II SA/Bk 181/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budynków gospodarczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...].11.2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. przyznaje adwokatowi A. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć, dwadzieścia) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego D. P. wykonane na zasadzie prawa pomocy. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 12 lipca 2012 r. przekazał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., zgodnie z właściwością, podanie D. P. z dnia 2 lipca 2012 r. o "rozpoznanie i o podjęcie postępowania w celu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej (chlewków – łącznika z dwoma kominami w granicy i drewnianego poddasza w granicy z oknami w granicznej ścianie)". W dniu 27 września 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynków gospodarczych znajdujących się przy ul. Z. w B. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 5 października 2012 r. stwierdzono, że na ww. posesji znajduje się jeden budynek gospodarczy o konstrukcji murowano-drewnianej. W części parterowej murowanej budynek przylega do granicy z działką nr ewid. [...], natomiast w części piętra ściana drewniana obita papą odsunięta jest od granicy w kierunku własnej działki. W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowy budynek był już przedmiotem postępowania, które zakończyło się decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1998r. nr [...], nakazującą A. R. i U. Ś. –R. rozbiórkę wykonanej nadbudowy z bloczków silikatowych nad budynkiem gospodarczym zlokalizowanym po granicy działki nr geod. [...] oraz dwóch słupów murowanych o wys. 2,80 m w części parteru. Ówczesny właściciel działki – A. R. dokonał nakazanej rozbiórki, a następnie uzyskał decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 1999 r. nr [...] udzielającą pozwolenia na nadbudowę istniejącego budynku gospodarczego o pomieszczenie gospodarcze. Kontrola przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w dniu 5 października 2012 r. wykazała, że przedmiotowy budynek został nadbudowany zgodnie z udzielonym pozwoleniem. Zastrzeżeń organu nie budził również stan techniczny obiektu. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budynków gospodarczych znajdujących się na posesji przy ul. Z. w B. Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. P. Podniósł, że nie jest prawdą iż składał wniosek w sprawie budynku stojącego na działce nr [...] przy ul. Z. Wniosek przesłany przez GINB jasno określał nakazanie rozbiórki samowoli budowlanej dokonanej w latach 95/96-2012 po całej południowo – wschodniej granicy jego działek [...] i [...], w sposób zasłaniający całodzienne światło działek i domu. Odwołujący podał, że zgodnie z wnioskiem żąda wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki ściany granicznej chlewków, dwóch kominów i łącznika oraz drewnianego poddasza w granicy, jak też 3 okien w tej ścianie granicznej. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż stan prawny przedmiotowego budynku gospodarczego jest uregulowany, a jego stan techniczny odpowiedni. Zadaniem organów nadzoru budowlanego jest doprowadzanie obiektów budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w ostateczności nawet poprzez nakazanie ich rozbiórki. Jeżeli w toku postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego okaże się, że obiekt budowlany jest zgodny z prawem, postępowanie to staje się bezprzedmiotowe i organ ma obowiązek je umorzyć zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a. Dlatego w ocenie organu odwoławczego zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte właściwie. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył D. P. i zarzucił, że nie ma ona związku z jego wnioskiem z dnia 2 lipca 2012 r. przesłanym przez GINB do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Podniósł, że dotyczył on rozbiórki ściany granicznej, chlewków, łącznika z dwoma kominami i drewnianego poddasza z 3 oknami w ścianie granicznej. W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., nr 270) zwanej dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonych aktów administracyjnych przy czym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany treścią zarzutów skargi ani wskazaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna, jednakże z nieco innych powodów, niż wyeksponowane w treści skargi. Organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały, że postępowanie należy umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ budynek gospodarczy zlokalizowany po granicy działki o nr geodez. [...] był przedmiotem postępowania administracyjnego. Decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].07.1998 r. nakazano rozbiórkę nadbudowy z bloczków silikatowych nad budynkiem gospodarczym oraz w części parteru dwóch słupów murowanych o wysokości 2,80 m. Organy uznały, że rozbiórka została wykonana, zaś inwestor uzyskał pozwolenie na nadbudowę budynku gospodarczego decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].02.1999 roku, którą wykonał. Powyższe ustalenia organów wynikają z dokumentacji. Natomiast poważne wątpliwości Sądu budzą ustalenia faktyczne organu I instancji w odniesieniu do przedmiotu sprawy. Protokołem oględzin z dnia 5.10.2012 r. został objęty opis budynku gospodarczego murowano – drewnianego, którego nadbudowa została wykonana (jak stwierdziły organy) na podstawie decyzji o pozwoleniu na nadbudowę, wydanej przez Prezydenta Miasta B. z dnia [...].02.1999 r. Tymczasem D. P. we wniosku z dnia 2.07.2012 r. (przekazanym przez GINB) żądał rozbiórki samowoli budowlanej: chlewków – łącznika z dwoma kominami w granicy i drewnianego poddasza w granicy z oknami w granicznej ścianie. Do protokołu oględzin z dnia 5.10.2012 r. żądał "rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie w 1996 r. przyległego do granicy z moją działką oraz łącznika i kominów". Sąd rozpoznający sprawę nie był w stanie zidentyfikować przedmiotu żądań skarżącego z przedmiotem, objętym decyzją rozbiórkową z dnia [...].07.1998 r. Z materiału dowodowego nie wynika, by Skarżącemu chodziło o ponowną rozbiórkę nadbudowy budynku gospodarczego. Jeżeli postępowanie administracyjne zostało wszczęte z wniosku, to organ jest związany żądaniem z niego wynikającym (art. 61 § 1 k.p.a.). Zakres postępowania administracyjnego wynika z wniosku podmiotu, który przedstawia sprawę organowi administracji publicznej do rozwiązania (vide: wyrok NSA z dnia 12.10.2011 r. – I OSK 1988/10). Jeśli wniosek wszczynający postępowanie budzi wątpliwości organu co do treści zawartego w nim żądania, to organ jest obowiązany, w pierwszej kolejności ustalić rzeczywistą treść tego żądania (vide: wyrok NSA z dnia 26.07.2006 r. – II OSK 1004/05). W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej zabrakło wyjaśnienia, jakie obiekty budowalne (części obiektów) mają być objęte rozbiórką, według żądań Skarżącego. Następstwem powyższego, było niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co mogło doprowadzić do błędnej jego oceny. Zdaniem Sądu, organy naruszyły przepisy postępowania: art. 61 § 1 k.p.a., art. 7, 77, 80 k.p.a., które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Należy przyznać, że formułowane przez Skarżącego pisma i wnioski są chaotyczne i nieprecyzyjne. Zatem rolą organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie określenie przedmiotu żądań Skarżącego. Należy przeprowadzić ponowne oględziny, wykonać szkic sytuacyjny, obrazujący jakie obiekty budowlane znajdują się po granicy z działką Skarżącego. Zobowiązać Skarżącego, w trakcie oględzin do wskazania tych obiektów (czy też części obiektów), co do których domaga się rozbiórki. Dokładnie przeprowadzony dowód z oględzin pozwoli organowi prawidłowo ustalić stan faktyczny i dokonać odniesienia do wydanych wcześniej decyzji: rozbiórkowej z dnia [...].07.1998 r. i pozwalającej na nadbudowę z dnia [...].02.1999 r. celem oceny czy żądanie Skarżącego dotyczy tożsamych obiektów czy też ma inny zakres. Prawidłowo ustalony stan faktyczny i jego ocena pozwolą organowi na wydanie odpowiedniego orzeczenia. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, o kosztach zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 18 "c" i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).