II SA/Bk 131/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-10-13
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Grażyna Gryglaszewska, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę eksploatacyjną za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji została wydana po upływie terminu przedawnienia i czy w związku z tym powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że termin przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej opłatę eksploatacyjną biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, i kończy się z chwilą doręczenia decyzji. Uchylone decyzje powodują „odżycie” terminu przedawnienia, który biegnie na nowo od momentu wydania kolejnej decyzji. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. jest decyzją funkcjonującą w obrocie prawnym, a zatem termin przedawnienia nie upłynął. W konsekwencji decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i powinna zostać utrzymana w mocy.Stan faktyczny
R. D. G. prowadził wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji na terenie złóż "Drogoszewo 2" i "Drogoszewo 3" w 2004 roku. Starosta Ł. ustalił opłatę eksploatacyjną w wysokości ponad 3 milionów złotych, którą SKO w Ł. utrzymało w mocy. Skarżący zarzucili m.in. przedawnienie wydania decyzji, niewłaściwe ustalenie opłaty oraz naruszenie prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Ł. z dnia [...] grudnia 2010 r., stwierdził, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego i kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 października 2011 r. sprawy ze skargi A. i R. D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobytą kopalinę bez wymaganej koncesji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A. i R. D. G. kwotę 23 544 złotych (słownie: dwadzieścia trzy tysiące pięćset czterdzieści cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz R. D. G. kwotę 7 217 złotych (słownie: siedem tysięcy dwieście siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem I instancji
W wyniku kolejnego rozpatrzenia sprawy Starosta Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010r., powołując się na treść art. 85a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 86 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 228, poz. 1947 ze zm., zwanej dalej ustawą pgig), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie opłat eksploatacyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1746 ze zm.) oraz art. 104 kpa, ustalił ponownie R. D. G., w związku z wydobyciem w 2004 r. kopaliny bez wymaganej koncesji z terenu złóż kruszywa naturalnego "Drogoszewo 2" (dz. nr cz. 798 i 799) i " Drogoszewo 3" (dz. nr 795 i cz. dz.798), położonego we wsi D., gm. M., opłatę eksploatacyjną w kwocie: 3.354.320 zł, stanowiącej osiemdziesięciokrotność stawki eksploatacyjnej obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania, pomnożonej przez ilość wydobytej kopaliny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisując przebieg postępowania w sprawie wskazał, że przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy dokonał wnikliwej oceny zgromadzonych materiałów (dokumentów), zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku określonych w wyroku z dnia [...] grudnia 2008r. (sygn. akt [...]) oraz uwag zawartych w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...].
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się R. D. G. i A. G. i złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Kwestionowanej decyzji zarzucili:
1) naruszenie prawa procesowego:
- art. 7 i 77 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji,
- art. 156 § 1 pkt 1 kpa, poprzez wydanie decyzji przez niewłaściwy organ,
2) naruszenie prawa materialnego:
- art. 85a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 86 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy pgig, poprzez niezasadne i niedopuszczalne ich zastosowanie,
oraz naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr. 153 poz. 1270 ze zm.), tj. naruszenie zasady związania wyrokiem, w wyniku nieuwzględnienia oceny prawnej i wszystkich wskazań wyrażonych w wyroku WSA w Białymstoku.
Podnosząc te zarzuty odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, że bezspornym w sprawie jest fakt - niekwestionowany przez stronę skarżącą - udzielenia w dniu [...] lutego 2001 r. decyzją nr [...] A. Sz. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "Drogoszewo I" obejmującego pola: "Pole I" i "Pole U", przeniesionej następnie, decyzją Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...], na rzecz R. D. G., zmienionej decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak [...]. Decyzja ta dokładnie określa granice, przedstawione zarówno w treści decyzji koncesyjnej w postaci wykazu współrzędnych punktów konturowych obszarów górniczych, jak i graficznie, na mapie obszarów i terenów górniczych stanowiącej integralną część decyzji, w których obrębie przedsiębiorca był uprawniony do wydobywania kopaliny. W decyzji koncesyjnej z 2001 r. współrzędne te zostały określone z dokładnością do 1 m, zaś w decyzji zmieniającej z 2005 r. nawet z dokładnością decymetrową. Ponadto granice terenu objętego koncesją określone zostały poprzez zawarty w sentencji decyzji wykaz numerów ewidencyjnych działek (822, 823, 824, 825, 826, 827, 828, 829, 831, 832 i 801), na których położona jest część złoża "Drogoszewo I", przewidziana do eksploatacji na podstawie udzielonej koncesji. Granice terenów górniczych pokrywają się dokładnie z zewnętrznymi granicami działek objętych koncesją (cz.I, k. 14-28). Pole I złoża "Drogoszewo I" położone jest na wschód od drogi gminnej nr 830 o szerokości 6,0 m, zaś Pole II (dz. nr 801) złoża "Drogoszewo I" sąsiaduje od strony zachodniej z drogą gminną nr 830 o szerokości 6,0 m, od strony zachodniej z ul. Krótką, od strony południowej z działką nr 802, zaś od strony północnej z działką nr 800 szer. ok. 28,0 m (cz.I, k. 112). W pkt 9 decyzji koncesyjnej przedsiębiorca zobowiązany został do oznaczenia w widoczny sposób w terenie granic obszaru i terenu górniczego, np. poprzez wykonanie ogrodzenia lub umieszczenia tablic informacyjnych (cz.I, k.22). W piśmie z dnia 31 sierpnia 2009 r. skierowanym do Starosty Ł. koncesjobiorca wyjaśnił, że teren na którym prowadził wydobycie (teren zakładu górniczego złoża "Drogoszewo I") był oznakowany a także, że granice obszaru i przestrzeni określone w koncesji nie zostały naruszone (cz.I, k. 11). Organ odwoławczy podał, że podstawowym celem wyznaczenia powyższego obszaru górniczego było określenie przestrzeni, w obrębie której przedsiębiorcy – R. D. G. - przysługiwało uprawnienie do wydobywania kopaliny objętej koncesją. Jej projektowane położenie oraz przebieg granic zostały określone na podstawie wniosku przedsiębiorcy. W związku z powyższym Kolegium uznało za chybione twierdzenie przedsiębiorcy, że nie były dla niego jasne granice złoża "Drogoszewo-I". Decyzja koncesja na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "Drogoszewo I"(Pole I i Pole II), była jedyną koncesją, w obrębie wsi D., gmina M., udzieloną R. D. G. Organ koncesyjny, decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., znak [...], po całkowitym wydobyciu kopaliny z tego złoża, stwierdził wygaśnięcie tej koncesji. SKO podniosło, że Starosta Ł. od dnia 21 i 22 listopada 2005 r. jest w posiadaniu dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "Drogoszewo 2" (sporządzonej w granicach działek nr 800, 799 i część działki nr 798 ) i "Drogoszewo 3" (część działek nr 798 i 795 oraz dz. nr 796 i 797), których nie można jednak utożsamiać z koncesją na wydobywanie kopalin ze złóż, a które mogą co najwyżej stanowić podstawę do ubiegania się o udzielenie koncesji na eksploatację złoża kopaliny. Koncesja na te złoża nie została wydana gdyż dotychczas nie wpłynął wniosek na jej wydanie. Akta postępowania zawierają dwie decyzje koncesyjne, wydane później, niż okres, którego dotyczy podwyższona opłata eksploatacyjna, upoważniające do wydobywania kopaliny ze złóż: "Drogoszewo 5" i "Drogoszewo 6": decyzja z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] - udzielona I. G., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" I. G., na wydobywanie w obszarze górniczym kruszywa naturalnego ze złoża "Drogoszewo 5", położonego na działce nr 793, na gruntach wsi D. (cz. I, k.37-44), decyzja z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] - udzielona M. G., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe M. M. G., na wydobywanie w obszarze górniczym kruszywa naturalnego ze złoża "Drogoszewo 6", położonego na działce nr 792, na gruntach wsi D. (cz. I, k.29-36). Każda z tych koncesji - całkowicie odrębna w stosunku do koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "Drogoszewo I" - udzielona innym przedsiębiorcom, dotyczy ściśle określonego terenu o wyraźnie i jednoznacznie określonych granicach. Lokalizacja poszczególnych złóż została czytelnie zobrazowana na dołączonej do akt sprawy kopii mapy zasadniczej sporządzonej w skali 1:1000 (cz. I, k. 112). SKO podniosło, że powyższe wskazuje, iż na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego błędnie poinformował skład orzekający WSA w Białymstoku, że R. D. G. posiada koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "Drogoszewo 5" i "Drogoszewo 6".
SKO podało, że istota sporu pomiędzy przedsiębiorcą – R. D. G. a organem I instancji sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie ma zastosowanie art. 85a ust. 2 pkt 1b ustawy pgig - obligujący starostę do naliczenia opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny pospolitej bez wymaganej koncesji, czy też możliwość stosowania tego przepisu jest wyłączona na rzecz art. 85a ust.2 pkt 2 ustawy pgig - wg którego przy rażącym naruszeniu warunków koncesji opłatę eksploatacyjna nalicza właściwy organ koncesyjny. Rozstrzygnięcie tej kwestii było konieczne do określenia, który organ administracji geologicznej jest właściwy do wydania decyzji ustalającej opłatę eksploatacyjną. Dokonując analizy następujących dowodów: postanowienia z dnia [...] marca 2004 r. w uzasadnieniu którego wskazano, że w dniu 16 marca 2004 r. podczas oględzin z udziałem przedsiębiorcy, stwierdzono wydobywanie kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji na działkach nr 791 i 794, oddalonych ok.100 m od granic objętych koncesją (cz.II, k. 161), protokołu oględzin, z udziałem przedsiębiorcy, dokonanych w dniu 15 kwietnia 2004 r. podczas których stwierdzono, że na działkach nr 791 i 794, stanowiących własność R. D. G., istnieje wyrobisko po wydobytym kruszywie naturalnym o wymiarach 50 m x 100 m i głębokości ok. 6 m bez wymaganej koncesji (cz.II, k. 155), pisma z dnia [...] maja 2005 r. Okręgowego Urzędu Górniczego w L. informującego Wojewodę P. o stwierdzeniu, w trakcie inspekcji przeprowadzonej w dniu 6 kwietnia 2005 r., istnienia dwóch wyrobisk górniczych ze śladami bieżącej eksploatacji, poza obszarem górniczym: wyrobiska pierwszego znajdującego się na działce oznaczonej nr 798 (lub też przyległych), o szacunkowych wymiarach 250 x 35-40 m i głębokości ok. 4,0 - 5 m, wyrobiska drugiego na działce oznaczonej nr 794 (lub też przyległych) o szacunkowych wymiarach 100 x 35 m o nieznanej głębokości gdyż spąg wyrobiska był na znacznej powierzchni pod lustrem wody (cz.II, k. 135), wyjaśnienia z dnia 4 maja 2004 r., w którym R. D. G. stwierdził m.in. "W sierpniu 2003 r. oczyściłem te wykopy ze śmieci i częściowo wybrałem żwir. Wydobyty żwir z tego miejsca był ujęty do opłaty eksploatacyjnej i dalej " W miejscu wydobycia na terenie objętym koncesją w okresie jesiennym poziom wody wzniósł się znacznie, co utrudniło nam wydobycie i zmusiło nas do eksploatacji obok starego wyrobiska (cz.II, k. 141), oświadczenia R. D. G. z dnia 15 listopada 2004 r. z którego wynika, że w 2004 r. wyeksploatował część zasobów (50 241 ton) złoża "Drogoszewo 2" i część zasobów (52 024 ton) złoża "Drogoszewo 3"(cz.II k. 113 -116), mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000, przedłożonej przez R. D. G. przy piśmie z dnia 30 lipca 2005 r. (karta cz. I nr 106), z której jednoznacznie wynika, że wyrobiska na działkach, których dotyczy decyzja Starosty ustalająca podwyższoną opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji (dz. 791, 793, 794, 795, 798 i 799, tj. obszar, na którym m. in. zlokalizowane są złoża "Drogoszewo 2" i "Drogoszewo 3"), nie mogą być traktowane jako kontynuacja eksploatacji prowadzonej na złożu "Drogoszewo I", bowiem w okresie sporządzania tej mapy (mapa aktualna na dzień 5 czerwca 2005 r.) Pole II złoża "Drogoszewo I" nie było jeszcze eksploatowane - na działce nr 801 opisanej "Koncesja" nie ma jeszcze wyrobisk, więc wyrobiska na ww. działkach nie mogły powstać wskutek powiększenia wyrobisk na terenie objętym koncesją (z porównania tej mapy - cz.I. k.71 i 89) z mapą stanowiącą załącznik do decyzji koncesyjnej - cz.I. k.20), na której widnieje jedynie niewielkie wyrobisko w części wschodniej działki nr 798, wynika, że opisane wyrobiska powstały w okresie objętym postępowaniem lecz przed rozpoczęciem wydobywania kopaliny na działce nr 801 - Pole 2 objętej koncesją, postanowienia z dnia [...] września 2005 r. Prokuratury Rejonowej w Ł. w uzasadnieniu którego zapisano m.in. "W toku postępowania R. D. G. zeznał, iż w czerwcu 2004 r. otrzymał zamówienie na dużą dostawę żwiru. Żeby sprostać zleceniu zaczął korzystać z wyrobiska położonego na działce nr 798" - dowód świadomego, nielegalnego działania - i dalej "W sprawie nie ulega wątpliwości, iż miało miejsce wydobycie kopalin z części nieruchomości nie objętych koncesją, powyższego nie kwestionuje nawet R. D. G." (cz.II, k. 101-102), organ odwoławczy uznał za udowodniony fakt wydobywania w latach 2004-2005 przez R. D. G. kopaliny bez wymaganej koncesji. Złoża "Drogoszewo 2" i"Drogoszewo 3" są odrębnymi złożami, położonymi poza złożem "Drogoszewo I" - Pole l i Pole 2 tj. poza obszarem objętym jedyną posiadaną wówczas przez R. D. G. koncesją. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom odwołujących, wydobywanie kopaliny z tych złóż nie mogło być potraktowane jako wydobywanie kopaliny z naruszeniem warunków koncesji udzielonej na wydobywanie kopaliny ze złoża "Drogoszewo l" (dla której to działalności organem właściwym byłby organ koncesyjny, tj. Marszałek Województwa P.). Wszystkie inne pisma, protokoły, znajdujące się w aktach sprawy, sporządzone po 2005r., tj. po okresie przedmiotowego postępowania (2004-2005 r.), m.in.: pismo Okręgowego Urzędu Górniczego z dnia [...] sierpnia 2006r. nr. [...] adresowane do Marszałka Województwa P. (cz.II, k.64-66), protokół oględzin, z dnia 7 września 2006 r. z udziałem przedsiębiorcy, podczas których stwierdzono na działkach nr 791, 793, 795, 796, 797, 798 i 799 istnienie wyrobiska o głębokości 6 -8m, długości ok.220 m i szerokości ok.160 m (cz.II, k.54-55) i wyjaśnienie przedsiębiorcy nawiązujące do tego protokołu (cz.II, k.51), protokół oględzin, z dnia 27 lutego 2007 r. z udziałem przedsiębiorcy, podczas których stwierdzono i potwierdzono przez R. D. G., że na działkach nr 791, 793, 794, 795, 798 i 799 istnieje wyrobisko o głębokości 6-8 m, długości ok. 220 m i szerokości ok.160 m (cz.II, k.27-28), w ocenie organu odwoławczego są jedynie dowodami potwierdzającymi kontynuację wydobycia (po 2005 r.) kopalin (kruszywa naturalnego) bez wymaganej koncesji z terenu złóż kruszywa naturalnego "Drogoszewo 2", "Drogoszewo 3", "Drogoszewo 5" i "Drogoszewo 6". Są to tylko informacje uzupełniające, mające na celu nie tylko unaocznienie, że prace prowadzone przez stronę postępowania miały charakter nielegalnego wydobycia kruszywa naturalnego, prowadzone były świadomie, o czym świadczą powstające nowe i powiększające się z roku na rok wyrobiska poza granicami obszaru górniczego "Drogoszewo I - Pole H", lecz także wskazujące na naruszenie eksploatacją pasów ochronnych drogi gminnej położonej na działce 830 i przekroczeniu ustalonych granic obszaru górniczego "Drogoszewo I -Pole II", w obrębie części działek nr 800 i 801. Dlatego też zarzuty odwołujących się nawiązujące do powyższych pism i protokołów uznano za niezasadne - wykraczające poza zakres przedmiotowego postępowania. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że w sprawie została spełniona dyspozycja art. 85a ustawy pgig, czyli wydobywanie przez R. D. G. bez wymaganej koncesji kopaliny z terenu złóż kruszywa naturalnego "Drogoszewo 2" (dz. nr cz. 798 i 799) i "Drogoszewo 3" (dz. nr 795 i cz. dz.798). Tym samym stwierdzono, że niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 85a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy pgig. Jednocześnie Kolegium podało, że nie może odnieść się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 86 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy pgig, gdyż odwołujący się nie wskazali na czym to naruszenie miałoby polegać, zaś Kolegium nie dopatrzyło się nieprawidłowości w tym zakresie. Wskazano przy tym, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej jest postępowaniem, które prowadzone jest według Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie ustawy Ordynacja podatkowa. Art.87 ust. 1 ustawy pgig nie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach ustalenia opłaty eksploatacyjnej. Przepis ten jedynie stanowi, że do opłat należy odpowiednio stosować przepisy o zobowiązaniach podatkowych zawarte w Ordynacji. W dalszej części uzasadnienia przedstawiono sposób ustalenia ilości wydobytej kopaliny. Organ odwoławczy podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Okręgowy Urząd Górniczy w L. w dniu 6 kwietnia 2005 r., na terenie złoża "Drogoszewo 2" i "Drogoszewo 3" stwierdzono, że zasoby udokumentowanych złóż na działce nr 794 i 798 zostały w dużym stopniu wyeksploatowane przez R. D. G. bez wymaganej koncesji. Pierwotnie organ I instancji, decyzją z dnia [...] marca 2007r nr [...] ustalił wysokość sankcji karnej z tytułu wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji w wysokości 5.735 310 zł. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2008 r. (sygn. akt [...]) WSA w Białymstoku, uchylił powyższą decyzję. W trakcie ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił ilość nielegalnie wydobytej kopaliny na podstawie dowodów, co do których nie ma wątpliwości, iż dotyczą wydobywania kopaliny z miejsc nie objętych koncesją posiadaną wówczas przez R. D. G. Dokumentami tymi są: oświadczenia R. D. G. z dnia 15 listopada 2004 r. potwierdzone przez notariusza (cz.II, k. nr 113 i 115), w których w sposób jednoznaczny wskazano ilości kopaliny wydobytej ze złóż "Drogoszewo 2" i "Drogoszewo 3" w 2004 r., ti.: 50.241t + 52.024t = 102.2651,dokumentacja geologiczna złoża kruszywa naturalnego "Drogoszewo 2 w kat. C1" (cz. I, k. nr 89-105), dokumentacja geologiczna złoża kruszywa naturalnego Drogoszewo 3 w kat. C1" (cz.I, k. nr 71-88). Podane przez R. D. G., ilości wydobytej kopaliny (102.265 t.) zostały potwierdzone w powyższych dokumentacjach, w których zapisano w pozycji ubytki : 50 241 t. -złoże "Drogoszewo 2: i 52 0241.- złoże "Drogoszewo 3".
W ocenie Kolegium przywołane dokumenty pozwalają stwierdzić skąd pochodziły kopaliny i w jakiej ilości zostały wydobyte. Nie można wykluczyć, że ilość wydobytej kopaliny bez wymaganej koncesji jest znacznie większa od tej ilości, która została wzięta do wyliczenia opłaty eksploatacyjnej. Świadczą o tym utworzone wyrobiska na działkach nr 791, 793, 794 i cz. działki 795 (na zachód od złoża "Drogoszewo 3"). Wątpliwości w tym zakresie - zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego - zasadą prawdy obiektywnej - nie mogły być jednak rozstrzygane na niekorzyść odwołującego.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia w toczącym się postępowaniu zaleceń WSA w Białymstoku, w tym szczególnie operatu ewidencyjnego zasobów geologicznych kruszywa naturalnego "Drogoszewo l" za 2005 r. sporządzonego przez geologa M. M. organ odwoławczy stwierdził, że jest on bezzasadny, albowiem wszystkie obowiązki, które zlecił do wykonania WSA w Białymstoku, zostały przez organ I instancji wykonane. Z akt administracyjnych, a szczególnie pisma z dnia 29 czerwca 2010r. organu koncesyjnego (cz.I, k. 152-172) wynika, że R. D. G. wydobywający kopalinę ze złoża "Drogoszewo I" przedstawił zmiany zasobów złoża "Drogoszewo I" 2005 r. w sporządzonym przez R. J. "Operacie ewidencyjnym nr 2 złoża kruszywa naturalnego - piasku ze żwirem Drogoszewo I - stan na 31 grudnia 2005 r.". Operat ten był jedynym operatem dotyczącym zmian zasobów złoża "Drogoszewo I" zaistniałych w 2005 r. (tj. zmian, które powstały wskutek wydobycia kopaliny ze złoża z uwzględnieniem strat eksploatacyjnych) oraz jedynym uwzględnionym przy weryfikowaniu rozliczenia zasobów złoża. Informacje wynikające z tego operatu stanowiły dane wyjściowe do rozliczania wielkości wydobycia kopaliny ze złoża "Drogoszewo I" w następnych latach. Następne operaty ewidencyjne (nr 3, 4 i 5) dotyczące zmian zasobów tego złoża w kolejnych latach przedstawiały te zmiany w sposób konsekwentny i spójny, a końcowe rozliczenie zasobów złoża nastąpiło w "Dodatku nr 4 do dokumentacji geologicznej złoża "Drogoszewo I" ... ", w którym ustalono, że zasoby kopaliny w tym złożu zostały wydobyte całkowicie, co skutkowało wygaśnięciem koncesji na wydobywanie kopaliny z tego złoża (decyzja z dnia [...] lutego 2010 r., znak [...]). Rozliczone wydobycie kopalin, po całkowitym wyeksploatowaniu złoża "Drogoszewo I", nie uwzględnia wydobycia 102 265 t. kopalin bez wymaganej koncesji z terenu złóż kruszywa naturalnego "Drogoszewo 2" (dz.nr cz. 798 i 799) i
"Drogoszewo 3" (dz. nr 795 i cz. dz.798). Kolegium podało, że stosownie do art. 72 ust. 5 i 5a ustawy - corocznie, w terminie do 31 marca przedsiębiorca winien ująć w operacie ewidencyjnym zmiany zasobów złoża za okres sprawozdawczy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku poprzedniego, zaś część tekstową tego operatu przekazać właściwemu organowi koncesyjnemu w terminie do dnia 15 kwietnia. Tymczasem przedsiębiorca na żadnym etapie rozliczeniowym wielkości wydobycia kopaliny ze złoża "Drogoszewo I" nie przedłożył organowi koncesyjnemu operatu sporządzonego przez M. M. Słusznie zatem organ I instancji uznał, że operat ten nie może być uznany za dokument funkcjonujący w obiegu prawnym, gdyż nie został przedłożony właściwemu organowi koncesyjnemu, jak tego wymaga prawo i nie był brany pod uwagę przy rozliczeniu zasobów oraz weryfikowaniu ilości kopaliny wydobytej w 2005 r. i latach następnych ze złoża .Drogoszewo I". Operat ten został przedstawiony jedynie WSA w Białymstoku w trakcie toczącej się rozprawy. W związku z powyższym można jedynie domniemywać, że operat ten został sporządzony na użytek strony, w toczącym się przed Sądem postępowaniu. Jego wiarygodność słabnie gdy porówna się jego mapę rozliczenia zasobów (cz.I, k. 135) z kopią mapy zasadniczej z dnia 26 lutego 2007 r. (cz.II, k. 17), na której nie uwidoczniono wyrobiska na działce nr 803 objętej koncesją, a to oznacza, że do 2007 r. nie prowadzono wydobycia na działce koncesyjnej nr 803. Kolegium podało, że zarówno operat sporządzony przez R. J., który był podstawą rozliczenia przez ten organ ilości kopaliny wydobytej ze złoża "Drogoszewo I", jak i operat sporządzony przez M. M., dotyczą wyłącznie złóż "Drogoszewo l". Operaty te nie mogą więc być traktowane jako dokumenty (dowody) mogące choćby w minimalnym stopniu być przydatne przy określaniu ilości kopaliny wydobytej przez R. D. G. z innego terenu tj. terenu, którego dotyczy zaskarżona decyzja Starosty Ł. Operaty te obrazują tylko ilość wydobytej kopaliny w obrębie złoża "Drogoszewo l", Pole I i Pole II, eksploatowanego na podstawie posiadanej koncesji. W związku z powyższymi ustaleniami organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom odwołujących się, którzy próbując wykazać swoje przekonanie o legalności podjętych działań wydobywczych w odwołaniu wskazali, że prokuratura ustaliła, iż w wyniku błędu nastąpiło wydobycie i przekroczenie terenów górniczych w złożu kruszywa ,,Drogoszewo I". Kolegium stwierdziło, że nie są to ustalenia prokuratury, a zeznanie R. D. G., który ponadto zeznał, że zaczął korzystać z działki nr 798 dlatego by sprostać zleceniu na dostawę dużych ilości żwiru. Prokuratura natomiast stwierdziła m.in. - w sprawie nie ulega wątpliwości, że miało miejsce wydobycie kopalin z części nieruchomości nie objętych koncesją powyższego nie kwestionuje nawet R. D. G. (cz.II, k. 101-l 02). Kolegium nie podzieliło również tezy odwołujących się, że organ I instancji nie analizował kwestii istnienia wyrobiska na działce nr 798, której dotyczy zaskarżona decyzja. Opisane w uzasadnieniu niniejszej decyzji niewielkie wyrobisko zlokalizowane na działce nr 798 nie miało związku przyczynowo-skutkowego z ostatecznym rozstrzygnięciem, które przyjęło wielkość wydobycia określoną przez stronę. Nie można się zgodzić ze stwierdzeniem odwołujących, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji koncentrował się na drugorzędnych ustaleniach, a mianowicie odległości pomiędzy działkami. Poczynione ustalenia zmierzały do wykazania, że prace prowadzone przez stronę postępowania miały charakter nielegalnego wydobycia kruszywa naturalnego, prowadzone były świadomie. Końcowo podano, że organ odwoławczy nie dopatrzył się w postępowaniu Starosty Ł. naruszenia art. 7 i art. 77 kpa. Wbrew twierdzeniom strony organ I instancji dopuścił wszystkie środki dowodowe i zgromadził je w aktach sprawy. W uzasadnieniu decyzji przywołał treść art. 85a, art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy pgig i przedstawił stan faktyczny w sprawie, który w ocenie Kolegium został ustalony przez organ I instancji w sposób prawidłowy.
Decyzję tę do sądu administracyjnego zaskarżyli R. D. G. i A. G. i zarzucili naruszenie:
- art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy pgig w wyniku wydania decyzji ustalającej zobowiązanie – opłatę eksploatacyjną po upływie okresu przedawnienia do jej wydania, co powoduje że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa,
- art. 85a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 86 ust. 1 ustawy pgig w wyniku niezasadnego i niedopuszczalnego zastosowania poprzez przyjęcie, że przyjęta do wyliczenia karnej opłaty ilość kruszywa w całości pochodziła z wydobycia z niekoncesjonowanego złoża,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w wyniku niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewłaściwego uzasadnienia decyzji,
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa w wyniku wydania decyzji przez niewłaściwy organ oraz w wyniku nieuwzględnienia faktu, że ustalone zobowiązanie jest przedawnione,
- art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie zasady związania wyrokiem w wyniku nieuwzględnienia oceny prawnej i wszystkich wskazań wyrażonych w wyroku WSA w Białymstoku.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia SKO w Ł. Na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, jak również kosztów zastępstwa procesowego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 87 ust. 1 i 2 ustawy pgig organ podał, ze jest on bezzasadny, albowiem Starosta Ł. po wszczęciu postępowania w dniu 22 lipca 2006 r. w dniu [...] października 2006 r. wydał decyzję, która została doręczona skarżącym w dniu [...] października 2006 r. (k. 46 i 48, cz II akt), a więc w ustawowym terminie. Z tym bowiem momentem powstało zobowiązanie podatkowe. Doręczenie decyzji organu I instancji ustalającej zobowiązanie pozwalało Kolegium nie tylko na utrzymanie jej w mocy, ale także na jej uchylenie i merytoryczne orzeczenie co do istoty sprawy, z przestrzeganiem zasady niepogarszania sytuacji strony. Kolegium rozpoznając odwołanie w sytuacji istniejącego już zobowiązania mogło dokonać korekty na rzecz podatnika, która nie powodowała powstania nowego zobowiązania, lecz jego prawidłowe ustalenie. Tak pojmowana rola organu odwoławczego doprowadziła do zmniejszenia pierwotnego zobowiązania podatkowego z 5.735.310 zł do 3.354.320 zł – decyzja Kolegium z [...] listopada 2010 r. Tym samym zarzut przedawnienia prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego jest chybiony, gdyż postępowanie podatkowe nie dotyczyło ustalenia nowego zobowiązania podatkowego, lecz zmiany istniejącego zobowiązania. Nie sposób bowiem przyjąć, że zobowiązanie podatkowe nie istniało, bowiem zostało już ustalone decyzją z roku 2006 r., w której jedynie jego wysokość została określona w sposób nieprawidłowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...] listopada 2010 r. na podstawie której ustalono R. D. G., w związku z wydobyciem w 2004 r. kopaliny bez wymaganej koncesji z terenu złóż kruszywa naturalnego "Drogoszewo 2" (dz. nr cz. 798 i 799) i " Drogoszewo 3" (dz. nr 795 i cz. dz. 798), położonego we wsi D., gm. M., opłatę eksploatacyjną w kwocie: 3.354.320 zł, stanowiącą osiemdziesięciokrotność stawki eksploatacyjnej obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania, pomnożonej przez ilość wydobytej kopaliny. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił przepis art. 85a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 228, poz. 1947 ze zm.), stosownie do którego w razie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków, właściwe organy ustalają, w drodze decyzji, prowadzącemu taką działalność, opłatę eksploatacyjną w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej w ten sposób kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania (tzw. "podwyższona" opłata eksploatacyjna).
Przechodząc do oceny legalności kwestionowanej decyzji przede wszystkim należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, które to naruszenie, zdaniem strony skarżącej, polega na wydaniu decyzji ustalającej zobowiązanie – opłatę eksploatacyjną, po upływie okresu przedawnienia do jej wydania. Kwestia dotycząca terminu przedawnienia powinna być badana z urzędu przez organy prowadzące postępowanie na każdym jego etapie. W sprawie niniejszej kwestia ta nie była przedmiotem oceny. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy ustosunkował się do podnoszonego zarzutu. Wyjaśnienia te pozostają jednak bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania, albowiem zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, odpowiedź na skargę nie może zastępować czy też uzupełniać uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego w sprawie (vide: wyrok NSA z 11 maja 2010 r., II GSK 586/09; wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2007 r., VI SA/Wa 705/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze do opłat, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału (a więc również do opłaty eksploatacyjnej, o której mowa w art. 85a ustawy) stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej o zobowiązaniach podatkowych, z tym że określone w nich uprawnienia organów podatkowych przysługują wierzycielom - gminie lub Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Z mocy tego przepisu odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują zatem przepisy działu III (art. 21-119) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 8, poz. 60 ze zm.). Dział ten normuje następujące zagadnienia: powstawanie zobowiązań podatkowych, odpowiedzialność podatnika, płatnika i inkasenta, zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych, terminy płatności, zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i opłatę prolongacyjną, wygaśnięcie zobowiązań podatkowych, ulgi w spłacie zobowiązań, przedawnienie, nadpłatę, podpisywanie deklaracji, korektę deklaracji, informacje podatkowe, rachunki, odpowiedzialność solidarną, prawa i obowiązki następców prawnych oraz podmiotów przekształconych, odpowiedzialność podatkową osób trzecich. Można w tym miejscu przytoczyć inny przykład odesłania do działu III ordynacji podatkowej zawarty w art. 281 ustawy - Prawo ochrony środowiska odnoszący się do opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych.
Odpowiednie stosowanie odnośnych przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze. W piśmiennictwie podkreśla się, że można wyodrębnić trzy grupy przypadków ze względu na uzyskiwany rezultat, gdy jakieś przepisy prawa są odpowiednio stosowane. Do pierwszej grupy należą przypadki, w których odpowiednie stosowanie polega na stosowaniu odnośnych przepisów bez żadnych modyfikacji. Do drugiej grupy będą należeć te przypadki, gdy odnośne przepisy które mają być zastosowane odpowiednio, będą stosowane z pewnymi zmianami, a do trzeciej grupy będą należały wszystkie te przepisy prawa, które w ogóle nie mogą być i nie bywają stosowane (zob. I. Nowacki "Odpowiednie stosowanie przepisów prawa", PIP, nr 3/64 ). Odesłanie do odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej w art. 87 ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze nie będzie polegało na stosowaniu tych przepisów wprost, ale z odpowiednimi zmianami wynikającymi z istoty tej opłaty.
Podniesienie zarzutu wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty eksploatacyjnej po upływie okresu przedawnienia do jej wydania, powoduje konieczność wskazania w pierwszej kolejności na sposoby powstania zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 21 – Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje bądź z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, bądź to z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. W przepisie art. 85a ustawy - Prawo geologiczne i górnicze użyto terminologii nawiązującej do "ustalania" opłaty. Wykładnia językowa przemawia zatem na rzecz tezy, że do tych opłat należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące decyzji "ustalających" wysokość zobowiązania podatkowego. Teza ta znajduje wsparcie także w argumentach sięgających do konstrukcji prawnej "podwyższonej" opłat eksploatacyjnej. Treść art. 85a ustawy wskazuje na to, że źródłem "zobowiązania opłatowego" - w przypadku "podwyższonej" opłaty eksploatacyjnej - jest akt władczy (konstytutywna decyzja właściwego organu).
Z treści art. 68 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa wynika, że zobowiązanie podatkowe - powstające na skutek wydania decyzji ustalającej - nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast jeżeli podatnik:
1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,
2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,
zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy – art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej.
Z powyższego wynika, że podstawowy termin przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe wynosi 3 lata, licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Termin ten może ulec wydłużeniu do 5 lat w sytuacji określonej w art. 68 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Jako, że zobowiązanie powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej to można mówić o przedawnieniu prawa do doręczenia tej decyzji a nie jak wskazuje strona skarżąca w swoim zarzucie o przedawnieniu prawa do wydania takiej decyzji.
Stosując odpowiednio powyższe przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa do "podwyższonej" opłaty eksploatacyjnej stwierdzić należy, że aby nie nastąpiło przedawnienie prawa do doręczenia decyzji wymiarowej, powinna być ona doręczona zobowiązanemu do uiszczenia opłaty przed upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek jej uiszczenia, tj. od końca roku kalendarzowego w którym wydobywano kopaliny bez wymaganej koncesji.
W przedmiotowej sprawie pismem z dnia 22 sierpnia 2006 r. Starosta Ł. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobytą kopalinę – kruszywa naturalnego, bez wymaganej koncesji na działkach położonych na gruntach wsi D. gm. M. o nr 791, 793, 794, 795, 798 i 799 stanowiących własność R. D. G. i A. G. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. ustalono wysokość opłaty eksploatacyjnej na kwotę 5.735.310 zł. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. – decyzja z dnia [...] listopada 2006 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Starosta Ł. ustalił opłatę eksploatacyjną w takiej samej wysokości. Tym razem decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy – decyzja z dnia [...] maja 2007 r. Skarga od tej decyzji została oddalona przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia [...] września 2007 r. (sygn. akt. [...]). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...] uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił ten wyrok. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...] uchylił decyzję SKO z dnia [...] maja 2007 r. i poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Ł. z dnia [...] marca 2007 r. Na skutek ponownego rozpatrzenia Starosta Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. ustalił opłatę eksploatacyjną w wysokości 3.354.320 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło rozstrzygnięcie I – instancyjne – decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydano rozstrzygnięcia które są kwestionowane w przedmiotowym postępowaniu, tj. Starosta Łomżyński decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. ustalił opłatę eksploatacyjną w kwocie: 3.354.320 zł w związku z wydobyciem w 2004 r. kopaliny bez wymaganej koncesji z terenu złóż kruszywa naturalnego "Drogoszewo 2" (dz. nr cz. 798 i 799) i " Drogoszewo 3" (dz. nr 795 i cz. dz.798), położonego we wsi D., gm. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy to rozstrzygnięcie.
W tym stanie faktycznym organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zobowiązanie podatkowe powstało z dniem doręczenia decyzji z dnia [...] października 2006 r., tj. z dniem [...] października 2006 r. Kolejne rozstrzygnięcia wydawane w sprawie nie dotyczyły ustalenia nowego zobowiązania podatkowego lecz jego zmianę i to na korzyść zobowiązanego. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Istotnie zasadą jest, że termin przedawnienia do doręczenia decyzji wymiarowej biegnie tylko raz, liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy i kończy się z chwilą doręczenia decyzji. Późniejsze decyzje organu odwoławczego, mające na celu jedynie określenie wysokości już istniejącego zobowiązania podatkowego nie powodują "odżycia" i ponownego rozpoczęcia jego bytu. Aktualnie w zasadzie nie budzi już wątpliwości możliwość zmiany decyzji wymiarowej w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy upłynął w trakcie tego postępowania termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku. W przypadku gdy podatnikowi doręczono decyzję wymiarową w terminie, a następnie odwołał się on od niej i w trakcie postępowania odwoławczego upłynął omawiany termin przedawnienia, organ odwoławczy może nie tylko utrzymać w mocy tę decyzję, ale także ją uchylić i orzec merytorycznie. Decyzja organu odwoławczego nie może być jednak mniej korzystna dla podatnika niż uchylona. Skorygowanie przez organ odwoławczy decyzji wymiarowej nie jest ustaleniem zobowiązania podatkowego - ono już istnieje po doręczeniu decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji, ale jest przejawem kontroli poprawności tego ustalenia i w razie stwierdzenia uchybień, ich wyeliminowania (vide: Etel L. Komentarz do art. 68 – Ordynacji podatkowej, Lex 2011).
W sprawie niniejszej mamy jednak doczynienia z inną sytuacją faktyczną, albowiem kolejne rozstrzygnięcia nie były modyfikowane ale eliminowane z obrotu prawnego co oznacza, że ustalone nimi opłaty (zobowiązania) przestawały istnieć i tak:
- decyzja Starosty z dnia [...] października 2006 r. została uchylona decyzją SKO z dnia [...] listopada 2006 r.,
- decyzja Starosty z dnia [...] marca 2007 r. i utrzymująca ją w mocy decyzją SKO z dnia [...] maja 2007 r. zostały uchylone wyrokiem WSA z dnia [...] grudnia 2008 r.,
- decyzja Starosty z dnia [...] grudnia 2009 r. została uchylona decyzją SKO z dnia [...] stycznia 2010 r.
Eliminowanie z obrotu prawnego tych decyzji oznaczało jednocześnie, że za każdym razem "odżywał" i ponownie zaczynał biec termin przedawnienia do doręczenia decyzji ustalającej wysokość opłaty eksploatacyjnej. Decyzją ustalającą wysokość opłaty eksploatacyjnej i funkcjonującą w obrocie prawnym jest decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2010 r.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania, tzn. ustali czy w sprawie nastąpiło przedawnienie prawa do doręczenia decyzji ustalającej wysokość opłaty eksploatacyjnej. Jeżeli tak to uchyli rozstrzygnięcie I – instancyjne i umorzy postępowanie w sprawie. Stwierdzenie zasadności zarzutu przedawnienia czyni niedopuszczalnym merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organy administracyjne a w konsekwencji czyniło przedwczesnym wypowiadanie się Sądu w przedmiocie merytorycznej legalności kwestionowanych decyzji.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W pkt 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 ww. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy. Do kosztów zaliczono wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło