowe jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Organ zaznaczył również, że skarżący nie wskazał w jaki sposób realizacja planowanej inwestycji utrudni zagospodarowanie jego działek o nr geod. [...] i [...] oraz, że kwestia obniżenia wartości działki nie jest przedmiotem oceny tutejszego organu i nie może być rozpatrywana w niniejszym postępowaniu. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, że organ I instancji nie wyjaśnił, czy inwestor uzyskał już odrębnymi decyzjami pozwolenia na realizację miejsca postojowego oraz drogi dojazdowej i nie wskazał czy istnieje pozwolenie na budowę placu na kontener, Wojewoda P. zaznaczył, iż projektant w przedłożonym poprawionym projekcie zagospodarowania terenu (rys. nr 1 projektu budowlanego) określił, które obiekty są istniejące (np. w pkt D oznaczono istniejący plac na kontener), a które projektowane. Wskazał również, że w dniu [...] lipca 2014 r. L. i J. B. przedłożyli w organie I instancji korektę wniosku o pozwolenie na budowę, uzupełniając projektowaną inwestycję o budowę miejsca postojowego i zjazdu oraz utwardzenie dojazdu do projektowanego budynku gospodarczego oraz, że na wszystkie wnioskowane obiekty Starosta S. skarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. udzielił pozwolenia na budowę. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa: - art. 4 Prawa budowlanego - polegające na uznaniu, że inwestorzy mają prawo do dowolnej zabudowy nieruchomości gruntowej, po warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami; - art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego - polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji, pomimo jej niezgodności z przepisami o poszanowaniu uzasadnionych interesów osób trzecich, dotyczących w tym przypadku ochrony własności skarżącego przed zakłóceniami w korzystaniu przez inwestorów z należącej do skarżącego nieruchomości w wyniku realizacji zamierzonej inwestycji przejawiającym się m.in. ograniczeniem nasłonecznienia nieruchomości stanowiącej własność skarżącego; - art. 140 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - polegające na wydaniu decyzji naruszającej zasady dobrego sąsiedztwa, czego wyrazem jest nieliczenie się z prawami oraz interesem prawnym skarżącego; - § 12 ust. 2 rozporządzenia - polegające na błędnym uznaniu, że w przedmiotowej sprawie możliwym jest sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio po granicy działki; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - polegające na uwzględnieniu interesu tylko jednej strony postępowania (inwestorów) oraz na braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; - art. 80 k.p.a. - polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że treść art. 4 Prawa budowalnego, art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, art. 140 k.c. i art. 144 k.c. oraz wyroku NSA z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 105/12 wskazuje wprawdzie, że nie ma zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej ani warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, jednak nie oznacza to, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę. Wprawdzie § 7 ust. 2 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. dopuszcza sytuowanie budynków gospodarczych po granicy, to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją ku temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Zdaniem strony skarżącej ani z akt sprawy, ani z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ administracji wskazał szczegółowe okoliczności lokalizacji budynku po granicy. W przedmiotowym postępowaniu organ administracji nie wyjaśnił, czy istnieje możliwość racjonalnego zlokalizowania budynku gospodarczego w innym miejscu. Nie wskazał także, czy kształt działki uniemożliwiał usytuowanie projektowanego budynku gospodarczego w innym miejscu. Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenie na budowę obiektu budowlanego po granicy z sąsiednią nieruchomością, organ powinien mieć na względzie również interesy skarżącego. Umiejscowienie zaś budynku na wskazanym przez inwestorów obszarze spowoduje zacienienie oraz ograniczy możliwość zagospodarowania działek stanowiących własność skarżącego oraz wpłynie na estetykę nieruchomości. Końcowo strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Wojewody P. z dnia [...] listopada 2014 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą L. i J. B. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego po granicy z działkami o nr geod. [...], [...] i [...], utwardzenia dojazdu, miejsca postojowego i zjazdu z drogi gminnej na działkach o nr geod. [...] i [...] położonych przy ul. [...] róg ul. [...] w S. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, dalej: "P.b.")., a w szczególności art. 35 ust. 1, który stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 3) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., które w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 4 P.b., art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., art. 140 k.c. i art. 144 k.c., a także § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest, że na obszarze, na którym ma powstać inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Sokółka uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Sokółce Nr XLII/319/06 z dnia 31 marca 2006 r., który w § 7 ust. 2 pkt 2 dopuszcza usytuowanie budynków gospodarczych i garaży na granicy działki na terenie oznaczonym symbolem 1 MN oraz, że przedmiotowa inwestycja znajduje się właśnie na tym terenie. Spór dotyczy zaś kwestii, czy w przedmiotowym postępowaniu organy badają tylko zgodność zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym i warunkami technicznymi (jak twierdzą organy), czy też w zakresie szerszym, m.in. wskazanym w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. (jak twierdzi skarżący). Zdaniem Sądu, rację ma skarżący. Ze wskazanego przepisu wynika, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia określono odległości, w jakich należy sytuować budynki od granicy z sąsiednią działką budowlaną i mają one być nie mniejsze niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Wprawdzie rozporządzenie w § 12 ust. 2 sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jednakże omawiane przepisy należy interpretować w ten sposób, że zasadą jest, iż sytuowanie określone w § 12 ust. 2 jest wyjątkiem od reguły określonej w ust. 1 tego przepisu. Treść tych przepisów wskazuje wprawdzie na to, iż nie ma zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, jednakże nie oznacza to, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę, albo że jest związany wyłącznie przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś tylko od woli inwestora zależy określenie usytuowania obiektu i jest ono wiążące dla organu. Jak słusznie wskazano w wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 czerwca 2001 r., sygn. akt OSA 4/01, pomimo, iż przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez organ architektoniczno-budowlany jest pozwolenie na budowę, a więc rozstrzygnięcie należące do typowych zagadnień z dziedziny prawa administracyjnego materialnego, to jednak unormowań prawnych co do możliwości i warunków udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy nieruchomości stanowiącej własność innej osoby niż inwestor należy poszukiwać zarówno w przepisach prawa administracyjnego (ustawa Prawo budowlane) jak i w przepisach prawa cywilnego (art. 140 k.c i art. 144 k.c.). Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela stanowisko przedstawione powyżej i opowiada się także za kolejnym poglądem judykatury, że w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, organ administracji publicznej powinien mieć na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa zarówno inwestora jak i właścicieli działki sąsiedniej a także przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 794/05). Pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Wskazuje na to treść art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. wymagającego zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak i art. 144 k.c. przewidującego, iż właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W postępowaniu takim organ w oparciu o art. 9 k.p.a. winien inwestora pouczyć o obowiązku wyczerpującego uzasadnienia usytuowania obiektu przy granicy nieruchomości. Dopiero powołane przez strony argumenty i zgłoszone przez nie dowody oraz ewentualnie materiał dowodowy zgromadzony przez organ orzekający we własnym zakresie stanowić będzie podstawę orzekania w sprawie. Organ winien też mieć na uwadze, że pozytywnie można rozstrzygnąć tylko wniosek tej strony, która wykaże w toku postępowania, że budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie narusza zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Pamiętać też musi, że skutki jego decyzji będą determinowały kształt przyszłej zabudowy na danym obszarze i to na przestrzeni długiego okresu czasu. Stąd rozstrzygnięcie w tym przedmiocie wymaga szczególnie wnikliwego rozważenia nie tylko interesów wszystkich uczestników postępowania, ale także przeanalizowania kwestii, jaki będzie ono miało wpływ na ład przestrzenny danego obszaru. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy nie dokonały w ogóle oceny co do tego, czy i jakie przyczyny przemawiają za tym, aby przedłożyć interes inwestora nad interesami właściciela działki sąsiedniej. Powyższa kwestia nie została prawidłowo przez organy wyjaśniona, czym naruszono art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wskazane przepisy oraz art. 8 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy dopuściły się takiego właśnie naruszenia, które w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 4 P.b., art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., art. 140 k.c. i art. 144 k.c., a także § 12 ust. 2 omawianego rozporządzenia, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy. Organy niezasadnie bowiem stanęły na stanowisku, że w przedmiotowym postępowaniu należy tylko badać zgodność zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym i warunkami technicznymi z pominięciem kwestii wskazanych m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Na mocy art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490, j.t.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło