II SA/Bk 172/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi W. H. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - oddala skargę.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] na podstawie której uchylono decyzję o przyznaniu W. H. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i odmówiono przyznania tych płatności. U podstaw tego rozstrzygnięcia leżą następujące ustalenia: W. H. w dniu 6 maja 2005r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzją z dnia [...] maja 2006r. nr [...] przyznał W. H. na rok 2005 płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości 20.025,41 zł w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej kwotę 8.946,00 zł i z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej kwotę 11.079,41 zł. Podczas przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku wykryto konflikt krzyżowy tzn. ustalono, że na działki o nr[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] położone w wojewódzkie p., powiat b., gmina S., obręb ewidencyjny S. nr [...] wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich go gruntów rolnych został złożony przez dwóch producentów rolnych tj. W. H. i R. M. reprezentującego Gospodarstwo Pomocnicze przy N. Parku Narodowym z siedzibą w K. wskutek czego została przekroczona powierzchnia uprawniona do dopłat na tych działkach. Po wznowieniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzją z dnia [...] września 2006r. nr [...] uchylił decyzję dotychczasową i odmówił przyznaniu W. H. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Od powyższej decyzji W. H. złożył odwołanie. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] października 2006r. nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia ze względu na fakt, iż organ I instancji wydając decyzję w przedmiotowej sprawie nie powołał w podstawie prawnej art. 151§1 pkt 2 kpa. Ponownie orzekając w sprawie organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. H. i podniósł, że spełnia warunki z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazał, że na działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i[...], posiada umowę dzierżawy zawartą z N. Parkiem Narodowym i że w umowie tej nie ma nic na temat tego, iż N. Park Narodowy ubiegać się będzie o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Dodał, że ustalił iż Gospodarstwo Pomocnicze przy NPN w 2005r. nie będzie składać wniosku o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych na działki ewidencyjne, które zostały wymienione w umowie. Na skutek odwołania Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ II instancji zważył co następuje: W świetle art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Organ powołując się treść definicji posiadania zawartą w art. 336 k.c. oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy (tj. protokół przesłuchania J. K. działającego z upoważnienia Dyrektora N. Parku Narodowego oraz R. M., treść umowy zawartej w dniu 30 marca 2004r. pomiędzy Gospodarstwem Pomocniczym przy N. Parku Narodowym a W. H., treść oświadczenia złożonego przez W. H. z którego wynika, że zlecono mu jedynie wykonanie usługi - zabiegu ochronnego polegającego na koszeniu i zbiorze trawy z łąk pozostających w zarządzie N. Parku Narodowego, treść protokołu z przesłuchania W. H. i notatek służbowych A. W. – Konserwatora Obwodu Ochronnego Ł. w N. Parku Narodowym – zawartych w książce służbowej 2005r.) stwierdził, że W. H. nie posiadał gruntów rolnych położonych na spornych działkach ewidencyjnych a jedynie wykonywał na nich prace określone w umowie z dnia 30 marca 2004r.. W konsekwencji organ wykluczył przedmiotowe działki z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i sumę powierzchni tych działek potraktował jako powierzchnię zawyżoną. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wywiódł W. H. i podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w Ł. jest jednostronny i nieobiektywny, gdyż kontrolę krzyżową rozpatrzył na korzyść N. Parku Narodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz.U. z 2004r., nr 6, poz. 40 ze zm.) osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego ( producentowi rolnemu) przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska ( grunty rolne). Kwestią podlegająca wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, kto w 2005r. był posiadaczem działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], i [...] położonych w wojewódzkie p., powiat b., gmina S., obręb ewidencyjny S. nr [...], albowiem w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej w przypadku tych działek wykryto konflikt krzyżowy tzn. ustalono, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005r. został złożony przez dwóch producentów rolnych tj. W. H. i R. M. reprezentującego Gospodarstwo Pomocnicze przy N. Parku Narodowym z siedzibą w K. Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych posługuje się terminem "posiadanie", który to termin jest techniczno-prawnym terminem z kodeksu cywilnego. Wobec tego, że wspomniana ustawa nie zawiera odmiennego uregulowania znaczenia tego terminu, a także nic innego nie wynika z jej treści i celu, to w pełni uzasadnionym jest pogląd, iż chodzi o instytucję prawną unormowaną i zdefiniowaną w art. 336 kc. Pogląd taki z odwołaniem się do zasady jednolitości systemu prawnego, która zakłada nadawanie jednakowego znaczenia takim samym pojęciom użytym w różnych aktach prawnych, wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 marca 1977 r. IV CR 52/77 (OSNCP 1977, z. 12, poz. 140). Posiłkując się definicją ustawową posiadania zawartą w treści przepisu art. 336 kc. wskazać należy, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel tzw. posiadacz samoistny, jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą tzw. posiadacz zależny. Posiadanie przedstawia się zatem jako stan faktycznego określonego władztwa nad rzeczą. Według utrwalonego poglądu doktryny posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą (dostrzegalny fakt fizycznego władztwa nad rzeczą ) oraz psychicznego elementu rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Zdaniem skarżącego W. H. spełnił on warunek posiadania spornych gruntów albowiem uprawiał je na podstawie umowy zawartej w dniu 30 marca 2004r. z Gospodarstwem Pomocniczym przy N. Parku Narodowym. Z treści umowy wynika, że została ona zawarta pomiędzy Gospodarstwem Pomocniczym przy N. Parku Narodowym jako zlecającym a skarżącym jako wykonawcą i dotyczyła zlecenia wykonania usługi – zabiegu ochronnego polegającego na koszeniu i zbiorze trawy z łąk Skarbu Państwa pozostających w zarządzie N. Parku Narodowego na działkach będących przedmiotem sporu ( § 1 umowy). Granice działek, terminy koszenia i zbioru trawy wykonawca miał uzgadniać w terenie z konserwatorem Obwodu Ochronnego Ł. ( § 2 umowy) a za skoszoną trawę z łąk musiał wnosić opłatę na rzecz N. Parku Narodowego ( § 4 umowy). W ocenie sądu treść umowy oraz okoliczności faktyczne jej wykonania świadczą o tym, że skarżący nie posiadał spornych gruntów. Jak wykazano powyżej o posiadaniu gruntu można mówić wówczas, gdy równocześnie istnieje element fizyczny, np. uprawnianie gruntu oraz element psychiczny rozumiany jako zamiar władania rzeczą dla siebie. W przedmiotowej sprawie o ile można uznać, że zachodził element fizyczny posiadania (koszenie i zbiór trawy z łąk), o tyle nie można przyjąć, że skarżący wykonując te czynności faktyczne czynił to dla siebie a więc, że został spełniony element psychiczny. O tym, że skarżący wykonywał prace określone w umowie nie dla siebie ale na rzecz zlecającego świadczą następujące okoliczności: zarówno instruktaż jak i nadzór w zakresie terminu rozpoczęcia koszenia, miejsca i sposobu wykonania zabiegu ochronnego prowadził przedstawiciel N. Parku Narodowego ( dowód: protokół z przesłuchania, notatki służbowe Konserwatora Obwodu Ochronnego Ł. w N. Parku Narodowym zawarte w książce służbowej 2005 ) nadto skarżący był zobowiązany za zebraną trawę z łąk do wnoszenia opłaty na rzecz zlecającego tj. N. Parku Narodowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, jako bezzasadną (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.nr 153, poz. 1270 z 2002 roku.).