II SA/Bk 185/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. wniosku J. B. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2019 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie , A. B. wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2019 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Obecna na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r., córka skarżącej – J. B. wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, wniosek swój motywując faktem, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji, dotyczą jej interesu prawnego. Wskazała, że interes ten wywodzi z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2018, poz. 1508, dalej: "u.p.s."), zaś polega on na tym, że organ wydając decyzję administracyjną uznał, że dochód J. i A. B. jest wspólny, w związku z czym uległ obniżeniu zasiłek stały A. B., zaś w interesie wnioskodawczyni jest, aby ten zasiłek był wyższy, ponieważ nie musiałaby ona wówczas swoich środków pożyczać matce na jej utrzymanie. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2019 r. tut. Sąd odmówił dopuszczenia J.B. do udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 163 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), postanowienia ogłoszone na rozprawie sąd uzasadnia, gdy podlegają one zaskarżeniu i doręcza stronom. Jak wynika zaś z art. 33 § 2 p.p.s.a. na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie, w charakterze uczestnika, osoby, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, przysługuje zażalenie. Niniejsze postanowienie, ogłoszone na rozprawie, jako zaskarżalne, wymaga zatem sporządzenia uzasadnienia oraz jego doręczenia stronom. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, beneficjentem świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku stałego, jest A. B.. Jej córka – J. B., nie była uczestnikiem postępowania administracyjnego prowadzonego z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. W myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje interes prawny. Jak stanowi przy tym art. 33 § 2 zd. 1 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Wyznacznikiem istnienia legitymacji procesowej jest zatem interes lub obowiązek prawny, którego pojęcie nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Jak wskazuje się jednak w literaturze przedmiotu, interes prawny odnosi się do etapu konkretyzacji normy prawnej w drodze decyzji administracyjnej, co następuje w toku postępowania administracyjnego. Z kolei obowiązek prawny jest efektem dokonanej konkretyzacji. Postępowanie administracyjne dotyczy zatem jedynie uzyskania potencjalnych uprawnień danego podmiotu lub nałożenia na niego potencjalnych obowiązków, zaś owa potencjalność wyraża się w pojęciu interesu prawnego. Skonkretyzowanie uprawnienie lub obowiązek pojawia się dopiero w momencie wydania kończącej postępowanie, ostatecznej decyzji administracyjnej (por.: R. Hauser, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, 2018, komentarz do art. 28, Legalis). Istotą interesu prawnego jest zatem jego powiązanie z konkretną normą prawa materialnego – tj. taką, która może być jego podstawą i z której podmiot legitymujący się tym interesem, może wywodzić swoje racje. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić zatem przepis prawa materialnego wskazujący na jej prawo lub obowiązek, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Musi zatem istnieć związek pomiędzy sferą indywidualnych praw lub obowiązków skarżącego, a kwestionowanym aktem lub czynnością. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, LEX nr 47938). W ocenie Sądu posiadanie interesu prawnego w konkretnym postępowaniu administracyjnym wymaga, aby interes ten był: osobisty, własny, indywidualny, konkretny, aktualny i dający się obiektywnie stwierdzić. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, polegający na tym, że dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego przez niego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. mi.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 982/17, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: www.cbois.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Podmiot mający interes faktyczny może żądać zatem od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, LEX nr 41301). Interes faktyczny rozumiany jest zatem jako zainteresowanie określonego podmiotu rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Brak jest wówczas przepisu prawa materialnego, z którego wynikałyby dla tego podmiotu uprawnienia lub obowiązki. W związku z powyższym, przymiotu strony lub uczestnika postępowania nie ma podmiot, który swój udział w postępowaniu wywodzi wyłącznie z potrzeby ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. W ocenie Sądu, powołana w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku argumentacja, świadczyć może co najwyżej o interesie faktycznym skarżącej, który niewątpliwie posiada. Zdefiniować go można jako chęć zaprzestania pożyczania środków finansowych matce – tj. skarżącej, a tym samym zatrzymanie do własnego użytku całej kwoty uzyskiwanego przez wnioskodawczynię dochodu. Interes ten nie znajduje jednak swojego źródła w żadnej normie prawnej. Z całą pewnością nie jest nim art. 37 ust. 1 i 2 u.p.s., który normuje przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest uzyskanie zasiłku stałego oraz zawiera zasady ustalania wysokości tego zasiłku. Z normy tej w żaden sposób nie wynika uprawnienie wnioskodawczyni do bycia uczestnikiem przedmiotowego postępowania, dotyczącego A. B. Brak przy tym podstaw do przyjęcia, że z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, mogą skutecznie wystąpić osoby trzecie, których sytuacji prawnej, (a nie faktycznej) postępowanie bezpośrednio nie dotyczy. Wnioskodawczyni nie posiada zatem interesu prawnego, mającego źródło w normie prawnej uprawniającej ją do bycia uczestnikiem postępowania, do którego dopuszczenia wnioskuje. Z tych wszystkich względów, tut. Sąd, działając w oparciu o art. 33 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji niniejszego postanowienia.