II SA/Bk 177/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-07-09
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz S. dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie II SAB/Bk 19/08, zobowiązującego go do podziału nieruchomości, uzasadniającej wymierzenie grzywny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Burmistrz S. dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku zobowiązującego do podziału nieruchomości, ponieważ decyzja w tej sprawie została wydana z opóźnieniem. Pomimo uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu braku podstaw ustawowych, Burmistrz nie podjął działań w zakreślonym przez sąd terminie. Wniesienie przez skarżącego zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało uznane za równoznaczne z pisemnym wezwaniem organu do wykonania wyroku. W związku z tym, sąd wymierzył Burmistrzowi grzywnę na podstawie art. 154 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł skargę na niewykonanie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2008 r. (II SAB/Bk 19/08), który zobowiązał Burmistrza S. do podziału nieruchomości w terminie 2 miesięcy od zwrotu akt. Burmistrz S. zawiesił postępowanie administracyjne, co zostało utrzymane w mocy przez SKO, jednak następnie SKO uchyliło własne postanowienie i postanowienie organu I instancji, stwierdzając brak podstaw do zawieszenia. Mimo to, decyzja w sprawie podziału nieruchomości została wydana z opóźnieniem. Burmistrz S. wystąpił również o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P., a Minister Infrastruktury stwierdził nieważność tej decyzji. Skarżący domagał się wymierzenia Burmistrzowi grzywny za niewykonanie wyroku.Rozstrzygnięcie
Wymierza Burmistrzowi S. grzywnę w kwocie 2.600,00 zł i zasądza od Burmistrza S. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 134,20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie II SAB/Bk 19/08 zobowiązującego Burmistrza S. do podziału nieruchomości I. wymierza Burmistrzowi S. grzywnę w kwocie 2.600,00 (słownie: dwa tysiące sześćset) złotych, II. zasądza od Burmistrza S. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 134,20 zł (słownie: sto trzydzieści cztery złote dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008r. (II SAB/Bk 19/08) wydanym po uwzględnieniu skargi J. B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie podziału nieruchomości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zobowiązał Burmistrza S. do załatwienia w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych organowi, sprawy wydzielenia z nieruchomości drogowych ulicy S. i ulicy G. działek geodezyjnych odpowiadających działkom o dawnych numerach [...] i [...] objętych decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] lipca 1983r. (nr [...]) o wywłaszczeniu nieruchomości, której nieważność w części dotyczącej działek [...] i [...], stanowiących wówczas własność W. B., stwierdził Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2007r. (nr [...]). Wyrok ten nie był zaskarżony do NSA; stał się prawomocny od dnia 21 sierpnia 2008r. Doręczenie odpisu prawomocnego wyroku wraz ze zwrotem akt administracyjnych organowi miało miejsce dnia 1 września 2008r. Zgodnie z sentencją w/w wyroku termin załatwienia sprawy wydzielenia działek upływał dnia 2 listopada 2008r.
Natomiast wyrok Sądu wraz z uzasadnieniem wpłynął do Urzędu Miasta S. w dniu 21 lipca 2008r. (odpowiedź na skargę). Nie czekając na zwrot akt, które wpłynęły w dniu 1.09.2008r., Burmistrz w dniu 23.07.2008r. zlecił opracowanie projektu podziału przedmiotowych nieruchomości. Operat z powyższego opracowania został przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. i zarejestrowany w dniu 3.09.2008r. pod Nr [...]. Dokumentacja geodezyjno-kartograficzna z powyższego opracowania została przekazana Burmistrzowi S. przez wykonawcę – Rejonowe Biuro Geodezji w S. w dniu 4.09.2008r.
W dniu 28 sierpnia 2008r. Burmistrz S. wystąpił do Ministra Infrastruktury, za pośrednictwem Wojewody P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007r. dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia 7 lipca 1983r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w S. przy ulicach G. i S. (dawniej K.).
W dniu [...] września 2008r. Burmistrz Miasta S. wydał postanowienie zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydzielenia działek z nieruchomości drogowych w/w ulic. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., z uzasadnieniem, iż rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007r. jest zagadnieniem wstępnym w sprawie podziału działek. Zdaniem Burmistrza stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. z [...].10.2007r., o co wystąpił Burmistrz do Ministra Infrastruktury, uczyni postępowanie o wydzielenie działek postępowaniem bezprzedmiotowym.
Zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania wniósł Janusz B.; postanowieniem z dnia [...] października 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z [...].09.2009r. Ostateczne postanowienie SKO w B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J. B., zarzucając postanowieniom organów obu instancji naruszenie prawa i wniósł o ich uchylenie. Postępowanie sądowo-administracyjne prowadzone pod sygnaturą: II SA/Bk 835/08 zakończone zostało postanowieniem z dnia 3 marca 2009r. o umorzeniu postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 54 § 3 tej ustawy. Mianowicie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., korzystając z tzw. prawa autokontroli, przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględniło skargę w całości i uchyliło zarówno ostateczne postanowienie własne z 15.10.2008r., jak i postanowienie organu I instancji z 8.09.2008r. o zawieszeniu postępowania w sprawie wydzielenia działek z nieruchomości drogowej. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, że "uruchomienie postępowania w trybie nieważności do ostatecznej decyzji unieważniającej wywłaszczenie nie jest zagadnieniem wstępnym. Wynik prowadzonego postępowania nie wymaga bowiem takiego rozstrzygnięcia. Działanie organu gminy nie było obligatoryjną przesłanką zawieszenia". Dalej Kolegium stwierdza: "Kwestia rozstrzygnięcia sprawy przez Ministra Infrastruktury jest zdarzeniem przyszłym i w ocenie Kolegium – niepewnym, a także nie będącym bezpośrednią przesłanką do zakończenia postępowania. Działanie przeciwne doprowadzi do naruszenia zasad praworządności i pewności prawa. Należy również wskazać, że do niezwłocznego – w terminie 2 miesięcy – zakończenia postępowania zobowiązał organ gminy WSA w wyroku z 26 czerwca 2008r., co wiąże organy orzekające w sprawie". Po otrzymaniu powyższego postanowienia SKO, Burmistrz S. wydał, w dniu [...] marca 2009r. zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (art. 10 k.p.a.). Decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i wyodrębnienia działek została wydana przez Burmistrza S. dnia [...] marca 2009r.; została uzupełniona, na wniosek J. B., decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. (nr [...]).
Dnia [...] marca 2009r. Minister Infrastruktury, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...].07.1983r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, stanowiącej własność W. B., stwierdził nieważność w/w decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. (nr [...]). Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].10.2007r. była okoliczność, iż decyzja ta została skierowana do J. B., który nie wykazał sądowego stwierdzenia nabycia praw do spadku po zmarłym ojcu – W. B.
Wniosek o ukaranie Burmistrza S. grzywną za niewykonanie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2008r. (II SAB/Bk 19/08) wniósł do Sądu dnia 5 marca 2009r. J. B. domagając się wymierzenia grzywny do wysokości 5-krotnego miesięcznego wynagrodzenia, o jakim mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżący podkreślił, iż wezwaniem do wykonania wyroku przez Burmistrza było zażalenie na niezasadne zawieszenie postępowania przez Burmistrza S.
W uzasadnieniu wniosku J. B. podkreśli, iż Burmistrz S. nakazał "granie na zwłokę" na czas przygotowania kolejnego pretekstu do trwających od 1998r. nieustannych zawieszeń postępowania. O świadomej bezczynności Burmistrza, którą usiłowano "zalegalizować" ewidentnie wadliwym postanowieniem o zawieszeniu postępowania świadczy fakt niewykonania, do dnia wniesienia wniosku o ukaranie, postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008r. (nr [...]) w zakresie obligującym Burmistrza do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych naruszenia przepisów o załatwieniu spraw w terminie, a więc przez ponad rok czasu. Skarżący zwrócił uwagę, że czynności w sprawie podziału nieruchomości nie były przeprowadzane przez Burmistrza mimo uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania postanowieniem SKO z dnia [...] lutego 2009r., doręczonego Burmistrzowi 18 lutego 2009r., czyli kilka tygodni temu (wniosek został złożony 5 marca 2009r.). W kwintesencji uzasadnienia stwierdzono, że podstawy faktycznej wnoszenia skargi nie stanowi fakt wydania przez Burmistrza wadliwego postanowienia o zawieszeniu postępowania, ale fakt wydania świadomie wadliwego postanowienia o zawieszeniu, czyli działanie w złej wierze.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz S. wniósł o jego oddalenie w całości.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 154 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny (§ 1 przepisu). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3 przepisu). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłoszonego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2008r. wyniosło 2.578, 26 zł. (obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 19 lutego 2009r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2008r. i w drugim półroczu 2008r. -M.P. nr 11, poz. 138).
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ nie załatwił sprawy wydzielenia działek z nieruchomości drogowych w zakreślonym przez Sąd terminie. Termin do załatwienia sprawy, jak wyżej wskazano, upływał dnia 2 listopada 2008r.; decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i wyodrębnienia działek została wydana dnia 17 marca 2009r. Załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi, a zatem nie stanowi okoliczności będącej przeszkodą do wymierzenia grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ powołał się na fakt zawieszenia postępowania z urzędu, w sprawie wydzielenia działek geodezyjnych z nieruchomości drogowych. Postanowienie organu I instancji wydane zostało 8.09.2008r. utrzymywane w mocy przez SKO w B. postanowieniem z dnia [...].10.2008r. Co jednak istotne, po wniesieniu skargi przez J. B. na ostateczne postanowienie o zawieszeniu postępowaniu, SKO w trybie autokontroli uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania, stwierdzając jednoznacznie, że brak było podstaw ustawowych do zawieszenia postępowania.
Wprawdzie do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się okresu zawieszenia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski: K.p.a. – Komentarz W-wa 2006, s. 280), jednakże dotyczy to zawieszenia postępowania, które nastąpiło zgodnie z przepisami prawa. Inaczej – zdaniem Sadu – należy oceniać sytuację, gdy postanowienia o zawieszeniu postępowania zostały następnie uchylone ze względu na brak ustawowych podstaw do ich wydania. Jak stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 1986r. (IV SAB/12/86) zarzut bezczynności organu jest uzasadniony także wówczas, gdy organ administracji zawiesił postępowanie administracyjne mimo oczywistego braku przesłanek określonych w art. 97 § 2 k.p.a. i w celu uchylenia się od wydania decyzji.
Powołaną tezę odnieść można do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Po doręczeniu wyroku WSA w Białymstoku nakładającego obowiązek załatwienia sprawy, organ nie skorzystał z prawa wniesienia skargi kasacyjnej, lecz przystąpił do załatwienia sprawy. W dniu 4 września 2008r. Burmistrz dysponował już pełną dokumentacją geodezyjno-kartograficzną do wydania decyzji w sprawie. Najlepszym dowodem tego, iż sprawa była wyjaśniona do rozstrzygnięcia jest fakt, że po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania (16.02.2009r.) organ nie prowadził już dodatkowego postępowania i wydał decyzję (17.03.2009r.) na podstawie materiału dowodowego, którym dysponował we wrześniu 2008r. Nadmienić należy, iż wyrok WSA w Białymstoku zobowiązał organ "do załatwienia sprawy" wydzielenia działek, tzn. do wydania decyzji administracyjnej w tejże sprawie. Wyrok Sądu nie nakazywał wszakże wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości; organ mógł wydać także decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu podziału, jeżeli uważał, że z żądaniem podziału wystąpiła osoba nie posiadająca legitymacji wynikającej z tytułu utraconego prawa własności (były właściciel lub jego spadkobierca). Organ nie wydał wszakże żadnej decyzji, zawieszając z urzędu postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., którą to podstawę zanegowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., w toku postępowania sądowoadministracyjnego, uchylając postanowienia organów obu instancji o zawieszeniu postępowania. W ocenie Sądu zawieszenie postępowania w rozpoznawanej sprawie nastąpiło "w celu uchylenia się od wydania decyzji" (teza wyroku NSA z 23.09.1986r.).
Gdy chodzi o spełnienie ustawowej przesłanki w postaci "pisemnego wezwania właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy" (art. 154 § 1 p.p.s.a. ) Sąd uznał, że wniesienie przez skarżącego zażalenia na postanowienie organu o zawieszeniu postępowania jest równoznaczne z pisemnym wezwaniem tego organu do wykonania wyroku.
Wobec faktu niewykonania przez Burmistrza S. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku spełnione zostały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 p.p.s.a. Gdy chodzi o wysokość wymierzonej grzywny Sąd uznał, że adekwatna będzie kwota oscylująca wokół 1 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku 2008, ustalając wysokość grzywny na kwotę 2600zł. Żądanie skarżącego wymierzenia kwoty 5-krotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia Sąd uznał za wygórowane, zwłaszcza w sytuacji gdy ostateczne rozstrzygnięcie o losie wywłaszczonych pod ulicę działek nie zapadło dotychczas z przyczyn leżących po stronie skarżącego. Z uzasadnienia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].03.2009r. (nr [...]) stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody Podlaskiego w B. z dnia [...].10.2007r. ( nr [...]) wynika bowiem, iż skarżący J. B. nie wykazał się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku po swoim ojcu – W. B.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 154 § 1 oraz § 6 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.;pływał dnia 2 listopada 2008r. , z dnia 16 lutego 2009r. postanowienia o zawieszeniu postepowania postanowieniem SK
, z dnia 16 lutego 2009r. postanowienia o zawieszeniu postepowania postanowieniem SK
w związku z art.nistracyjnymi d sądami administracyjnymi ł janusz ego z 25.10.2007r., o copostępowanie administracyjne w spraw
w związku z art.nistracyjnymi d sądami administracyjnymi ł janusz ego z 25.10.2007r., o copostępowanie administracyjne w spraw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło