II SA/Bk 150/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a odrzucić skargę , Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...], zawierającym stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. uznał zarzuty zobowiązanego P. B. za nieuzasadnione. W podstawie prawnej orzeczenia organ wskazał art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.). W uzasadnieniu organ występujący w roli wierzyciela powołał przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r., poz. 947 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1086 z późn. zm.), a także Program Szczepień Ochronnych na dany rok. Organ wyjaśnił, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu aktualizuje się w terminie wskazanym w powiadomieniu lekarza wysłanym do osób zobowiązanych (ich opiekunów prawnych lub faktycznych) i oznacza również obowiązek poddania się badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia celem wykluczenia przeciwwskazań. Nie zwalniają z tego obowiązku przepisy ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 159 z późn. zm.). P. B. wniósł zażalenie od tego postanowienia zarzucając brak wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym oraz niewykonalność tego obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. Odnośnie poszczególnych zarzutów organ II instancji wskazał, że: wymagalność obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi), zostały w tej ustawie sprecyzowane wszystkie istotne cechy tego obowiązku, dlatego nie wymaga on konkretyzacji w decyzji administracyjnej. Unikanie wykonania obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest zagrożone przymusem administracyjnym, tzn. dochodzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie wymaganemu szczepieniu ochronnemu. Skargę na powyższe postanowienie wywiódł P. B. zarzucając mu naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji, pomimo naruszenia przez organ I instancji przy wydawaniu postanowienia: a) art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuznanie zarzutu nieistnienia obowiązku oraz nieważności prowadzonego postępowania administracyjnego, b) zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 6 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów wszczęcia postępowania egzekucyjnego pomimo braku podstawy prawnej, 2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 18 p.p.e.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaś w nadesłanym przed rozprawą piśmie z dnia 14 kwietnia 2016 r., wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Podstawowym warunkiem dopuszczalności skargi jest to, aby sprawa podlegała właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie i powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a. Zakres spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. został znowelizowany ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Jedną z wprowadzonych nowelizacją zmian było wyłączenie spod właściwości sądów administracyjnych możliwości kontroli postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzut. Przed nowelizacją art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. posiadał bowiem następujące brzmienie: "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie". Po nowelizacji przepis ten stanowi, że: "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu". W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 3 lutego 2016 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym, k. 4). Zatem zastosowanie mają przepisy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. Skoro więc przedmiotem tej skargi jest postanowienie organu Inspekcji Sanitarnej zawierające stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, to skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że co prawda organ II instancji pouczył zobowiązanego o prawie zaskarżenia postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. do sądu administracyjnego, to jednak pouczenie to było błędne. Jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, błędne pouczenie o prawie wniesienia skargi nie tworzy prawa do skargi. O właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Właściwości sądu administracyjnego nie można wyprowadzić z wadliwego pouczenia organu administracji publicznej lub pouczenia, które w dniu wydania zaskarżonego aktu było prawidłowe, ale w wyniku zmiany przepisów prawa utraciło swoją aktualność (vide np. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2016 r., II OSK 228/16 oraz postanowienie z dnia 24 marca 2016 r., II SA/Ol 314/16, analogicznie WSA w Krakowie w postanowieniu z dnia 3 marca 2016r., I SA/Kr 1761/15, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z powyższym skarga wniesiona w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna z tego powodu, że przedmiot skargi został wyłączony spod kognicji sądów administracyjnych. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.