II SA/Bk 141/14

WyrokWSA w Białymstoku2014-07-31

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, oparte na zarzutach istotnego naruszenia prawa, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy w sprawie scalenia i podziału nieruchomości było zasadne. Stwierdzone przez organ nadzorczy naruszenia, w szczególności dotyczące nieprzyznania należności zamiennych oraz nieprawidłowości w danych nieruchomości, stanowiły istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Stan faktyczny
Rada Miejska Ł. wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P., które stwierdziło nieważność uchwały Rady w sprawie scalenia i podziału nieruchomości. Organ nadzorczy dopatrzył się istotnych naruszeń prawa, w tym nieprawidłowości w powierzchniach nieruchomości, braku ustalenia współczynnika potrąceń, nieprzyznania nieruchomości zamiennych oraz błędów w zapisach dotyczących ksiąg wieczystych i obciążeń hipotecznych. Rada Miejska zarzuciła organowi nadzorczemu naruszenie przepisów o samorządzie gminnym, KPA oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że uchwała była zgodna z prawem, a zarzuty organu nadzorczego są bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.),, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej Ł. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości oddala skargę Rada Miejska Ł. (przywoływana też dalej jako: "Rada" lub "Skarżąca") wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...], które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej Ł. z dnia [...] października 2013 r., Nr [...] w sprawie scalenia i podziału nieruchomości położonych w Ł. w dzielnicy przemysłowo – składowej w rejonie ulic Ż. i S. Po przeprowadzeniu analizy rejestru nieruchomości w stanie dotychczasowym i po scaleniu i podziale wyżej oznaczonych terenów organ nadzorczy stwierdził szereg nieprawidłowości, związanych z zakreśleniem obszaru scalenia. W ocenie organu nadzorczego także sporządzony rejestr nieruchomości w stanie nowym po scaleniu i podziale terenów położonych w Ł. w dzielnicy przemysłowo – składowej w rejonie ulic Ż. i S. (stanowiącego załącznik nr 6) zawiera części nieruchomości objętych obszarem scalenia określonym w załączniku nr 1, które znalazły się poza tym obszarem. Z powyższego wynika, że powierzchnia ogólna obszaru objętego scaleniem i podziału wykazana w załączniku nr 1, 2 i 6 do przedmiotowej uchwały została wykazana nieprawidłowo, tj. zawyżono tą powierzchnię w załącznikach nr 2 i 6 o powierzchnię wynoszącą 1,0545 ha i tym samy nie został spełniony wymóg, zawarty w art. 104 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.; dalej powoływana jako: "u.g.n."). Organ wskazał również, że nie ustalono tzw. "współczynnika potrąceń" i nie wykazano go w uchwale jak też w dokumentacji scalenia i podziału. Przeprowadzone postępowanie nadzorcze skutkowało uznaniem, iż nie wszystkim uczestnikom postępowania w sprawie scalenia i podziału przyznano nieruchomości zamienne, o czym świadczy przedstawione w decyzji zestawienie tabelaryczne, a co w ocenie organu nadzorczego skutkuje naruszeniem art. 105 ust. 2 u.g.n. W rozstrzygnięciu nadzorczym wykazano również nieprawidłowe i nieaktualne ustalenia w treści uchwały i załącznikach do tego aktu odnoszące się do zapisów w księgach wieczystych, a w odniesieniu do nieruchomości niemających urządzonych ksiąg wieczystych nie wykazano podstawy stwierdzonego stanu prawnego tych nieruchomości, czym w przekonaniu Wojewody P. organ naruszył § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości (Dz. U. Nr 86, poz. 736; dalej powoływane jako: "rozporządzenie"). Ponadto w ocenie organu przedstawione w załącznikach nr 5 i 6 do przedmiotowej uchwały ustalenia dotyczące wskazanych w rozstrzygnięciu nadzorczym nieruchomości nie zawierają zapisów zawartych w dziale IV ksiąg wieczystych, tj. obciążeń hipotecznych. Wszystko to w ocenie organu nadzorczego powodowało, że należało stwierdzić, że uchybienia posiadają znamiona istotnego naruszenia prawa, co skutkowało stwierdzeniem nieważności przedmiotowej uchwały. Z powyższych rozstrzygnięciem nie zgodziła się Rada Miejska w Ł., reprezentowana przez Prezydenta Miasta Ł., która w skardze do sądu administracyjnego, wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego, któremu zarzuciła naruszenie: 1) art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze z.; dalej powoływana jako: "u.s.g."), poprzez przyjęcie sprzeczności z prawem uchwały, pomimo braku podstaw do takiego twierdzenia; 2) art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej powoływana jako: "k.p.a."), poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i całkowite pominięcie dowodów i wyjaśnień przedstawionych przez Miasto Ł.; 3) art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przy ocenie treści uchwały interesu społecznego i słusznego interesu uczestników scalenia; 4) art. 104 ust. 2 i art. 105 ust. 2 u.g.n., poprzez niewłaściwą i sprzeczną z prawem ocenę materiału dowodowego z przeprowadzonego scalenia; 5) § 5 ust. 3 rozporządzenia, poprzez niewłaściwe przyjęcie wymogu ustalania stanu prawnego nieruchomości z uchwały inicjującej scalenie (Uchwała Rady Miejskiej Ł. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w sprawie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości położonych w Ł. w dzielnicy przemysłowo – składowej w rejonie ulic Ż. i S.) do przedmiotowej uchwały; 6) § 9 i 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów udostępniania tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837) z uwagi na brak uwzględnienia przez Wojewodę P. pozytywnej weryfikacji geodezyjnej dokumentacji scaleniowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W ocenie Skarżącej, kontrolowana dokumentacja została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wojewoda wskazał błędnie księgę wieczystą Kw nr [...], którego to numeru nie ma w kontrolowanej uchwale. Dokonał też oceny bez wglądu w dokumentację, która znajduje się w siedzibie Miasta Ł., a wskazane nieprawidłowości nie mają swojego odzwierciedlenia w ustawowych wymogach z art. 104 ust. 2 u.g.n. Zdaniem Skarżącej nie było podstaw do kwestionowania załączników do uchwały, opatrzonych klauzulą "przyjęcie do ośrodka", nie kwestionował ich też żaden z uczestników postępowania. Prawidłowość zawartych tam danych i poprawność ich sporządzenia podlegała bowiem ocenie przez Starostę Powiatu Ł. Rada wskazała w skardze, że wpis w rejestrze "stanu starego" całych działek jest wymogiem prawa. Mimo, że do scalenia wchodzi tylko część powierzchni, to kwalifikowana do scalenia jest tylko ta powierzchnia, która leży w granicach scalenia i która jest zgodna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast nieruchomości wykazane w rejestrze "stanu nowego po scaleniu" muszą przedstawiać nowe powierzchnie działek, na które scalenie miało wpływ, mimo że uległy one wyłącznie podziałowi i znajdują się poza scaleniem. Powierzchnie działek dzielonych, znajdujących się poza granicami scalenia, nie mogą mieć wpływu na zakres działań organu gminy na czynności podejmowane w zakresie scalenia gruntów objętych granicami scalenia. Powierzchnie te nie biorą udziału m.in. w wyłączeniu potrąceń na drogi. Rada odnosząc się do załącznika nr 7 się o nazwie "wykaz dopłat gotówkowych" wskazała, że jest on wykazem dopłat, a nie zestawieniem powierzchni, natomiast załącznik nr 1 jest mapą monotematyczną i jako mapa, której przedmiotem są geodezyjne granice gruntów objętych scaleniem i podziałem, nie wymaga żadnej legendy ani wyjaśnień, gdyż jedyną jej treścią, poza treścią mapy ewidencyjnej, są właśnie tylko te granice scalenia i podziału, co jest oczywiste dla uczestników scalenia. W ocenie Skarżącej nie ma obowiązku przyznania uczestnikom scalenia działek zamiennych, gdyż korzystają oni z uprawnienia wynikającego z art. 105 ust. 2 u.g.n. i mogą otrzymać dopłatę gotówkową. Zdaniem Rady, po wyroku WSA w Białymstoku z dnia [...] maja 2010 r., sygn. akt [...], który stwierdził nieważność pierwszej uchwały scaleniowej przedmiotowego terenu, Prezydent Miasta Ł. dołożył wszelkich starań, aby głównie wypełnić wymóg, który jako jedyny został wówczas uznany przez sąd za podstawę naruszenia prawa. Stan prawny działek był szczegółowo badany przez Radę, a zmiany w księgach wieczystych zostaną wprowadzone na podstawie uchwały scaleniowej w oparciu o art. 104 ust. 3 pkt 3 u.g.n. Skarżąca również wskazała, że w lipcu 2010 r., Prezydent Miasta Ł. przekazał do oceny prawnej bliźniaczo podobną uchwałę z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w sprawie scalenia i podziału nieruchomości położonych w dzielnicy przemysłowo – składowej w rejonie ulic Ż. i S., która różni się od przedmiotowej uchwały tylko kosmetycznymi zmianami przydziału działek po scaleniu u kilku uczestników scalenia, a która uzyskała pozytywną opinię organu. W odpowiedzi na skargę organ nadzorczy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Nie podzielając stanowiska organu, wskazał na błędnie podaną powierzchnię obszaru scalenia w skardze, jako 18.6106 ha, co poddaje w wątpliwość twierdzenia dotyczące poprawności określenia obszaru scalenia i sporządzonych załączników do uchwały gdzie wykazano obszar scalenia wynoszący 19,6651 ha. W ocenie Wojewody P. należące do uczestników scalenia i podziału, którym nie zostały przyznane prawa do nieruchomości zamiennych, co stało w ewidentnej sprzeczności z wykładnią przepisów art. 105 ust. 2 u.g.n., a w odniesieniu do 29 nieruchomości biorących udział w scaleniu i podziale, właścicielom tych nieruchomości został przydzielony ekwiwalent przewyższający powierzchnię tych nieruchomości na dzień scalenia i podziału, co przedstawiła załączona do odpowiedzi na skargę tabela. W odpowiedzi na skargę, przedstawione zostały również wybrane przypadki (poza wykazanymi w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] grudnia 2013 r.) niezgodności wykazanych danych dotyczących nieruchomości objętych scaleniem i podziałem, które występują w załącznikach do przedmiotowej uchwały. W ocenie Wojewody P. nie jest on jako organ, związany ocenami innych organów, a z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika zasada, iż nadzór nad działalnością uchwałodawczą organów gmin sprawowany jest tylko i wyłącznie z uwagi na kryterium zgodności z prawem. W dniu [...] kwietnia 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek Z. C. o dopuszczenie go i umożliwienie mu wypowiedzenia się w sprawie jako poszkodowanego uczestnika scalenia. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...], Sąd postanowił oddalić wniosek ww. Z. C. z uwagi, że szkoda jaką poniósł jego zdaniem w wyniku scalenia, może świadczyć o jego interesie faktycznym, a nie prawnym. Skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie przy piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., w którym wskazuje na konkretne błędy rozstrzygnięcia nadzorczego i nieprawidłowości w ocenie Wojewody P. przytaczane już wcześniej w skardze jak i uzupełnione, o konkretne przypadki. W ocenie Skarżącej organ nadzorczy dokonał badania nie przedmiotowej uchwały, a przeprowadził badanie zgodności z prawem "Operatu technicznego – Zasób Bazowy" oraz internetowego badania ksiąg wieczystych, uznając te dokumenty za dokumentację scaleniową. Zatem zdaniem Rady, zarzuty nie dotyczą kontrolowanej uchwały a rzekomych uchybień geodety i uchwały początkującej proces scaleniowy. Pełnomocnik Wojewody P. na rozprawie w dniu [...] lipca 2014 r. wyjaśnił, że analiza powyższego pisma z dnia [...] lipca 2014 r. nie dała organowi podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa. Rozpoznawana skarga wniesiona została w trybie art. 98 ust. 3 u.s.g., zgodnie z którym do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., Rada Miejska Ł. postanowiła wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...], które dotyczyło bezpośrednio interesu prawnego Skarżącej, zatem w ocenie Sądu, skarga, podpisana przez Prezydenta Miasta Ł., była dopuszczalna. Przesądzenie o dopuszczalności skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze skutkuje uprawnieniem Sądu do merytorycznej oceny sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia nadzorczego był przepis art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Powołana norma funkcjonuje łącznie z art. 91 ust. 4 u.s.g., zgodnie z którą w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Oznacza to, że stwierdzenie nieważności uchwały może mieć miejsce wyłącznie w przypadku wystąpienia istotnego naruszenia prawa. Wystąpienie tej kwalifikowanej wady prawnej uchwały organ nadzoru powinien wykazać stwierdzając nieważność uchwały. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej okoliczności wskazane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego, które spowodowały jego wydanie, zawierają trafną, negatywną ocenę prawną uchwały, która doprowadziła do stwierdzenia jej nieważności. Jak słusznie zauważył tutejszy Sąd w wyroku z dnia [...] maja 2011 r., o sygn. akt [...], celem scalenia i podziału gruntów jest stworzenie na scalanym obszarze takich warunków gospodarowania, które urzeczywistnią realizację zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Chodzi o dostosowanie granic dzielonych nieruchomości do sieci dróg, infrastruktury technicznej oraz rzeźby terenu. Scalenie w uproszczeniu polega na połączeniu w jedną całość rozdrobnionych czy położonych w niekorzystnej konfiguracji nieruchomości, celem dokonania ponownego podziału z zachowaniem proporcji w zakresie powierzchni scalonych nieruchomości jednakże ze zmianą w zakresie usytuowania. Jednocześnie scalenie prowadzi do pozyskania terenów dla budowy dróg i urządzeń infrastruktury technicznej, ułatwiających eksploatację nowo wydzielonych działek. Procedura scalenia jest skomplikowana, długotrwała i kosztowna. Scalenie wymaga pogodzenia interesów wielu uczestników procedury, niejednokrotnie ze sobą sprzecznych. Szczególna trudność w przeprowadzeniu scalenia zachodzi w sytuacji konieczności wydzielenia na obszarze geodezyjnie bardzo rozdrobnionym i należącym do rzeszy różnych właścicieli, mniejszej ilości kształtnych działek budowlanych, przewidzianych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podział na nowo obszaru scalonego musi bowiem uwzględniać ustawowe prawo każdego uczestnika scalenia do otrzymania w naturze ekwiwalentu scaleniowego tj. powierzchni gruntu objętego scaleniem pomniejszonego o powierzchnię niezbędną do wydzielenia działek pod nowe drogi lub pod poszerzenie dróg istniejących (vide: art. 105 ust. 1 i 2 u.g.n.). Zabezpieczeniu uprawnień uczestników postępowania scaleniowego do otrzymania w naturze ekwiwalentu scaleniowego, jak najpełniej urzeczywistniającego potrzeby poszczególnych uczestników scalenia, służy sformalizowanie czynności procedury scaleniowej. Zgodnie z art. 104 ust. 2 u.g.n., uchwała rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości powinna zawierać: 1) opracowane geodezyjnie granice gruntów objętych scaleniem i podziałem; 2) wypis i wyrys z planu miejscowego; 3) geodezyjny projekt scalenia i podziału nieruchomości; 4) rejestr nieruchomości, z wykazaniem ich stanu dotychczasowego oraz stanu nowego po scaleniu i podziale, w tym nieruchomości przyznanych uczestnikom postępowania w zamian za nieruchomości będące ich własnością lub pozostające w użytkowaniu wieczystym przed scaleniem i podziałem; 5) rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w art. 105 ust. 2 i 5 u.g.n.; 6) ustalenia co do rodzaju urządzeń infrastruktury technicznej planowanych do wybudowania, terminy ich budowy oraz źródła finansowania; 7) ustalenia co do wysokości, terminu i sposobu zapłaty opłat adiacenckich; 8) rozstrzygnięcie o sposobie załatwienia wniosków, uwag i zastrzeżeń, złożonych przez uczestników postępowania. Natomiast rozstrzygnięcie nadzorcze jest aktem administracyjnym organu nadzoru, które kończy procedurę nadzorczą i konkretyzuje środek nadzoru, który organ chce zastosować. Podstawowym rozstrzygnięciem nadzorczym, wobec którego ustawodawca rozwinął nieco szerzej reguły procesowe, jest stwierdzenie nieważności uchwały organu gminy, które to rozstrzygnięcie zapadło w przedmiotowej sprawie. Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego. Organ powinien w rozstrzygnięciu nadzorczym przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne istotne w sprawie oraz wnioskowanie, które doprowadziło go do stwierdzenia nieważności uchwały. Jak słusznie zauważa się w piśmiennictwie, organ nadzoru, badając uchwałę organu gminy, prowadzi postępowanie wyjaśniające, a ponieważ rozstrzygnięcie tego organu nie ma charakteru merytorycznego - nie da się tu zastosować przepisów o postępowaniu dowodowym z k.p.a.. Sfera faktów, która powinna być zbadana w takim postępowaniu ogranicza się do elementów dotyczących czasu, miejsca i sposobu podjęcia kwestionowanej uchwały, a sama treść uchwały ma znaczenie dla tego postępowania o tyle, o ile jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa (por. G. Jyż, Z. Pławecki, A. Szewc, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz., LEX/el. 2012.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Przez "sprzeczność z prawem" należy rozumieć niezgodność uchwały z aktami prawa powszechnie obowiązującymi, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dla stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia wystarczy istotne naruszenie prawa (oczywiste i bezpośrednie), nie jest zaś konieczne - rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, ale również nie wystarcza naruszenie nieistotne (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 928/07, LEX nr 400305). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że Sąd dokonał oceny rozstrzygnięcia nadzorczego, nie będąc związany wyłącznie zarzutami skargi i stwierdził, że pod względem formalnym rozstrzygnięcie to nie zawiera naruszeń zobowiązujących Sąd do jego uchylenia. Stwierdzenie nieważności uchwały miało swoje oparcie prawne w art. 91 ust. 1 u.s.g., także pierwszy z zarzutów Skarżącej, dotyczący braku podstaw do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia w sprawie należy uznać za bezzasadny. Postępowanie dowodowe jako w tego typu sprawach uproszczone, oparte zostało na dowodach, które organ ocenił jako niezbędne, a Sąd jako wystarczające do podjęcia określonych decyzji w sprawie. Zatem drugi z zarzutów Skarżącej, dotyczący zebrania materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący z całkowitym pominięciem dowodów i wyjaśnień przedstawionych przez Miasto Ł., jako nieznajdujący swojego odzwierciedlenia w aktach sprawy administracyjnej, również należy uznać za bezpodstawny. Nie można w sprawie przesądzić o pominięciu dowodów i wyjaśnień przedstawionych przez Skarżącą, bowiem organ przyjął wyjaśnienia, ale ich nie uwzględnił. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., zgodnie z którym, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, również należy ocenić jako bezpodstawny. Interes społeczny w cytowanym artykule równoważny jest z interesem indywidualnym obywateli. W procesie wykładni norm proceduralnych organ administracji publicznej nie może kierować się założoną a priori hierarchią tych interesów, chyba że konkretny przepis prawa do tego uprawnia. W ocenie Sądu nie można przyjąć założenia za Skarżącą, że tego typu uchwały jak przedmiotowa zawsze będą w jakiejś mierze naruszać interes indywidualny. Zadaniem organu jest doprowadzenie do takiego consensusu w sprawie i wykazania go w uchwale, aby prawa podmiotowe jednostki nie były naruszone. I nie jest tu mowa o niezadowoleniu uczestników scalenia i podziału nieruchomości, gdyż można przyjąć, że część z nich zawsze będzie niezadowolona. Sam proces podziału i scalania nieruchomości musi być przeprowadzony z poszanowaniem najwyższych, bo konstytucyjnych zasad respektowania prawa własności, a przedmiotowa uchwała dostarcza w swojej treści szeregu niejasności i sprzeczności, które powinny być rozstrzygnięte bądź uzupełnione w sposób transparentny dla wszystkich posiadających w niej interes prawny lub faktyczny. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że część naruszeń prawa wykazanych w rozstrzygnięciu nadzorczym należy skategoryzować jako nieistotne i nieuprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia zastępczego, ale wśród naruszeń prawa są również takie, które należy uznać, że mają charakter kwalifikowany, takie jak: 1) wskazane naruszenia art. 105 ust. 2 u.g.n., poprzez nieprzyznanie właścicielom wskazanych nieruchomości należących do uczestników scalenia i podziału, prawa do należności zamiennych, o czym zresztą szerzej wypowiadał się NSA w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt [...], z dnia [...] grudnia 2011 r., który bezpośrednio dotyczy przedmiotowych nieruchomości objętych uchwałą; 2) w odniesieniu do 29 nieruchomości biorących udział w scaleniu i podziale, właścicielom tych nieruchomości został przydzielony ekwiwalent przewyższający powierzchnię tych nieruchomości sprzed scalenia i podziału; 3) wskazane zostały też inne nieprawidłowości niezgodności wykazanych danych dotyczących nieruchomości objętych scaleniem i podziałem, które występują w załącznikach do uchwały Rady Miejskiej Ł. Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Argumentacja Skarżącej nie jest w powyższej mierze przekonywująca, o czym może świadczyć m.in. wniosek poszkodowanego uczestnika postępowania w sprawie, który co prawda został rozpatrzony negatywnie, jednak był brany przez Sąd pod uwagę przy ocenie zebranego materiału dowodowego w sprawie. Odnosząc się natomiast do przytaczanego przez Skarżącą w stanowisku interpretacji autorstwa Ewy Bończak - Kucharczyk zawartej w "Komentarzu do ustawy o gospodarce nieruchomościami" (LEX/el 2013), a dotyczącej proporcjonalnego pomniejszenia powierzchni przysługującej każdemu z uczestników postępowania, przy czym ustawodawca przewidział, że w praktyce nie zawsze będzie można wydzielić takie działki, aby pomniejszenie powierzchni przysługującej poszczególnym uczestnikom zawsze odpowiadało ściśle udziałowi powierzchni działek wydzielonych pod drogi w całej powierzchni obszaru objętego scaleniem i podziałem, to Sąd w pełni zgadza się z przywołanym poglądem. Podkreślenia wymaga jednak fakt, że w art. 105 ust. 2 u.g.n. przyjęto zastrzeżenie - jeżeli nie ma możliwości, przydzielenia nieruchomości o powierzchni w pełni równoważnej, za różnicę powierzchni dokonuje się odpowiednich dopłat w gotówce, a Skarżąca w żaden sposób nie wykazała tego braku możliwości w toczącej się sprawie. Zatem zarzuty naruszenia art. 104 ust. 2 i art. 105 ust. 2 u.g.n., jak też § 5 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym granice nieruchomości przeznaczonych do scalenia i podziału ustala się i przyjmuje według katastru nieruchomości, a stan prawny nieruchomości według ksiąg wieczystych oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości, za bezpodstawne. Organ był uprawniony i zobowiązany do sięgnięcia do szeregu instrumentów prawnych, zawartych w katalogu otwartym w § 5 ust. 3 rozporządzenia, z których powinien przenieść do uchwały te informacje dotyczące nieruchomości, które potwierdzą w sposób niebudzący wątpliwości prawidłowość i zasadność ustalenia procedury scalenia i podziału. Jednakże Sąd stwierdza, że część z zapisów, mających swoje odzwierciedlenie w załącznikach do kwestionowanej uchwały należy ocenić bezsprzecznie jako nieodpowiadające stanowi rzeczywistemu, a wyjaśnienia Skarżącej nie pokrywają się w pełni ze wskazaniami organu nadzorczego. Co do zarzutu naruszenia przez organ nadzorczy § 9 i 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, to przywoływane normy prawne, dotyczące kontroli dokumentacji przekazywanej do zasobu nie wiążą bezwzględnie organu w sprawie autonomicznego rozstrzygnięcia nadzorczego, w którym organ nadzoru dokonuje ustaleń w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy w sprawie i żaden z dokumentów urzędowych nie może pozbawić organu podjęcia uzasadnionej decyzji. Odnosząc się końcowo do nieścisłości wynikających z danych w księgach wieczystych, przeniesionych do tekstu uchwały i stanowiska w tej sprawie Skarżącej to w ocenie Sądu, podejmując rozstrzygnięcie uchwałą, organ był zobowiązany w tym akcie w taki sposób rozstrzygnąć istotę sprawy, aby można byłoby z treści uchwały jednoznacznie stwierdzić, na podstawie rejestru nieruchomości, kto był właścicielem nieruchomości przed jak i po podziale i scaleniu. Reasumując Sąd uznał za "istotne" naruszenia prawa uchybienia zawarte w uchwale, które zostały wykazane przez organ nadzorczy, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło