II SA/Bk 138/13

PostanowienieWSA w Białymstoku2013-03-08

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł, uznając, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżąca dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie bieżących wydatków, w tym kosztów sądowych do kwoty 50 zł, bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów (emerytury małżonków) i wydatków (czynsz, telefon, lekarstwa, raty kredytu itp.), wskazując na zadłużenie i trudną sytuację finansową. Sąd analizował te dane w kontekście przepisów PPSA dotyczących prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł; w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na niewykonanie przez Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wyroku w sprawie sygnatura akt II SAB/Bk 46/11 ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesięciu złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E. W. Źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowią emerytury małż. W. w łącznej kwocie 3.121,02 zł, w tym: emerytura J. W. – 1.580,11 zł oraz 1.540,91 zł uzyskiwane przez E. W. z tytułu przyznanej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Wykazane wydatki skarżącej za miesiąc [...] 2013 r. wynoszą 3.253,16 zł, w szczególności: czynsz – 678,94 zł (z wyrównaniem za zużytą wodę); telefon – 305,97 zł; energia elektryczna – 73,35 zł; lekarstwa – 352,92 zł; usługi pocztowe – 133,95 zł; ksero około 70 zł; odsetki bankowe – 13 zł; rata kredytu – 460 zł; materiały piśmiennicze – 115,02 zł oraz inne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem – 1.050 zł. W [...] br. wydatki wnioskodawczyni wyniosły 3.125,06 zł, przy dochodzie 3.121,06 zł. J. W. jest zadłużona w banku z tytułu zaciągniętego kredytu na kwotę 1.023,78 zł (stan na [...] br.). Dodatkowo J. W. zadłużyła się u sąsiadki na zakup lekarstw na kwotę 150 zł. Skarżąca oświadczyła, że w [...] br. płacony czynsz za mieszkanie będzie niższy o 158 zł, kwota ta zostanie przeznaczona na spłatę zadłużenia u sąsiadki. Ponadto, wnioskodawczyni nie będzie miała wydatków na artykuły piśmiennicze (tj. 115 zł), a zaoszczędzone w ten sposób środki przeznaczy na opłatę podatku od nieruchomości (130 zł). J. W. ma zobowiązania względem Sądu Okręgowego w W. – 100 zł; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. – 200 zł; WSA w Białymstoku – 200 zł (sprawa sygn. akt II SA/Bk 136/13) oraz ma zaciągnięty kredyt w wysokości 560 zł. We wszystkich tych sprawach skarżąca złożyła wnioski o zwolnienie z kosztów sądowych. Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². J. W. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 16 - 17). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 200 zł – wpis od skargi (k. 11). Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie sygn. akt II SA/Bk 136/13 – na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w tej sprawie wynoszą 200 zł – wpis od skargi (postanowieniem z dnia 08 marca 2013 r. referendarz sądowy tut. Sądu przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł). W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 3.121,02 zł. Wykazane wydatki wynoszą 3.253,16 zł miesięczne (min. czynsz, telefon, lekarstwa, wyżywienie, środki czystości, rata spłaty kredytu). Skarżąca spłaca zaciągnięty kredyt bankowy, aktualnie ma do spłacenia kwotę 1.023 zł (stan na [...] br). W [...] br. wydatki J. W. będą niższe o około 270 zł, kwota ta zostanie przeznaczona na opłacenie podatku od nieruchomości oraz spłatę zadłużenia u sąsiadki. W skład majątku skarżącej wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m², [...] drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. W tym miejscu należy, zatem skonstatować, iż rodzina skarżącej ma zapewnione środki finansowe na pokrycie potrzeb bytowych. Ponadto, wnioskodawczyni z dochodu, którym dysponuje jest w stanie wygospodarować środki, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu zakresu przyznanego zwolnienia). Z zestawienia wydatków przedstawionego przez J. W. wynika bowiem, że część poniesionych opłat ma charakter okazjonalny (kserokopie, materiały piśmiennicze, czy wykazana niedopłata za wodę zawarta w czynszu za [...] br,). W tym stanie rzeczy uiszczenie przez J. W. kwoty 50 zł kosztów sądowych z całą pewnością nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu rodziny, przeciwnie mieści się w jej możliwościach płatniczych. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło