II SA/Bk 149/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-06-09

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Urszula Barbara Rymarska, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję przyznającą równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w trybie art. 155 Kpa, jeśli dotyczy to kwestii już rozstrzygniętych w decyzji pierwotnej i czy ustalenie daty powstania uprawnienia do wyższego równoważnika jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję przyznającą równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w trybie art. 155 Kpa, o ile spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a zmiana dotyczy wyłącznie kwestii już rozstrzygniętych w decyzji pierwotnej. Ustalenie daty powstania uprawnienia do wyższego równoważnika, zgodne z datą zawarcia związku małżeńskiego, jest zgodne z prawem, a kwestie wykonawcze, takie jak wyliczenie kwot czy przedawnienie, nie stanowią przedmiotu oceny sądu w postępowaniu o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. L. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B., która utrzymała w mocy decyzję przyznającą skarżącemu wyrównanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący domagał się przyznania wyższego równoważnika za dłuższy okres. Organy administracji przyznały równoważnik w wyższej stawce od dnia zawarcia związku małżeńskiego do dnia przeniesienia do innej jednostki, powołując się na art. 155 Kpa i art. 78 ustawy o PSP. Skarżący kwestionował datę rozpoczęcia uprawnienia do wyższego równoważnika oraz zarzucał naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i braku wypłaty odsetek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska,, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę II SA/Bk 149/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] P. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B. utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2010 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w G., którą zmieniono własną decyzję z [...] lutego 2001 r. i przyznano T. L. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego według podwyższonej stawki tj. jak dla strażaków posiadających członków rodziny oraz przyznano wymienionemu wyrównanie tego równoważnika do kwoty 10, 39 zł dziennie za okres od dnia 28 lipca 2007 r. do 14 sierpnia 2010 r. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją z [...] lutego 2001 r. nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej (w skrócie PSP) w G. przyznał T. L. od dnia 02 lutego 2001 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej strażakowi samotnemu. W związku ze zmianą sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej strony Komendant Powiatowy PSP w G. wszczął postępowanie dotyczące ustalenia jej uprawnień do równoważnika za brak mieszkania. W jego trakcie wydano następujące rozstrzygnięcia. Decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Komendant Wojewódzki PSP w B. uchylił do ponownego rozpoznania decyzję Komendanta Powiatowego PSP w G., którą przyznano T. L. prawo do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania jak dla strażaków posiadających członków rodziny tj. w wysokości 10, 39 zł dziennie od dnia uprawomocnienia się decyzji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją Komendanta Powiatowego PSP w G. z [...] października 2009 r. przyznano stronie prawo do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania jak dla strażaków posiadających członków rodziny - w wysokości 10, 39 zł dziennie, określając datę powstania uprawnienia od 25 lutego 2008 r. tj. od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego, w którym strażak poinformował o zawarciu związku małżeńskiego. Komendant Wojewódzki, po rozpoznaniu odwołania T. L., decyzją z [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Wyrokiem z 29 kwietnia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 51/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP w B. z [...] listopada 2009 r. Sąd wskazał, że kwestionowana decyzja została wydana na podstawie art. 155 Kpa dopuszczającego zmianę ostatecznej decyzji m.in. po uzyskaniu zgody strony. T. L. wyraził zgodę na zmianę decyzji poprzez przyznanie mu równoważnika w wyższej stawce od dnia zawarcia związku małżeńskiego, a mimo to organ dokonał zmiany od innej daty – dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Sąd ocenił to działanie jako niezgodne z prawem. Skład orzekający wskazał również, że art. 78 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przyznaje prawo do równoważnika od dnia powstania uprawnienia, a nie od dnia złożenia wniosku o przyznanie wyższego równoważnika. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy decyzją z [...] lipca 2010 r. uchylił decyzję organu I instancji (Komendanta Powiatowego PSP) z [...] października 2009 r. powołując w uzasadnieniu stanowisko sądu administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W następstwie powyższego rozstrzygnięcia – w dniu [...] września 2010 r. Komendant Powiatowy PSP w G. zmienił własną decyzję z [...] lutego 2001 r. w ten sposób, że przyznał T. L. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości jak dla strażaków posiadających członków rodziny i przyznał stronie wyrównanie równoważnika z tytułu zwiększenia jego stawki – do kwoty 10, 39 zł dziennie za okres od 29 lipca 2007 r. do 14 sierpnia 2010 r. tj. do dnia pełnienia służby w jednostce PSP w G. Jak ustalono, T. L. został w dniem 15 sierpnia 2010 r. przeniesiony do pełnienia służby w B. (decyzje z [...] marca 2010 r. i z [...] lipca 2010 r.), co spowodowało utratę spornego dodatku od dnia 15 sierpnia 2010 r. W odwołaniu od tej decyzji T. L. wniósł o jej uchylenie wskazując, że organ powinien orzec o przyznaniu mu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jak dla strażaka samotnego za okres od 18 grudnia 2002 r. do 27 lipca 2007 r. oraz o przyznaniu tego równoważnika jak dla strażaka posiadającego członków rodziny za okres od 28 lipca 2007 r. (dzień zawarcia związku małżeńskiego) do dnia 14 sierpnia 2010 r. Decyzją z [...] października 2010 r. Komendant Wojewódzki PSP w B. po raz kolejny uchylił do ponownego rozpoznania decyzję organu I instancji wskazując na błędne ustalenie początkowej daty uprawnienia strony do podwyższonego równoważnika za brak lokalu. W następnie powyższego rozstrzygnięcia kasacyjnego – decyzją z [...] listopada 2010 r. Komendant Powiatowy PSP w G. orzekając po raz kolejny zmienił własną decyzję z [...] lutego 2001 r. w części dotyczącej przyznania T. L. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej strażakowi samotnemu i przyznał równoważnik pieniężny za brak takiego lokalu w wysokości jak dla strażaków posiadających członków rodziny tj. do kwoty 10, 39 zł dziennie za okres od dnia 28 lipca 2007 r. do dnia 14 sierpnia 2010 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 155 Kpa, art. 78 ust. 1 i 3, art. 83 ust. 5 pkt 5 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 listopada 2005 r. w sprawie przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważników za brak lub remont lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ wskazał jako bezsporne następujące fakty: zawarcie przez stronę związku małżeńskiego w dniu 28 lipca 2007 r., posiadanie przez jego małżonkę tytułu prawnego do lokalu przy ul. N. [...] w B., w którym małżonkowie zamieszkują, czas dojazdu strażaka do pracy z B. do G. w obydwie strony jako 2 h 35 min, przeniesienie strażaka z dniem 15 sierpnia 2010 r. do pełnienia służby w B. Zdaniem organu podane fakty świadczą o tym, że ani strona, ani członek jej rodziny, nie posiadali mieszkania w miejscowości pełnienia przez strażaka służby lub miejscowości pobliskiej. Dlatego na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy o PSP przyznano mu prawo do wyższego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia powstania uprawnienia tj. od dnia zawarcia związku małżeńskiego do dnia poprzedzającego przeniesienie do B. Organ argumentował, że na zmianę decyzji z [...] lutego 2001 r., co nastąpiło w trybie art. 155 Kpa, uzyskano zgodę strony zawartą w piśmie z 27 sierpnia 2010 r. Wysokość wyrównania wyliczono mnożąc stawkę 5, 20 zł przez 1114 dni, co dało kwotę 5.792, 80 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. L. żądając zmiany jej pkt 2. poprzez przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wraz z odsetkami, za okres od 18 grudnia 2002 r. do 27 lipca 2007 r. jak dla strażaków samotnych oraz za okres od 28 lipca 2007 d. do 14 sierpnia 2010 r. jak dla strażaków posiadających członków rodziny. Odwołujący się wskazał, że organ po raz kolejny naruszył prawo zmierzając do zapłacenia jak najmniejszej kwoty, podczas gdy za 1113 dni powinna mu zostać przyznana kwota 11.463, 90 zł. Zarzucił organowi uporczywe uchylanie się od zapłacenia pełnej, zaległej kwoty równoważnika wraz z odsetkami za cały wymieniony wyżej okres, jak również naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2011 r. P. Komendant Wojewódzki PSP w B. utrzymał kwestionowane rozstrzygnięcie w mocy akceptując jako prawidłową interpretację przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i ocenę prawną stanu faktycznego sprawy – zaprezentowane przez organ I instancji. Wskazał, że T. L. posiadał uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla strażaka samotnego na podstawie decyzji z [...] lutego 2001 r., natomiast uprawnienie do równoważnika podwyższonego – jak dla strażaka posiadającego członków rodziny - uzyskał od dnia 28 lipca 2007 r. tj. od dnia zawarcia związku małżeńskiego. Wskazano, że zgodnie z art. 92 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności roszczenia. W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia roszczeń o wypłatę równoważnika został wstrzymany w dniu 11 czerwca 2008 r. tj. w dniu złożenia przez T. L. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2002 r., zatem wszelkie roszczenia przypadające wstecz przed 11 czerwca 2005 r. uległy przedawnieniu. Dlatego okres wypłaty ustalono od dnia 11 czerwca 2005 r. przyjmując obowiązującą w tej dacie stawkę równoważnika dla strażaków samotnych jako 5,19 zł (na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 grudnia 2004 r.), a od 28 lipca 2008 r. stawkę 10,39 zł jak dla strażaków posiadających członków rodziny (na podstawie rozporządzenia MSWiA z 18 listopada 2005 r.). Wskazano, że od dnia 15 sierpnia 2010 r. T. L. przeniesiono do pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP w B. i z tym dniem utracił prawo do równoważnika pieniężnego. Jednocześnie za okres od 11 czerwca 2005 r. do 31 października 2009 r. nastąpiła w dniu 10 listopada 2009 r. wypłata równoważnika w stawce podstawowej 5,19 zł jak dla strażaka samotnego, natomiast kolejne wypłaty w tej samej stawce były realizowane comiesięcznie od listopada 2009 r. Kwota ustalona decyzją pierwszoinstancyjną tj. 5.792, 80 zł stanowi wyrównanie za 1114 dni od dnia 28 lipca 2007 r. do stawki wyższej jak dla strażaka posiadającego rodzinę – do dnia przeniesienia do B. tj. do dnia 14 sierpnia 2010 r. Organ nie podzielił zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wskazując, że postępowanie nie było sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem oraz podjęto wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego T. L. podnosząc jako główny zarzut naruszenie art. 78 ust. 3 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez przyjęcie, że: "termin przedawnienia został wstrzymany dopiero w dniu 11 czerwca 2005 r.", a tym samym odmówiono wypłaty równoważnika za okres od 18 grudnia 2002 r. do 11 czerwca 2005 r. oraz poprzez "brak decyzji co do kwoty", brak wyjaśnienia sposobu wyliczeń równoważnika i stwierdzenie braku podstaw wypłaty odsetek ustawowych. Skarżący wyjaśnił, że na przełomie lutego i marca 2006 r. zwracał się do obecnego Komendanta o wypłatę równoważnika, jednak reakcja przełożonego utwierdziła go w przekonaniu, że nie jest w stanie uzyskać tej wypłaty. Ponownie wystąpił z wnioskiem o wznowienie wypłat po kilku latach po uzyskaniu informacji, że wstrzymanie otrzymywania świadczenia było bezprawne. Wskazał, że także 14 listopada 2003 r. kierował pisma w tym przedmiocie do ówczesnych przełożonych, co skutkowało represją w postaci obniżenia mu dodatku służbowego. Zwrócił uwagę, że ustalony jako data przerwania biegu przedawnienia dzień 11 czerwca 2008 r. nie uwzględnia wszystkich okoliczności towarzyszących wstrzymaniu wypłat w latach 2003-2009, w tym bezprawności zachowania kolejnych komendantów. Wskazał na nieprawidłowości towarzyszące ustaleniom prawa do zwiększonego równoważnika jak dla strażaka posiadającego członków rodziny, które, jego zdaniem, potwierdzają niezgodne z prawem działania organów PSP. W ocenie skarżącego należy się mu wypłata równoważnika w wysokości 18.114, 39 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że dochodzenie odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia funkcjonariuszowi Straży Granicznej jest sprawą cywilną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna (z dnia [...] listopada 2010 r.) nie pozostają w sprzeczności z prawem. Podkreślić trzeba, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. uprawnienia sądu administracyjnego sprowadzały się wyłącznie do oceny legalności zaskarżonych aktów administracyjnych. Przedmiotowa decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym – regulacji art. 155 Kpa, który to przepis stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Powtarzając za stanowiskiem składu siedmiu sędziów NSA wyrażonym w uchwale z dnia 03 listopada 2009 r. w sprawie II GPS 2/09 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przypomnieć należy, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję ostateczną, lub organ wyższego stopnia może ją uchylić lub zmienić, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa jest nowym postępowaniem, odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna. Należy zaznaczyć, że decyzja wydana na podstawie art. 155 Kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych (por. wyroki NSA z 03.12.2002 r., II SA 4093/01, z 07.08.2008 r., II GSK 281/08, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyroki NSA z 28.04.2000 r., I SA 819/99, z 02.06.2000 r., III SA 1854/99). Należy jednak zauważyć, że wspomniane postępowanie toczy się w tej samej, z materialnoprawnego punktu widzenia, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne. (por. wyrok WSA w Warszawie z 17.03.2004 r., III SA 2512/02). Gdy rozważa się więc możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 155 Kpa, niezbędne jest ustalenie, czy w konkretnym wypadku występuje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym. Powszechnie przyjmuje się, że na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. W literaturze i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że tożsamość sprawy ma miejsce, gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2008, s. 764). O tożsamości elementów podmiotowych i przedmiotowych w sprawie niniejszej i dopuszczalności orzekania w trybie art. 155 Kpa przesądził WSA w wyroku z dnia 29 kwietnia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 51/10, którym to stanowiskiem i oceną prawną z mocy art. 153 p.p.s.a. związane były zarówno organy administracyjne, jak i skład obecnie orzekający. Jak wynika ze wskazanej podstawy prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej – o zmianie decyzji nr [...] orzeczono na podstawie art. 155 Kpa. Orzeczenie mogło dotyczyć, jak wyżej wyłożono, wyłącznie kwestii objętych decyzją zmienianą tj. decyzją Komendanta Powiatowego Straży Pożarnej w G. z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...], mocą której przyznano skarżącemu "równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego (w wysokości przysługującej strażakowi samotnemu) od dnia 02 lutego 2001 r.". Rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie niniejszej w decyzji Komendanta PSP w G. z dnia [...] listopada 2010 r., utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją P. Komendanta Wojewódzkiego PSP w B. z dnia [...] stycznia 2011 r., jakkolwiek dość zawile sformułowane, to w istocie prawidłowo dotyczy zmiany opisanego powyżej uprawnienia nabytego przez T. L. we wskazanej decyzji nr [...]. Podkreślić trzeba, że decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. przyznano skarżącemu uprawnienie do konkretnego równoważnika pieniężnego – równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w wysokości należnej dla strażaków samotnych. Tamto rozstrzygnięcie nie przyznawało globalnie określonej kwoty należności z tego tytułu, a dawało strażakowi prawo domagania się wypłacania równoważnika przyznanego w decyzji, od wskazanego w niej dnia, w wysokości wynikającej z przepisów rozporządzenia, zaś na organ nakładało obowiązek wypłacenia równoważnika za brak lokalu w wysokości przysługującej strażakowi samotnemu. Na wniosek skarżącego, który wpłynął do organu I instancji w dniu 25 lutego 2008 r. i z uzyskaniem dodatkowej zgody na zmianę decyzji pierwotnej – dokonano zmiany decyzji przyznającej prawo do równoważnika pieniężnego w zakresie ustalenia wyższej wysokości równoważnika (przysługującej strażakowi posiadającemu członków rodziny) za okres od dnia 28 lipca 2007 r. do 14 sierpnia 2010 r. Zakres wykonania pierwotnej decyzji jest sporny między stronami, co wynika z treści odwołań T. L., jak i treści skargi. Decyzja wydana w trybie art. 155 Kpa jest prawidłowa i jej sensu nie zmienia użycie w pkt 2 decyzji pierwszej instancji określenia "wyrównanie równoważnika", ani wyliczenie globalnej kwoty w uzasadnieniu. To ostatnie, jak i rozważania w uzasadnieniu organu II instancji dotyczące kwestii wykonawczych, w tym przedawnienia, należy traktować instrukcyjnie, wyłącznie jako stanowisko organów dotyczące wykonania decyzji nr [...]. Sens decyzji zmieniającej, wydanej w trybie art. 155 Kpa, jest jednoznaczny: od dnia 28 lipca 2007 r. do 14 sierpnia 2010 r. zmieniono rodzaj równoważnika pieniężnego za brak lokalu w ten sposób, że wcześniej przyznane z mocy decyzji nr [...] uprawnienie w postaci równoważnika dla osoby samotnej zmieniono za wskazany wyżej okres od 28 lipca 2007 r. do czasu trwania służby w Komendzie Straży Pożarnej w G. na uprawnienie do równoważnika przysługującego strażakowi posiadającemu członków rodziny. Takie rozstrzygnięcie pozostaje w pełnej zgodności z wiążącą oceną prawną sądu wyrażoną w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 51/10, którą były związane organy decyzyjne oraz obecnie orzekający skład sądu. Wbrew zarzutom skargi przepis art. 78 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 z późn. zm.) nie został w żaden sposób naruszony. Zgodnie z jego treścią równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia. Pierwotna data uprawnienia została określona w decyzji nr [...], zaś uprawnienie do wyższego równoważnika (jak dla strażaka posiadającego członków rodziny) przysługuje od daty zawarcia związku małżeńskiego w dniu 28 lipca 2007 r., tak jak orzeczono w zaskarżonej decyzji. Ustawodawca używa określenia "uprawnienie do równoważnika", zaś organ określenia "równoważnik" oraz "wyrównanie równoważnika", co mogło zostać błędnie odczytane przez adresata decyzji, ale obydwa te wyrażenia pełnią tę samą rolę. Wywody skargi, jak się wydaje, wynikają właśnie z niezrozumienia przez skarżącego treści rozstrzygnięcia oraz z zawarcia kwestii wykonawczych (spornych pomiędzy stronami) w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji. Sąd jeszcze raz podkreśla, że orzeczenie (sentencja) mogła dotyczyć i dotyczyła nie wyliczenia należnych skarżącemu kwot, a przyznania uprawnienia do równoważnika za brak lokalu za okres od 02 lutego 2001 r. do 14 sierpnia 2010 r. Wynika to z wyżej wyjaśnionej istoty "tożsamości sprawy", która jest warunkiem orzekania na podstawie art. 155 Kpa. Przedmiotem decyzji w sprawie niniejszej nie było rozstrzygnięcie dotyczące wysokości roszczenia majątkowego o świadczenie pieniężne, a zmiana (w trybie art. 155 Kpa) decyzji w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Problemy z wyliczeniem należności, realizacją decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. i późniejszych, wydawanych w trybie art. 155 Kpa, nie mogą stanowić i nie stanowiły rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, stąd i nie mogą być poddane ocenie sądu w niniejszym postępowaniu. Decyzja wydana na podstawie art. 78 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej ma charakter konstytutywny. Prawo do równoważnika pieniężnego nie powstaje bowiem z mocy prawa, a na podstawie takiej decyzji. Dopiero wydanie decyzji, w której organ przyznaje należną pomoc finansową określając ściśle jej rodzaj (z uwzględnieniem członków rodziny) – stwarza roszczenie strażaka o wypłatę świadczenia, a na organ nakłada obowiązek "zmaterializowania" przyznanego świadczenia poprzez wyliczenie jego wysokości i wypłatę (por. wyrok NSA z 23.11.2009 r., I OSK 333/09, wyrok WSA w Krakowie z 01.12.2010 r., II SA/Kr 770/10 wydane w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Policji). Jeśli skarżący uważa, że należności wynikające z decyzji nr [...] oraz decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nie zostały przez podmiot zobowiązany zrealizowane, może wyliczyć ich wysokość (skarżący przyznał, że część kwot z tytułu uprawnienia do równoważnika za brak lokalu została mu wypłacona) i wystąpić do organu o ich realizację. Jedynie na marginesie sąd zauważa, że - mimo decyzji Komendanta Powiatowego PSP w G. nr [...] z [...] września 2008 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji nr [...] z [...] lutego 2001 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...] listopada 2008 r. nr [...] - decyzja pierwotna (nr [...] z [...] lutego 2001 r.) pozostaje w dalszym ciągu w obiegu prawnym. Prawomocnym wyrokiem z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie II SA/BK 49/09 decyzje z [...] września 2008 r. i z [...] listopada 2008 r. zostały uchylone i, jak wynika z dosłanych sądowi pełnych akt administracyjnych, nie zapadły późniejsze rozstrzygnięcia eliminujące z obrotu prawnego decyzję nr [...]. Dlatego dopuszczalna była zmiana decyzji z [...] lutego 2001 r. w trybie art. 155 Kpa po spełnieniu przesłanek zawartych w tym przepisie. Skoro podstawą rozstrzygnięcia organów był przepis art. 155 Kpa i kwestia zmiany w postępowaniu administracyjnym ostatecznej decyzji ustalającej uprawnienie do równoważnika pieniężnego – to poza przedmiotem niniejszego postępowania pozostawała kwestia właściwości sądu (sąd administracyjny czy sąd powszechny) w spornych między stronami sprawach dotyczących roszczeń majątkowych o świadczenia pieniężne wynikające ze stosunku służbowego, w tym regulacji art. 111 "a" ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, kwestii przedawnienia i odsetek. W tym zakresie należy odesłać do bogatego dorobku orzeczniczego NSA i sądów administracyjnych. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło