II SA/Bk 151/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Sobolewska – Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy W. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a odrzucić skargę II SA/Bk 151/13 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. SKO w Ł.uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy W. M. z dnia [...] grudnia 2012 r., którym organ ten odmówił R. M. wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. SKO przekazało również organowi I instancji sprawę do ponownego rozpoznania. Skargę na postanowienie SKO złożył do sądu administracyjnego Wójt Gminy W. M. zarzucając naruszenie art. 218 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie wskazując, że załatwiający sprawę w I instancji organ nie działa jako nosiciel interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz jako podmiot wykonujący kompetencje władczego rozstrzygania spraw administracyjnych. Skarga organu I instancji na rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zatem niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując na niedopuszczalność skargi złożonej przez Wójta, który orzekał w sprawie jako organ I instancji. Utrwalone jest w orzecznictwie stanowisko, że nie posiada statusu strony w postępowaniu administracyjnym, ani legitymacji procesowej do wniesienia do sądu administracyjnego skargi, organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał rozstrzygnięcie w I instancji (vide postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., II FSK 527/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Potraktowanie w rozpoznawanej sprawie Wójta Gminy W. M. jako podmiotu posiadającego legitymację procesową do zaskarżenia postanowienia organu II instancji, w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie odwoławcze zostało wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Wójta jako organu I instancji - spowodowałoby nieuzasadnione przyznanie Wójtowi zakresu uprawnień, którego nie przewidują obowiązujące przepisy. Oznaczałoby faktyczne dopuszczenie skarżącego do dwóch, wykluczających się ról procesowych. Z jednej strony byłaby to rola organu administracji publicznej rozstrzygającego o uprawnieniach podmiotu spoza struktury administracji i w stosunku do którego organ gminy zajmuje pozycję nadrzędną, władczą (na etapie postępowania administracyjnego w I instancji). Z drugiej zaś strony Wójt mógłby bronić swojego interesu prawnego na etapie postępowania przed sądem tak, jakby był równorzędną stroną wobec tego podmiotu, o którego uprawnieniach i obowiązkach zadecydował. Tymczasem przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) nie przewidują żadnej roli dla organu I instancji w postępowaniu przed sądem. Jego rola kończy się w momencie wydania rozstrzygnięcia w I instancji i w postępowaniu administracyjnym II instancji posiada jedynie pozycję organu kontrolowanego. Jak wskazał NSA w powołanym wyżej postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2012 r.: "Nie może być dopuszczalna sytuacja, którą ocenić należałoby jako kuriozum, że ten sam podmiot - gmina (jej organ) - raz występuje w sprawie jako organ administracji wykonujący swoje władztwo, a raz - gdy uzna, że jest to dla niego korzystne - jako strona domagająca się ochrony w istocie przed działaniami organu administracji wyższego stopnia. (...) Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, niemający z zasady legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu". Reasumując, włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych reprezentowanych przez nie jednostek. W zakresie w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcje organu administracji publicznej (w I instancji), nie jest on uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie wydane w tej konkretnej sprawie, w której w I instancji orzekał. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.