II SA/Bk 156/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Z. K. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania o stwierdzenie nieważności zebrania wiejskiego sołectwa K. oddala skargę. Z. K. wywiódł do sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia odwołania o stwierdzenie nieważności zebrania wiejskiego sołectwa K. (ostateczne stanowisko strony podane na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r.). Skarżący wyjaśnił, że skargę należy traktować jako złożoną w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oraz że pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych: W dniu 20 września 2009 r. odbyło się zebranie wiejskie sołectwa K. w sprawie rozdysponowania funduszu sołeckiego. Ostatecznie przyjęto, że fundusz ten zostanie przeznaczony na remont drogi (uchwała nr [...]k. 31). Pismem z dnia 24 września 2009 r. (k.32) Z. K. wniósł do Rady Gminy P. odwołanie w którym zwrócił się o uznanie nieważności przedmiotowego zebrania i jego ponowne zorganizowanie. Podniósł, że zawiadomienie o zebraniu nie zostało wykonane skutecznie, albowiem wywieszono jedną mała kartkę w gąszczu reklam na szybie sklepu do którego uczęszcza około 50% mieszkańców. Zgłoszony przez niego wniosek o rozdysponowanie funduszu w kwocie 9.800 zł na zorganizowanie świetlicy wiejskiej nie został poddany głosowaniu. Wójt Gminy P. samowolnie, wbrew wynikom głosowania, ogłosił że wniosek o przeznaczenie funduszu na remont drogi, przeszedł większością głosów. Zdaniem skarżącego na zebraniu nie została podjęta prawomocna uchwała w sprawie rozdysponowania funduszu. Końcowo podniesiono, że w czasie trwania zebrania, prowadzący zebranie Wójt Gminy P., nie sporządził protokołu w związku z czym nie został on poddany do publicznej wiadomości. Uchwałą z dnia [...] października 2009 r. (stanowiącej przedmiot zaskarżenia w sprawie niniejszej) Rada Gminy P. uznała odwołanie za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu stanowiska podano, że w dniu 30 września 2009 r. minął termin składania wniosków o przyznanie na 2010 r. środków finansowych z funduszu sołeckiego. W związku z tym rozpatrywanie odwołania jest niecelowe i mogłoby pozbawić wieś możliwości skorzystania z tego funduszu. Dodatkowo poinformowano, że nic nie stoi na przeszkodzie, by w przyszłym roku Z. K. złożył stosowny wniosek. Następnie pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. Z. K. złożył kolejne odwołanie i wniósł o uchylenie uchwały z dnia [...] października 2009 r. z tego powodu, że Rada Gminy nie odniosła się do żadnego zarzutu. W odpowiedzi na powyższe Rada Gminy P., uchwałą z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], ponownie uznała odwołanie za niezasadne. W uzasadnieniu podano, że odnosząc się do żądania zawartego w odwołaniu Rada Gminy rozpatrzyła zarzuty dotyczące przebiegu zebrania pod względem proceduralnym i nie dopatrzyła się nieprawidłowości, a tym samym nie znalazła podstaw do jego unieważnienia. W związku z tym skarżący Z. K. wywiódł skargę do sądu administracyjnego w której podtrzymał swoje żądanie dotyczące unieważnienia zebrania wiejskiego z powodu uchybień podnoszonych w odwołaniu z dnia 24 września 2009 r. i wniósł o unieważnienie uchwały z dnia [...] października 2009 r. Podał, że skarga jest wystąpieniem w obronie praw społecznych, poszanowania i przestrzegania prawa przez jednostki organizacyjne finansowane przez Gminę P., albowiem gmina w wielu swoich działaniach "bardziej przypomina feudalną dyktaturę niż jednostkę samorządową którą jest faktycznie" Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga w przedmiotowej sprawie została wywiedziona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W warunkach przywołanej regulacji Sąd w pierwszej kolejności był zobligowany do ustalenia, czy skarga spełnia wymagania formalne tzn. czy została wniesiona w terminie, czy jej wniesienie poprzedzone było bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz czy zaskarżony akt należy do sfery administracji publicznej. Dokonując oceny w tym zakresie Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżenie kwestionowanej uchwały nastąpiło z zachowaniem wymaganego terminu, a skarżący przed dokonaniem tej czynności wezwał - bezskutecznie - Radę Gminy w P. do usunięcia naruszenia prawa. Należy również przyjąć, że zaskarżona uchwała należy do uchwał z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Spełnienie wymogów formalnych skutkowało uprawnieniem Sądu do dokonania oceny legitymacji skarżącego do zaskarżenia uchwały Rady Gminy P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia odwołania o stwierdzenie nieważności zebrania wiejskiego sołectwa K. Konstrukcja przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w istotny sposób rzutuje na legitymację skarżącego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi w trybie wskazywanego powyżej przepisu może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (np. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 47/04, ONSAiNSA 2005/1/2). Interes prawny jest kategorią z zakresu prawa materialnego. Jego źródłem jest więc norma prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem lub doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem (por. M. Bogusz: Zaskarżenie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 21 i nast., a także m.in. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, s. 105 i nast.). Nie ulega więc wątpliwości, iż zaskarżona uchwała organu powinna mieć wpływ na sytuację prawną skarżącego w zakresie prawa materialnego. Naruszenie tego interesu prawnego powinno być przy tym realne, a więc nieprzewidywalne w przyszłości, lecz rzeczywiście i aktualnie istniejące (por. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP z 1997 r., nr 4, poz. 83A). Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstawy w korzystaniu przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym. Podnieść należy, że skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej) i do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r., nr 7-8). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, by kwestionowana przez niego uchwała naruszała jego interes prawny lub uprawnienie, o jakich mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przekonanie skarżącego o niesłuszności przeznaczenia środków z funduszu sołeckiego na remont drogi zamiast na budowę świetlicy nie jest równoznaczne z naruszeniem jego interesu prawnego. Sposób rozdysponowania środków z funduszu nie wpłynie bowiem negatywnie na jego sytuację materialnoprawną, tzn. nie pozbawia go żadnych uprawnień. Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).