II SA/Bk 171/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Anna Bazydło, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2004r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji samochodu po wznowieniu postępowania oddala skargę.- Decyzją z dnia [...]-09-1999 roku został zarejestrowany czasowo na D. D. samochód V. P. jako samochód ciężarowy specjalizowany. W dniu [...]-10-1999 roku dokonano rejestracji stałej, wydając D. D. tablice rejestracyjne nr [...] oraz dowód rejestracyjny. Decyzje te oparto na decyzji działającego z upoważnienia Starosty E. Inspektora Powiatowego w E. z dnia [...]-09-1999 roku, którą przedmiotowy pojazd zarejestrowano jako ciężarowy specjalizowany na nazwisku R. C. i A. W. (poprzedników prawnych) po zmianie rejestracji z tego samego dnia z samochodu osobowego na ciężarowy. W dniu [...]-11-2002 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło nieważność ostatnio wskazanej decyzji z dnia [...]-09-1999 roku, a [...]-01-2003 roku utrzymało w mocy własną decyzją z dnia [...]-11-2002 roku. Stanowiło to podstawę do wznowienia postępowania w sprawie rejestracji na nazwisko D. D. Wydane po wznowieniu postępowania dwie decyzje organu I instancji – Prezydenta Miasta Ł., z dnia [...]-05-2003 roku oraz [...]-08-2003 roku, zostały w postanowieniu odwoławczym uchylone do ponownego rozpoznania z przyczyn procesowych. D. D. domagała się rejestracji samochodu jako ciężarowy, a nie osobowy. Decyzją z dnia [...]-12-2003 roku nr [...] Prezydent Miasta Ł. z powołaniem się na art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym z dnia 20-06-1997 roku, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 8 kpa uchylił własną decyzję z dnia [...]-10-1999 roku, na podstawie której zarejestrowano samochód V. P. jako ciężarowy specjalizowany na D. D. orzekając jednocześnie o rejestracji tegoż samochodu jako osobowy. Podkreślił, iż postępowanie sądowoadministracyjne (ze skargi na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...]-09-1999 roku) w sytuacji, gdy oddalony został wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji – nie skutkowało zawieszeniem postępowania wznowionego, czego domagała się D. D. W odwołaniu od powyższej decyzji wyżej wymieniona zarzuciła naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 kpa oraz artykułów 68 ust. 1, 8 i 9, art. 69 ust. 1, art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo ruchu drogowym wskazując, że Prezydent Miasta Ł. wydając decyzję nie wyjaśnił, dlaczego odmówił racji jej stanowisku oraz dopuścił się naruszenia zasady zaufania do organów państwa. Wskazała, że samochód powinien być zarejestrowany jako ciężarowy specjalizowany o przeznaczeniu uniwersalnym uznając, że nie ciąży na niej obowiązek dostarczenia organowi wyciągu ze świadectwa homologacji, gdyż nie jest producentem ani importerem pojazdu (art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym). Podniosła, że nabyła samochód używany, a nie nowy, a tylko do nowych pojazdów wymagane jest przedłożenie wyciągu ze świadectwa homologacji. Stwierdziła, że nie naruszyła art. 68 ust. 8 i ust. 9 w/w ustawy, gdyż nie jest ani producentem, ani importerem pojazdu, zaś organ naruszył przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym, gdyż dokonał zmiany rejestracji należącego do niej pojazdu, bez jej wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...]-01-2004 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]-12-2003 roku. Oceniono, iż stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony, a w postępowaniu nie naruszono zasad procedury administracyjnej. Podkreślono, że w postępowaniu przed organem I instancji umożliwiono stronie przedłożenie świadectwa homologacji, co umożliwiłoby rejestrację samochodu zgodnie z wnioskiem. Oceniono zasadność wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 kpa w sytuacji ostatecznego charakteru decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...]-09-1999 roku, która stanowiła podstawę rejestracji na nazwisko odwołującej się pojazdu jako ciężarowy specjalizowany. Jako nietrafne oceniło SKO zarzuty naruszenia przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym wyjaśniając wymóg uzyskania świadectwa homologacji w sytuacji, gdy samochód został sprowadzony do Polski jako osobowy, a następnie dokonano zamontowania tzw. "kratki". Nie podzielono zarzutu niezastosowania przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu z dnia 22-10-1999 roku podkreślając, że organ administracji publicznej wydając nową decyzję po wznowieniu postępowania stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania. Jako błędny uznało SKO pogląd odwołującej się dotyczący naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w którym uważa ona, iż nie złożyła wniosku o przerejestrowanie samochodu, czy też o ponowne jego zarejestrowanie, zatem nie został spełniony warunek niezbędny do dokonania rejestracji pojazdu jako samochodu osobowego. Wyłożono, że: "Prezydent Miasta Ł. dokonał rejestracji pojazdu na podstawie wniosku skarżącej złożonego w dniu 22 października 1999 roku, co jest zgodne z prawem, gdyż ... istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego". Skarżąca złożyła wniosek o zarejestrowanie przedmiotowego samochodu w dniu 22 października 1999 roku. Uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. w sprawie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako ciężarowego specjalizowanego spowodowało powrót sprawy do jej początku tj. do konieczności rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 22 października 1999 roku. W związku z tym zarzut skarżącej, że Prezydent Miasta Ł. wydał skarżoną decyzję bez jej wniosku jest niezasadny. Rozpatrując ponownie żądanie Pani D. D. zawarte we wniosku z dnia 22 października 1999 roku organ I instancji stwierdził, że załączone do wniosku dokumenty, w chwili obecnej nie wystarczą do zarejestrowania przedmiotowego samochodu jako ciężarowego specjalizowanego, dlatego pismami z dnia 17 lipca 2003 roku i z dnia 30 lipca 2003 roku wezwał skarżącą do złożenia, w ciągu siedmiu dni, oświadczenia czy nadal podtrzymuje wniosek dotyczący rejestracji pojazdu jako samochodu ciężarowego specjalizowanego i w przypadku odpowiedzi twierdzącej do złożenia wyciągu ze świadectwa homologacji stosowanie do przepisu art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Skoro skarżąca nie uzupełniła swojego wniosku o wyciąg ze świadectwa homologacji, to na podstawie dokumentów złożonych wraz z wnioskiem z dnia 22 października 1999 r. Prezydent Miasta Ł. mógł zarejestrować przedmiotowy pojazd tylko jako samochód osobowy i tak uczynił wydając w tej sprawie decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r." Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję SKO z dnia [...]-01-2004 r. pokrywała się w całości z wcześniejszym odwołaniem zawierając te same zarzuty naruszenia przepisów kpa (art., 6, 7, 8, 9, 11, 107, 145 § 1 pkt 8) oraz naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym wyżej przytoczonych. Również uzasadnienie skargi zawiera argumenty wcześniej podniesione w odwołaniu. Odpowiadając na skargę SKO w Ł. postulowało jej oddalenie podając, że do wszystkich zarzutów ustosunkowało się w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Nie ulega wątpliwości, że prawidłowo wznowiono postępowanie w sytuacji ostatecznej decyzji SKO w O. z dnia [...]-11-2002 r. stwierdzającej nieważność decyzji Starosty E. z dnia [...]-09-1999 r. mocą której zmieniono (po dokonaniu montażu kasetki) rejestracji spornego samochodu z tej samej daty z osobowego na ciężarowy. Przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa stanowi bowiem, że wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Poza sporem pozostaje fakt, że rejestracji samochodu marki V. P. jako ciężarowy specjalizowany na nazwisko D. D. w dniu [...]-10-1999 r. dokonano na podstawie decyzji wyżej wskazanej z dnia [...]-09-1999 r., która pozwoliła na sprzedaż tego samochodu przez P. U. – H. "C." S. C. (R. C., A. W.) jako ciężarowy (faktura nr [...]). Zatem po stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty E. zasadnie wznowiono postępowanie rejestracyjne prowadzone na nazwisko skarżącej. Czynności tej nie stały na przeszkodzie wskazane w skardze przepisy kpa (art. 6, 7, 8, 9, 11 kpa), a już nieporozumieniem wydaje się być zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 kpa wyżej przytoczony w sytuacji oczywistego spełnienia jego przesłanek. Nie zmienia tej oceny argument wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję SKO w O. z dnia [...]-01-2003 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...]-11-2002 r. - zawisłej przed WSA w O. pod sygnaturą akt 2II SA 1233/03, skoro wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji został oddalony. Decyzja SKO w O. z dnia [...]—11-2002 r. jako ostateczna wywołuje skutki prawne, w tym stanowiła podstawę do wznowienia postępowania rejestrowego na nazwisko D. D. Prawidłowo wyłożono w zaskarżonej decyzji, iż skutkiem wznowienia postępowania zakończonego rejestracją samochodu jako ciężarowy był powrót postępowania do początku tj. do wniosku D. D. o rejestrację samochodu ciężarowego specjalizowanego, który to wniosek podtrzymała ona we wznowionym postępowaniu. Zatem bezzasadny pozostaje zarzut naruszenia art. 73 ust 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym z dnia 20-06-1997 r. (Dz.U. nr 58 z 2003 r. poz. 515 ze zm.), który to przepis dla rejestracji pojazdu wymaga wniosku właściciela. Dowód własności pojazdu D. D. stanowi faktura. Zatem wniosek do uprawnionego organu został złożony przez legitymowany podmiot i z mocy art. 61 § 3 kpa wniosek ten wszczął postępowanie. Jak wynika z wykładni literalnej oraz także i celowościowej powołanego przepisu art. 73 ust. 1 cyt. Ustawy – przedmiotem postępowania pozostaje "rejestracja pojazdu", zatem wskazanie charakteru pojazdu (np. osobowy, ciężarowy) nie stanowi ścisłego przedmiotu wniosku, a jedynie jego uszczegółowienie. Wniosek o rejestrację samochodu został złożony przez D. D. Dlatego zarzut wydania orzeczenia w sprawie rejestracji bez wniosku skarżącej należało uznać jako niezasadny. Również sąd nie dopatrzył się naruszenia pozostałych przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Konkluzja organu prowadzącego postępowanie po wznowieniu, iżby brak było podstaw prawnych do zarejestrowania samochodu jako ciężarowy nie narusza prawa. Również wbrew zarzutom skargi orzekając o załatwieniu wniosku skarżącej po wznowieniu, organ mógł stosować wyłącznie przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania, tak jak to uczynił. Istotą bowiem rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania jest jej ponowne rozstrzygnięcie i orzeczenie w sposób określony w art. 151 kpa. Zaś organ orzeka według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia. Poza sporem pozostaje fakt, że samochód zakupiony przez skarżącą był sprowadzony do Polski jako samochód osobowy i posiadał świadectwo homologacji na taki typ, które importer wydał wraz z samochodem pierwszemu nabywcy. Następnie nabywca (S.C. A. W. i R. C.) dokonał zmiany typu pojazdu na ciężarowy specjalizowany poprzez zamontowanie kasetki. Wprowadzone zmiany wymagały uzyskania świadectwa homologacji, co wynika z przepisu art. 68 ust. 9 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Ani poprzednicy prawni, ani później skarżąca nie uzyskali świadectwa homologacji na samochód ciężarowy. Skoro decyzja rejestrująca pojazd jako ciężarowy została wyeliminowana z obrotu prawnego (stwierdzenie nieważności) na dzień orzekania we wznowionym postępowaniu istniało wyłącznie świadectwo homologacji na samochód osobowy, zatem prawidłowo rejestracji takiego pojazdu dokonano. Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie dominuje pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9-11-2001 r. w sprawie III RN 194/01 (OSNCP 2002/5/103) – że "nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w świadectwie homologacji pojazdu (art. 68 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm. w związku z § 5 ust. 1 pkt 1 i § 55 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 155, poz. 772 ze zm.) w drodze wydania zaświadczenia o wyniku badań technicznych tego pojazdu (art. 66 Prawa o ruchu drogowym w związku z § 5 ust. 1 pkt 2 i § 57 powołanego rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej)". Zaś zmiany danych dotyczących spornego samochodu dokonano właśnie na podstawie zaświadczenia z dnia [...]-09-1999 r. W tym miejscu można przytoczyć także następującą treść uchwały składu 5 Sędziów NSA z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie OPK 22/02, Glosa 2002/9/3: "Przepis art. 68 ust. 9 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 6 września 2001 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectw homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy". Również w uchwale z dnia 18 grudnia 2000 r. w spr. OPK 18/00, ONSA 2001/3/102 skład 5 Sędziów NSA zawarł tezę: " Stosownie do art. 68 ust. 1, 2 i 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 3 pkt. 1, 6 i 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów (Dz.U. Nr 91, poz. 1039) podmiot dokonujący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zmiany rodzaju oraz przeznaczenia pojazdu samochodowego osobowego po pierwszej rejestracji na ciężarowy uniwersalny ma obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji". Podobne stanowisko wynika z wcześniejszej uchwały z dnia 23 października 2000 r. w spr. OPK 17/00. Także można przytoczyć stanowisko doktryny, że podmiot dokonujący przeróbek pojazdu samochodowego – w tym zmiany przedmiotów jego wyposażenia – które to przeróbki skutkują koniecznością rejestracji zmiany danych technicznych pojazdu w dowodzie rejestracyjnym, zyskuje statut producenta w rozumieniu przepisów art. 68 ust 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W związku z tym podmiot ten zobowiązany jest do uzyskania nowego świadectwa homologacji (A. Bartosiewicz, R. Kubacki glosa do uchwały, NSA z dnia 23-10-2000 r., OPK 17/00, Glosa 2001/11/21). P. U. – H. "C." S.C. (R. C., A. W.) nowego świadectwa homologacji nie uzyskało. Ponieważ było poprzednikiem prawnym skarżącej, to obecnie na niej, jako następcy prawnym spoczywał obowiązek przedłożenia wymaganego dokumentu, czego wymagał art. 72 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Dokumentu tego nie przedłożyła, a zebrane dowody, w tym pierwotne świadectwo homologacji wystawione na samochód osobowy pozwalały na dokonanie rejestracji w sposób określony zaskarżoną decyzją. Z wyżej określonych względów nie można uznać skargi za zasadną. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30-08-2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak wyżej.