II SA/Bk 1306/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skarg M. sp. z o.o. w likwidacji w B. oraz M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2025 r. Nr 407.379/AH/VI/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu p o s t a n a w i a przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. , M. W. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 10 czerwca 2025 r., nr 407.379/AH/VI/2025, utrzymującą w mocy własną decyzję z 27 lutego 2025 r., na mocy której SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty Sokólskiego z 9 lipca 2019 r., nr KD-I.5410.BSKVH31.2020.EW. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z 17 września 2025 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych poprzez: a) złożenie 1 brakującego podpisanego odpisu skargi, b) podpisanie skargi. W wezwaniu zakreślono termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 3 listopada 2025 r.. Skarżąca w przesyłce nadanej 12 listopada 2025 r. nadesłała do sądu podpisaną skargę oraz podpisaną odpowiedź na skargę. Nie nadesłała podpisanego odpisu skargi. Postanowieniem z 17 listopada 2025 r. sąd odrzucił skargę M. W. oraz zwrócił jej uiszczony wpis od skargi. Przyczyną odrzucenia skargi było nieuzupełnienie ww. braków formalnych skargi. Pismem z dnia 3 grudnia 2025 r. (data nadania – 4 grudnia) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że do naruszenia tygodniowego terminu doszło bez jej winy. We wrześniu tego roku dowiedziała się o tym, że mąż roztrwonił ich majątek, a dodatkowo zadłużył się w chwilówkach. Wpadła przez to w depresję, zgłosiła się do psychiatry i rozpoczęła trapię. Jako dowód wskazała zaświadczenie lekarza psychiatry. Nadmieniła, że w trakcie leczenia przepisano jej lek o nazwie Asertin 50. W dniu 3 listopada 2025 r. otrzymała kolejną receptę (kod recepty 6853), którą zrealizowała. Dalej skarżąca podkreśliła, że sama depresja, z której próbuję się wyleczyć, i przyjmowany lek, powodują, że brakuje jej koncentracji, ma trudności z kojarzeniem faktów i myśleniem przyczynowo-skutkowym. Ma obniżony nastrój, męczy ją bezsenność i zawroty głowy. Każdego dnia walczy, bardzo się stara, by wstać i zmobilizować się do codziennych obowiązków. Wszystko ją przerasta, powoduje nasilanie się kolejnych objawów depresji. Stwierdziła także, że nigdy taka nie była – ma siedmioro dzieci i zawsze była za nie odpowiedzialna, zawsze była dokładna, zachowywała dyscyplinę i wszystkie obowiązki wykonywała jak należy. Tym razem jednak wszystko się posypało, nie ma już sił i faktycznie przez to wszystko zapomniała, by przesłać sądowi odpowiedź we właściwym czasie, a korespondencja została wysłana po terminie. Przez ten stres i kłopoty z myśleniem, kojarzeniem, wysłała do sądu nie to pismo, co trzeba. Końcowo skarżąca wskazała, że gdyby nie choroba i leki, prawidłowe pismo do sądu przesłałaby w terminie, bo to przede wszystkim jest sprawa szacunku do sądu. Do powyższego wniosku skarżąca dołączyła podpisany odpis skargi. Ponadto załączyła dokumenty na poparcie swoich twierdzeń – zaświadczenie z NZOZ Poradnia Terapii Uzależnień w G. z 2 grudnia 2025 r., zrzut ekranu z telefonu z widoczną receptą od lekarza psychiatry z 3 listopada 2025 r. na lek Asertin 50 (z adnotacją, że recepta została zrealizowana), a także dowód uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (§ 2). Jak z kolei stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei art. 88 p.p.s.a. mówi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z przedstawionych regulacji wynika, że merytoryczna ocena przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym poprzedzona winna zostać ustaleniem, czy wniosek we wskazanym przedmiocie został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Oceniając ten aspekt dostrzec trzeba, że skarżąca w złożonym wniosku nie wskazała konkretnej daty, w której ustać miała przyczyna uchybienia terminu. Podaje jednak, że okoliczność będąca przyczyną uchybienia terminu (zaburzenie psychiczne – depresja) pojawiła się w ostatnim czasie w sposób nagły. Skarżąca od października przyjmuje leki przeciwdepresyjne przepisane przez lekarza psychiatrę. Uwzględniając powyższe przywołać należy pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, który akcentuje, że w sytuacji gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin do złożenia przedmiotowego wniosku został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w kwestii uchybienia terminu (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 376/08). Przyjąć zatem należy, że spełniony został wymóg złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Ponadto skarżąca, składając przedmiotowy wniosek, dokonała czynności, której nie dopełniła w terminie. Oczywiste również jest, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków skargi powoduje ujemne skutki dla skarżącej, tj. odrzucenie skargi. Należy zatem przejść do oceny, czy w okolicznościach sprawy można było uznać, że skarżąca uprawdopodobniła, że niedochowanie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nastąpiło bez jej winy (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić trzeba, że uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, że strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania tych okoliczności. Prawdopodobieństwo bowiem, inaczej niż udowodnienie - jest środkiem dowodowym, który nie musi dawać pewności, lecz tylko uwiarygodniać twierdzenia o jakiejś okoliczności. W celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym skarżąca wskazuje na zaburzenia depresyjne oraz przyjmowany w związku z tym przeciwdepresyjny lek Asertin 50, które to okoliczności wywołują u niej brak koncentracji, trudności z kojarzeniem faktów i myśleniem przyczynowo-skutkowym, obniżony nastrój, bezsenność i zawroty głowy. Nadto skarżąca przedłożyła – wystawione przez poradnię leczenia uzależnień – zaświadczenie z 2 grudnia 2025 r., w którym stwierdzono, że po raz pierwszy zgłosiła się do poradni w dniu 30 października 2025 r. U pacjentki rozpoznano wg ICD-10 F 43,2 i Z 81,1. Są to zaburzenia adaptacyjne i obciążenia rodzinne [związane z] nadużywaniem alkoholu, tzw. DDA, z zaburzeniami depresyjnymi umiarkowanymi. Z zaświadczenia wynika również, że pacjentka otrzymała zalecenie podjęcia psychoterapii indywidualnej i grupowej. Ponadto, jak już wskazano, lekarz psychiatra wystawia dla skarżącej lek Asertin 50, stosowany w leczeniu depresji i różnych postaci zaburzeń lękowych. Sąd orzekający w tej sprawie podziela te poglądy wyrażane dotychczas przez sądy administracyjne, które akcentują, iż zły stan zdrowia psychicznego może być wystarczającą przesłanką do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie WSA w Krakowie z 17 grudnia 2025 r., III SA/Kr 652/25 – niepublikowane). Jak bowiem wyjaśnił NSA w postanowieniu z 20 stycznia 2022 r. (sygn. akt III OZ 1372/21) w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu wskazywana była choroba nagła i obłożna. Była więc to zwykle choroba układu ruchu lub innego fizykalnego mechanizmu organizmu ludzkiego skutkująca takim upośledzeniem funkcji organizmu, który uniemożliwiał podjęcie działań własnych lub działań nakierowanych na wyręczenie się inną osobą. Choroby psychiczne (w tym depresja) stanowią szeroką i złożoną grupę dysfunkcji organizmu ludzkiego przejawiającą się w różny sposób, w tym zaburzeniami emocjonalnymi, zaburzeniami działania narządów lub objawami psychosomatycznymi. Ich istota sprowadza się jednak głównie do zaburzenia przyjętych w danej grupie społecznej wzorców zachowań, sposobów myślenia, czucia, postrzegania, innych czynności umysłowych i relacji z innymi ludźmi. W przypadku chorób psychicznych może się zdarzyć, iż strona postępowania nie będzie obłożnie chora, będzie zdolna do samodzielnego poruszania się, jej organizm nie będzie wykazywać zaburzeń w sferze fizykalnej, lecz nie będzie ona mieć świadomości otaczającej jej rzeczywistości, ani nie będzie zdolna do prawidłowego myślenia i nadawania odpowiedniego znaczenia zdarzeniom odbywającym się z jej udziałem lub jej dotyczących. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchybienie terminu do dokonania czynności przez stronę postępowania w takim stanie uzasadnia przyjęcie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., iż nie dopełniła jej bez własnej winy oraz uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Zastosowanie w takich sytuacjach dotychczas przyjętego w orzecznictwie miernika staranności mogłoby spowodować ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu jednostki znajdującej się w szczególnie niekorzystnej sytuacji (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Podobne stanowisko zaprezentowane zostało przez NSA w wyroku z 21 lipca 2016 r. (sygn. akt II FSK 1783/14), gdzie stwierdzono, że zły stan zdrowia psychicznego skarżącego może być wystarczającą przesłanką do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, o ile jest potwierdzony zaświadczeniami wydanymi przez lekarzy specjalistów (podobnie wyroki WSA: w Szczecinie z 23.03.2023 r., sygn. akt II SA/Sz 122/23; w Gdańsku z 1.04.2022 r., sygn. akt III SA/Gd 569/21; w Lublinie z 12.09.2023 r., sygn. akt II SA/Lu 346/23 oraz w Poznaniu z 16.05.2024 r., sygn. akt IV SA/Po 97/24). Uwzględniając twierdzenia skarżącej zawarte we wniosku o wpływie leczonej choroby na jej funkcjonowanie oraz zdolności percepcyjne, jak też uwiarygodnienie tych twierdzeń dokumentami (zaświadczeniem z poradni oraz zrealizowaną receptą na lek przeciwdepresyjny, wystawioną przez lekarza psychiatrę) – należało przyjąć, że skarżąca w wystarczającym stopniu uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z dokumentacji tej wynika bowiem bezsprzecznie występowanie u skarżącej zaburzeń stanu zdrowia psychicznego, wymagające leczenia farmakologicznego oraz podjęcia psychoterapii. Nie bez znaczenia był fakt, że powyższa choroba pojawiła się nagle w związku z trudną sytuacją życiową, o której wspomina skarżąca we wniosku. Niewątpliwie istnieje wpływ omawianej choroby na procesy poznawcze i decyzyjne skarżącej oraz na jej codzienne funkcjonowanie, a co za tym idzie również na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi. Uznać należało zatem, że wniosek o przywrócenie terminu zasługiwał na uwzględnienie. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 w zw. art. 87 § 2 p.p.s.a.