II SA/Bk 149/20
WyrokWSA w Białymstoku2020-06-25
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenie ustępowe z wejściowym pomieszczeniem izolującym wyposażonym w umywalkę, nawet jeśli pomieszczenie pracy jest tymczasową wiatą (namiotem) i nie posiada instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej, a pracownicy mają dostęp do ustępów w innym budynku oddalonym o 20 metrów?Ratio decidendi
Pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne, w tym pomieszczenie ustępowe, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy te nie przewidują wyłączenia obowiązku stosowania tych wymagań do tymczasowych obiektów, takich jak wiaty czy namioty, jeśli są one przeznaczone na pobyt ludzi (łączny czas przebywania przekracza 2 godziny dziennie). Dostęp do ustępów w innym budynku nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapewnienia ich w pobliżu miejsca pracy, chyba że istnieje obudowane przejście lub inne uregulowane prawem wyłączenie. W przypadku braku instalacji wodno-kanalizacyjnej w miejscu pracy, pracodawca może zastosować ustępy ze szczelnymi zbiornikami nieczystości, ale tylko w ściśle określonych sytuacjach, które nie miały miejsca w tej sprawie.Stan faktyczny
Spółka "U." Sp. z o.o. Sp. kom. została zobowiązana decyzją Inspektora Pracy do zapewnienia pracownikom pomieszczenia ustępowego przy pomieszczeniu wulkanizacji. Spółka odwołała się, twierdząc, że pomieszczenie pracy jest tymczasową wiatą bez instalacji wodno-kanalizacyjnej i że pracownicy mają dostęp do ustępów w budynku biurowym oddalonym o 20 metrów. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że przepisy BHP wymagają zapewnienia ustępu w pobliżu miejsca pracy, nawet w tymczasowych obiektach, jeśli są one przeznaczone na pobyt ludzi. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące naruszenia przepisów BHP i procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi "U." Sp. z o.o. Sp. kom. w B. na decyzję Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zapewnienia pracownikom pomieszczenia ustępowego oddala skargę
U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w B. nakazem z dnia [...] października 2019r. nr rej. [...], wydanym na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 623 ze zm.), art. 213 § 2 i art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy, § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 czerwca 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003r., poz. 1650), § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 1997 nr 129 poz. 844), po przeprowadzeniu w dniach 15 i 21 października 2019r. kontroli pracodawcy "U. " sp. z o.o. sp. komandytowa (dalej: "Spółka," lub "Skarżący") nakazał Spółce zapewnić pracownikom pracującym w pomieszczeniu wulkanizacji pomieszczenie ustępowe z wejściowym pomieszczeniem izolującym wyposażonym w umywalkę z dostępem nie powodującym konieczności wychodzenia z obiektu, w których wykonują pracę lub dostępne w innym budynku połączonym obudowanym przejściem z terminem wykonania do 30 czerwca 2020r. (pkt 3 decyzji).
Od powyższej decyzji w zakresie pkt 3 odwołanie wniosła Spółka, w którym zakwestionowała nałożony na nią nakaz zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału w sprawie, przejawiającą się w bezpodstawnym uznaniu, że Skarżący zobowiązany jest zapewnić pomieszczenie ustępowe bezpośrednio przy pomieszczeniu, w którym wykonywana jest praca;
- art. 213 § 1 i art. 233 Kodeksu pracy poprzez niezasadne uznanie, że nie zostały spełnione przez pracodawcę - spółka U. Sp. z o.o. Sp. k. wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy;
- § 111 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy "poprzez niezasadne uznanie, że pracodawca - spółka "U. " Sp. z o.o. Sp. k., nie zapewniła pracownikom dostępu do urządzeń higieniczno-sanitarnych, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana;
- § 1 ust. 1 załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez ich błędną interpretację.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Okręgowy Inspektor Pracy w B. nie podzielił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...] , utrzymał w mocy ww. nakaz stwierdzając, że ustalony stan faktyczny, jak też obowiązujące przepisy prawa uzasadniały wydanie przez inspektora pracy decyzji zobowiązującej Spółkę do zapewnienia pracownikom pracującym w pomieszczeniu wulkanizacji pomieszczenia ustępowego z wejściowym pomieszczeniem izolującym wyposażonym w umywalkę z dostępem nie powodującym konieczności wychodzenia z obiektu, w których wykonują pracę lub dostępne w innym budynku połączonym obudowanym przejściem. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności podkreślił, że wbrew argumentacji odwołania, pomieszczenie ustępowe nie musi być zlokalizowane przy pomieszczeniu pracy, lecz w obrębie budynku, w którym praca jest wykonywana, lub w innym budynku połączonym obudowanym przejściem, w odległości nie większej niż 75 m od stanowiska pracy.
Dalej, powołując się na art. 207 § 2 i § 3 Kodeksu pracy, stwierdził, że utworzenie przez pracodawcę pomieszczenia pracy w obiekcie, w którym nie ma pomieszczenia ustępowego i wskazywanie na trudności w tym zakresie świadczą o świadomym naruszeniu przez pracodawcę przepisów prawa pracy na etapie organizacji stanowisk pracy. Wskazanie zaś, że hala jest budynkiem tymczasowym i w związku z tym nie ma obowiązku instalowania w nim pomieszczenia ustępowego jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy te nie zawierają bowiem definicji budynków tymczasowych i nie dopuszczają wyłączenia stosowania obowiązków dotyczących pomieszczenia ustępowego do takich budynków. W tym zakresie organ wskazał na § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) argumentując, że pomieszczenia higienicznosanitarne, poza wymienionymi w tym przepisie wyjątkami, powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Charakter pracy pracowników warsztatu wulkanizacyjnego nie kwalifikuje się, zdaniem organu, do żadnego z przytoczonych wyjątków. Korzystanie zaś przez pracowników z innych budynków podczas pracy zgodnie z ww. przepisami nie może być przesłanką umożliwiająca zwolnienie z obowiązku zapewnienia pomieszczenia ustępowego w obiekcie, w którym znajduje się warsztat wulkanizacyjny.
Tym bardziej, że zgodnie z ustaleniami kontroli, pomieszczenie warsztatu jest miejscem wykonywania pracy, nie tylko ze względu na charakter tego pomieszczenia ale również łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekraczający 2 godziny. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ uznał, że opinia pracodawcy o braku celowości zapewniania pracownikom pomieszczenia ustępowego w budynku, w którym wykonywana jest praca, stanowi wyłącznie niezasadną polemikę z obowiązującymi przepisami. Obowiązki zawarte w przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie pomieszczeń higieniczno-sanitarnych określone zostały w celu zapewnienia ochrony zdrowia pracowników. Ze względu na możliwe częste korzystanie z pomieszczenia ustępowego, warunkiem zapewniającym ochronę zdrowia pracowników jest dostęp do takiego pomieszczenia bez konieczności wychodzenia na zewnątrz obiektów, co zabezpiecza pracowników przed niekorzystnych działaniem warunków atmosferycznych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła Spółka zarzucając jej naruszenie:
1) § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 1997 nr 129 poz. 844) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że miejsce pracy jakim jest zakład wulkanizacyjny, bezwzględnie powinno być wyposażone w pomieszczenie ustępowe z instalacją wodociągową i kanalizacyjną;
2) § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 1997 nr 129 poz. 844) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, ze Pracodawca nie zapewnia pracownikom pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych;
3) art. 213 § 2 w zw. z art. 233 Kodeksu pracy poprzez bezzasadne uznanie, że Spółka nie spełnia wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy;
4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie (i tym samym nierozpatrzenie) całości materiału dowodowego w sprawie oraz pominięcie istotnych okoliczności w sprawie, a w konsekwencji uznanie, że pracodawca nie zapewnia pracownikom pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych zgodnie z obowiązującymi przepisami;
5) art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czym kierował się organ uznając że jedynie obiekty wpisane do rejestru zabytków spełniają wymóg przepisu §27 ust. 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, co stanowi przekroczenie swobodnej oceny dowodów (dowolność);
6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezawarcie w treści uzasadnienia wyjaśnienia, czym kierował się organ nie uznając warunków pracy za bezpieczne i higieniczne czyniąc tym samym decyzję nieweryfikowalną.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że pomieszczenie wulkanizacji o jakim mowa w nakazie, to tylko jedno z pomieszczeń, w których wykonywana jest praca na terenie zakładu. Nie jest to jednak budynek, lecz tymczasowa wiata (namiot), do której nie sposób dobudować przylegającego ściśle pomieszczenia ustępowego ze względów technicznych oraz celowościowych. W związku z tym, iż pomieszczenie to nie jest wyposażone w instalację wodociągową i kanalizacyjną, to na mocy przepisu § 27 ust. 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia, mogą być urządzane ustępy nie spełniające wymagań określonych w ust. 1,2 i 3 oraz w § 26 ust. 2 rozporządzenia (wyposażone w szczelne zbiorniki nieczystości). Niemniej jednak, organ (pomimo prośby Skarżącego o wskazanie rozwiązań celem zastosowania się do nich) w żadnym kierowanym do Spółki piśmie nie przedstawił takiego stanowiska. Skarżący zwrócił też uwagę, pracownicy wykonujący obowiązki w ww. pomieszczeniu mają dostęp do pomieszczeń ustępowych, spełniających w pełni wymagania wskazane w rozporządzeniu, w budynku biurowym położonym na terenie zakładu pracy. Budynek ten znajduje się w odległości ok. 20 metrów od pomieszczenia wulkanizacyjnego. Pomieszczenia znajdujące się w budynku są o wiele bardziej komfortowe dla pracowników niż np. próby umieszczenia przy namiocie toalet przenośnych czy innych prowizorycznych rozwiązań, które byłyby jedyną opcją w przypadku podobnego pomieszczenia pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem kontrolowana decyzja nie jest dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.)
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie stała się decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję nr [...] Inspektora Pracy z dnia [...] października 2019r. nakazującą Skarżącemu zapewnienia pracownikom pracującym w pomieszczeniu wulkanizacji pomieszczenia ustępowego z wejściowym pomieszczeniem izolującym wyposażonym w umywalkę z dostępem nie powodującym konieczności wychodzenia z obiektu, w których wykonują pracę lub dostępne w innym budynku połączonym obudowanym przejściem.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 1251, zwanej dalej "ustawą") do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy między innymi nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych. Jak stanowi natomiast art. 11 pkt 1 tej ustawy, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
W niniejszej sprawie Spółka zarzuciła organom państwowej inspekcji pracy naruszenie § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz § 111 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp.
W ocenie sądu podniesione w tym zakresie zarzuty nie znajdują uzasadnionych podstaw. Przepis § 111 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp jest jednoznaczny i stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Definicję pomieszczenia pracy zawiera § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp, stanowiąc, że jest to pomieszczenie przeznaczone na pobyt pracowników, w którym wykonywana jest praca.
Wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Przepis § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia stanowi, że pomieszczenia higienicznosanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Wymóg ten nie dotyczy natomiast: (-) pomieszczeń do ogrzewania się pracowników przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia umożliwiające im schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzanie się oraz zmianę odzieży (§ 44 ust.1 załącznika nr 3) oraz (-) pomieszczeń dla pracowników zatrudnionych na otwartej przestrzeni poza terenem zakładu pracy przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące oraz zatrudnionych w budynkach nie wyposażonych w instalację wodociągową. W takich przypadkach mogą być urządzane ustępy wyposażone w szczelne zbiorniki nieczystości (§ 27 ust.4 załącznika).
Wszelkie wymogi zawarte w powołanym rozporządzeniu odnoszą się zatem do stanowisk pracy usytuowanych w pomieszczeniach, z kolei nieobowiązujące są tylko te z wymogów, które zostały wprost wyłączone. Wykładania literalna i funkcjonalna § 27 ust. 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp nakazuje stosowanie zawartych w nim wyłączeń jedynie do określonych w przepisie stanowisk pracy znajdujących się na otwartej przestrzeni i w budynkach niewyposażonych w instalację wodociągową. Wobec powyższego, za trafne należy uznać stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że wszystkie inne pomieszczenia nie zawierające się w żadnej z kategorii wskazanych w powyższym wyłączeniu, muszą spełniać wymagania nałożone w rozporządzeniu, w tym dotyczące sytuowania ustępów. Skoro istnieje możliwość doprowadzenia odpowiedniej instalacji do wiaty wulkanizacyjnej Skarżącego, naruszeniem tego obowiązku nie można zasłaniać się jako okolicznością powodującą odstąpienie od stosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów dotyczących bhp. Co więcej, na co też prawidłowo zwrócił uwagę Okręgowy Inspektor Pracy, pracodawca może spełnić wskazany wymóg nie tylko poprzez instalację w obiekcie ustępów, ale również przez zapewnienie zamkniętego przejścia do budynku, w którym znajduje się odpowiednia instalacja higienicznosanitarna. Korzystanie zaś, na co zwróciła uwagę Spółka, przez pracowników z innych budynków podczas pracy zgodnie z ww. przepisem nie może być przesłanką umożliwiającą zwolnienie z obowiązku zapewnienia pomieszczenia ustępowego w obiekcie, w którym znajduje się warsztat wulkanizacyjny.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie bowiem wynika, że skontrolowane przez inspektora pracy pomieszczenie wulkanizacyjne jest miejscem wykonywania pracy (przeznaczonym na stały pobyt ludzi) ze względu na łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekraczający 2 godziny. Jak stanowi zaś § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019, poz.1065, ze zm., dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczenia, w których: (1) łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku; (2) mają miejsce procesy technologiczne niepozwalające na zapewnienie warunków przebywania osób stanowiących ich obsługę, bez zastosowania indywidualnych urządzeń ochrony osobistej i zachowania specjalnego reżimu organizacji pracy; (3) jest prowadzona hodowla roślin lub zwierząt, niezależnie od czasu przebywania w nich osób zajmujących się obsługą.
Uwzględniając powyższe regulacje należy zgodzić się z ustaleniami inspektora pracy, że praca wykonywana w kontrolowanym pomieszczeniu wulkanizacyjnym (hali namiotowej) posiada ewidentnie charakter pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi. W konsekwencji pomieszczenie warsztatu wulkanizacyjnego powinno spełniać wszelkie przewidziane prawem wymagania dla takich pomieszczeń, w tym być wyposażone w odpowiednie instalacje kanalizacyjne. Bez znaczenia z punktu powyższego obowiązku jest argumentacja zawarta w skardze, że skoro do przedmiotowej hali namiotowej nie doprowadzono odpowiednich przyłączy wodociągowych, to Spółka powinna mieć możliwość skorzystania z wyłączenia zawartego w § 27 ust. 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp. Omówione wyżej przepisy są bezwzględnie obowiązujące i wynika z nich jednoznacznie, że pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi powinny posiadać odpowiednie instalacje, a pracodawca powinien zapewnić pracownikom pomieszczenia higienicznosanitarne.
W konsekwencji skoro Spółka nie zapewniła pracownikom warsztatu wulkanizacyjnego urządzeń higienicznosanitarnych zgodnie z wyżej wskazanymi wymaganiami wynikającymi z rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp, to zaskarżony w tym zakresie nakaz należy uznać za uzasadniony. Opinia zaś skarżącej Spółki o braku celowości zapewniania pracownikom pomieszczenia ustępowego w budynku, w którym wykonywana jest praca, stanowi – jak trafnie ujął to organ - niezasadną polemikę z obowiązującymi przepisami. Ze względu na możliwe częste korzystanie z pomieszczenia ustępowego, warunkiem zapewniającym ochronę zdrowia pracowników jest dostęp do takiego pomieszczenia bez konieczności wychodzenia na zewnątrz z obiektów, co zabezpiecza pracowników przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności jako niezasadny należy ocenić zarzut Spółki w zakresie naruszenia przez organ art. 213 § 2 w zw. z art. 233 Kodeksu pracy. Wbrew bowiem przekonaniu Skarżącego samo stwierdzenie naruszenia przepisów dotyczących bhp (m.in. rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp) jest okolicznością wystarczającą do oceny niedopełnienia przez Spółkę obowiązków wskazanych w powołanych przepisach Kodeksu pracy. Ustawodawca określając pewne minimalne normy (w tym wypadku dotyczące sytuowania urządzeń higienicznosanitarnych) wskazał, jakie obowiązki powinny być nałożone przepisami powszechnie obowiązującego prawa celem zapobieżeniu naruszeniom. Organ wyjaśniając podstawy prawne i faktyczne wydanych decyzji wyjaśnił natomiast, iż pracownicy warsztatu wulkanizacyjnego powinni mieć zapewnione odpowiednie pomieszczenia ustępowe bez konieczności przechodzenia do odrębnego budynku, co narażałoby ich (zwłaszcza w okresie zimowym) na istotne utrudnienia i zagrożenia związane z panującymi warunkami pogodowymi.
Ponadto, na co trafnie zwrócił uwagę Okręgowy Inspektor Pracy, utworzenie przez pracodawcę pomieszczenia pracy w obiekcie, w którym nie ma pomieszczenia ustępowego i wskazywanie na trudności w tym zakresie mogą świadczyć o świadomym naruszeniu przez pracodawcę przepisów prawa pracy na etapie organizacji stanowisk pracy. Nawet gdyby przyjąć, jak twierdzi Skarżący, że kontrolowane pomieszczenie wulkanizacyjne jest budynkiem tymczasowym, to obowiązujące (i omówione szczegółowo wyżej) przepisy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, nie dopuszczają wyłączenia stosowania obowiązków dotyczących pomieszczenia ustępowego do tego typu obiektów.
Odnosząc się zaś do zarzucanego przez Spółkę naruszenia przepisów procesowych, polegającego na braku wszechstronnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie i wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz wykraczając poza swobodną ocenę dowodów (naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), przede wszystkim zwrócić należy uwagę na specyfikę postępowania kontrolnego, w wyniku którego wydano zakwestionowane rozstrzygnięcia. Jest to bowiem postępowanie szczególne, do którego nie mają zastosowania ścisłe wymogi ogólnego postępowania administracyjnego. Specyfika tego postępowania polega na powzięciu czynności kontrolnych przez wyspecjalizowany organ inspekcji pracy, w wyniku których to na pracodawcy ciąży obowiązek wykonania określonych nakazów. Postępowanie kontrolne nie stanowi formalnej części postępowania administracyjnego, a postępowania te rozdziela zamknięcie procesu kontroli ustaleniom jej wyników. Trzeba też zauważyć, że pracodawca nie jest typową stroną postępowania administracyjnego, dlatego też argumenty podnoszone przez skarżącą nie są odpowiednie do specyfiki tego postępowania. Stosownie bowiem do art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji pracy (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 623) w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Tym samym za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej Spółki w tym zakresie. Kontrola zaś przeprowadzona przez organ I instancji bezsprzecznie wykazała określone naruszenia w zakładzie Spółki, dlatego też istniała podstawa do nałożenia na pracodawcę określonych w jego rozstrzygnięciu obowiązków, a Inspektor Pracy w trakcie kontroli, czy później na etapie wydawania decyzji nie musiał prowadzić szerokiego postępowania administracyjnego, na które wskazuje skarżąca w skardze. Obowiązki nałożone na pracodawcę wynikały bowiem wprost z przepisów prawa. Wskazać także należy, że przedstawione w skardze argumenty w istocie podważają nie tylko stanowisko organów wyrażone w sprawie, ale zasadność obowiązków nałożonych na pracodawców wprost w przepisach cytowanych rozporządzeń. W zaskarżonej decyzji zawarto też zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. podstawowe jej elementy, w szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i nakaz z dnia 31 października 2019 r. odpowiadają prawu. Nie doszło do naruszenia przepisów procesowych wskazanych w skardze, a nakaz był zasadny z punku widzenia prawa materialnego i stwierdzonych, nieprawidłowości w zakresie zapewnienia pracowników bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
Wobec powyższego sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postpowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło