II SA/Bk 193/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-04-29
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Stanisław Prutis, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono wysokość dodatku mieszkaniowego, uwzględniając powierzchnię lokalu wynikającą z tytułu prawnego, sposób wyliczenia ryczałtu na zakup opału oraz koszty związane z utrzymaniem lokalu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne. Wysokość dodatku mieszkaniowego została obliczona zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, uwzględniając powierzchnię lokalu wynikającą z tytułu prawnego (współwłasności), sposób wyliczenia ryczałtu na zakup opału na podstawie rachunku za energię elektryczną oraz rzeczywiste wydatki na lokal, z uwzględnieniem ograniczeń ustawowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznającą skarżącemu dodatek mieszkaniowy i ryczałt na zakup opału. Skarżący kwestionował sposób wyliczenia dodatku, zarzucając m.in. błędne ustalenie powierzchni lokalu, nieprawidłowe wyliczenie ceny energii elektrycznej oraz nieuwzględnienie niektórych kosztów utrzymania lokalu. Organy administracji wyjaśniły sposób wyliczeń, opierając się na ustawie o dodatkach mieszkaniowych i odpowiednich rozporządzeniach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
II SA/Bk 193/10
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...] wydaną przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z upoważnienia Burmistrza Z. przyznano J. M. dodatek mieszkaniowy w wysokości 0,63 zł oraz ryczałt na zakup opału w wysokości 44,43 zł miesięcznie na okres od 01 czerwca 2008 r. do 30 listopada 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił szczegółowo sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego i ryczałtu na zakup opału, odwołując się do uregulowań ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.). Ustalono w szczególności, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz posiada tytuł prawny do 27,77 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Przedmiotową powierzchnię wyliczono biorąc za podstawę wielkość powierzchni domu, w którym w/w zamieszkuje – 83,3 m2 i ułamek w wysokości 1/3, w jakim przysługuje mu tytuł własności do tego domu, wynikający z postanowienia sądu z 24 października 1984 r. o stwierdzeniu nabycia spadku w sprawie sygn. akt I Ns [...]. Z uwagi na fakt, iż w przypadku strony powierzchnia użytkowa jest niższa niż normatywna, przyjęto na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych powierzchnię rzeczywistą lokalu jako podstawę wyliczenia wydatków na jego utrzymanie. Ustalono również, że łączny dochód z posiadanej przez wnioskodawcę części gospodarstwa rolnego o pow. 0,4705 ha przeliczeniowych z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosi – według danych podanych przez GUS za 2007 r. co do rocznego dochodu z 1 ha przeliczeniowego - 223, 25 zł, zaś miesięczny 74,42 zł. Rzeczywiste miesięczne wydatki na lokal obliczono na kwotę 0, 90 zł i wynikają one z przedłożonego rachunku za wodę i odprowadzanie ścieków na kwotę 15, 01 zł brutto, po odliczeniu opłaty abonamentowej w wysokości 9,63 zł, opłat stałych, przemnożeniu uzyskanej kwoty przez ilość miesięcy oraz podzieleniu przez dwa z uwagi na zamieszkiwanie przez wnioskodawcę z bratem. Na potrzeby obliczenia ryczałtu ustalono wartość jednej 1 kWh energii elektrycznej na poziomie – 0, 3759 zł, ryczałt za brak instalacji centralnego ogrzewania na poziomie 52,19 zł, za brak instalacji ciepłej wody – 7,52 zł, za brak instalacji gazu przewodowego – 3,76 zł.
Wskazano, iż suma miesięcznych rzeczywistych wydatków (0,90 zł) z ryczałtem (63, 47 zł) wynosi 64,37 zł. Według art. 6 ust. 1 ustawy pomniejszono ją o 15 % (wielkość procentowa stała dla gospodarstwa jednoosobowego), z czego wyliczono dodatek w wysokości 53, 21 zł. Jak podano, stosownie do treści art. 6 ust. 10 i 11 ustawy wysokość dodatku łącznie z ryczałtem nie powinna przekraczać 70 % rzeczywistych wydatków. Ostatnio wskazana wielkość po wyliczeniu wynosi 45, 06 zł i tę przyjęto jako wysokość dodatku z ryczałtem.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. M. wskazując, iż jest ona sprzeczna z prawem jako rażąco naruszająca regulacje ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 01 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt U 14/02. Przede wszystkim podniósł, że odliczanie od wydatków ponoszonych na lokal wydatków na ubezpieczenie, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie jest niezgodne z prawem. Nie zgodził się z przyjętą przez organ powierzchnią użytkową lokalu oraz wskazał, że powinien być uwzględniony rzeczywisty koszt opału, czyli koszt 4,9 tony węgla.
Decyzją z [...] sierpnia 2008 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia domu, w którym mieszka J. M. wynosi 83, 3 m2, z czego na w/w - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt I Ns [...] z 24 października 1984 r. o stwierdzeniu nabycia spadku - przypada jedna trzecia, a więc 27, 77 m2 i na taką powierzchnię przysługuje dodatek mieszkaniowy. Organ odwoławczy wyliczył również, iż miesięczne wydatki odwołującego się na zakup opału, z tytułu braku wyposażenia lokalu mieszkalnego w niezbędne instalacje, zamykają się kwotą 63,47 zł (suma kwot ryczałtu: 52,19 zł za brak c.o., 7,52 zł za brak instalacji ciepłej wody, 3,76 zł za brak instalacji gazowej) i wyliczenie to potwierdziło w ocenie organu prawidłowość ustaleń pierwszoinstancyjnych dokonanych na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Ustalono również, że dochody J. M. z połowy posiadanego gospodarstwa rolnego z okresu poprzedzającego złożenie wniosku wyniosły miesięcznie 74, 42 zł. Kwota ta wynika z wielkości ha przeliczeniowych, do których w/w posiada tytuł własności - 0, 4705 ha (łączna powierzchnia gospodarstwa to 0,9410 ha). Obliczenie dochodu w takiej sytuacji następuje, zdaniem organu, poprzez ustalenie iloczynu powierzchni gruntów wyrażonej w ha przeliczeniowych oraz przeciętnego dochodu z 1 ha przeliczeniowego, którego wysokość ogłoszona w 2007 r. wyniosła 1.898 zł, jak wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Tak wyliczona wysokość dochodu zamknęła się kwotą roczną 893,01 zł, co miesięcznie dało kwotę 74,42 zł (1898 zł x 0,4705 ha przeliczeniowego: 12).
Sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego przedstawiono jako: 64,37 zł (wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału i wydatek rzeczywisty za zużytą wodę i ścieki) minus 11,16 zł (15 % dochodów skarżącego 74,42 zgodnie z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 7 i art. 6 ust. 9 tej ustawy) co dało kwotę 53,21 zł. Kwotę tę pomniejszono do wysokości jej 70 % wydatków na lokal zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, albowiem wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem nie może przekroczyć 70 % faktycznych wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny, jeżeli jego powierzchnia jest mniejsza lub równa powierzchni normatywnej, która w przypadku jednoosobowego gospodarstwa wynosi 35 m2. W ten sposób wysokość dodatku obliczono na kwotę 45, 06 zł.
Organ wskazał, że powyższym rozstrzygnięciem nie naruszono wyroku TK w sprawie U 14/02, bowiem po jego wydaniu i zgodnie z jego treścią w 2005 r. wprowadzono zmiany do rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych i organ orzekał już na podstawie znowelizowanego brzmienia tego aktu wykonawczego.
Organ nie podzielił również zarzutów dotyczących przyjęcia błędnej powierzchni lokalu mieszkalnego wskazując na istotną rolę w tym względzie postanowienia z 24 października 1984 r. wyznaczającego wnioskodawcę jako współwłaściciela w 1/3 budynku z przedmiotowym lokalem.
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego J. M. żądając jej uchylenia w całości jako opartej na błędnych wyliczeniach. Podniósł, że zawyżono cenę energii elektrycznej obliczając ją na podstawie ceny średniej, które to pojęcie nie jest znane ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Wskazał również, że przyjęto zaniżoną cenę za zużycie wody i ścieków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się w szczególności do błędnego przyjęcia ceny 1 kWh energii elektrycznej podano, że wyliczono ją na podstawie przedłożonego przez skarżącego rachunku oraz że organ w żadnym miejscu uzasadnienia decyzji nie posługuje się pojęciem "ceny średniej energii elektrycznej".
Postanowieniem z 04 grudnia 2008 r. tutejszy sąd zawiesił postępowanie sądowe w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego WSA w Szczecinie o zgodność art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim upoważnia Radę Ministrów do określenia sposobu ustalania wysokości ryczałtu na zakup opału i maksymalnej wysokości ryczałtu na zakup opału dla gospodarstw domowych, których lokale mieszkalne nie są wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody oraz gazu przewodowego, stanowiącego część dodatku mieszkaniowego?".
Postanowieniem z 23 marca 2010 r. tutejszy sąd podjął postępowanie sądowe w sprawie z uwagi na umorzenie przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania wywołanego powyższym pytaniem prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie są, w ocenie sądu, dotknięte uchybieniami przepisów materialnych lub procesowych uzasadniającymi ich wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Organ administracji w pełni zrealizował obowiązek wynikający z art. 7, 77 § 1, 80 Kpa tj. zebrał wyczerpujący materiał dowodowy, dokonując jego prawidłowej oceny i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Również, zdaniem sądu, brak jest podstaw do podważenia z punktu widzenia legalności wyliczonej przez organy i przyznanej wysokości dodatku mieszkaniowego, bowiem jego ustalenie nastąpiło zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie regulacjami ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.).
W szczególności nie mógł odnieść skutku zarzut nieprawidłowego wyliczenia powierzchni lokalu przyjętej do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Skarżący uzasadniając powyższy zarzut (obszerniej sformułowany w odwołaniu) powołał się na przepisy kodeksu cywilnego o współwłasności i zasadach korzystania z przedmiotu współwłasności – art. 199 i art. 206. We wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał natomiast jako powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu – 41, 3 m2.
Podnieść trzeba, że przepis art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku od posiadania tytułu prawnego do lokalu np. tytułu własności (art. 2 ust. 1 pkt 3), a jeżeli strona zajmuje lokal na podstawie różnych tytułów prawnych – od powierzchni zajmowanej na podstawie jednego takiego tytułu (art. 2 ust. 2). W sprawie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że J. M. posiada tytuł prawny do 1/3 budynku mieszkalnego, którego ogólna powierzchnia wynosi 83,3 m2 (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z 19 października 1984 r. w sprawie I Ns [...]). Organy administracyjne zasadnie przyjęły zatem, że powierzchnia 27,77 m2 stanowi podstawę obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, bowiem tylko do takiego metrażu strona posiada tytuł prawny. Niedopuszczalne byłoby uwzględnienie przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego powierzchni podanej przez skarżącego we wniosku, bowiem przekracza ona powierzchnię, której jest właścicielem. Natomiast nie miała znaczenia dla ustalenia wysokości świadczenia okoliczność faktycznego korzystania przez w/w jako współwłaściciela budynku z większej jego powierzchni. Istotnie, zgodnie z art. 206 kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Powyższa regulacja nie ma jednak decydującego znaczenia dla ustalenia prawa do świadczenia w oparciu o przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, która wprowadza – dla ustalenia powierzchni istotnej z punktu widzenia ustalenia wysokości dodatku – kryterium prawne: tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Jeżeli zatem przedmiotowy tytuł skarżący posiada jedynie na powierzchnię 27,77 m2 – to tylko ta powierzchnia mogła być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego, niezależnie od powierzchni, z której faktycznie w/w korzysta. Podnieść trzeba, że tak wyliczona powierzchnia jest niższa od powierzchni normatywnej ustalonej w wysokości 35 m2 dla jednej osoby zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co jest faktem korzystnym dla prawa skarżącego do dodatku.
Kolejny zarzut podniesiony przez skarżącego dotyczył nieprawidłowego wyliczenia ceny 1 kWh energii elektrycznej. Wskazać trzeba, że wartość ta uwzględniana jest przy ustalaniu wielkości ryczałtu na zakup opału z tytułu braku wyposażenia lokalu w instalację ciepłej wody, gazu przewodowego i instalacji doprowadzającej energię elektryczną.
Ustalenie wysokości kwoty ryczałtu na zakup opału ma istotne znaczenie dla ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 28 grudnia 2001 r. wydatki właściciela domu jednorodzinnego, będące podstawą obliczania dodatku mieszkaniowego, stanowią opłaty za energię cieplną i wodę dostarczane do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych. Organy wliczając powyższe wartości zastosowały przepis art. 6 ust. 4 pkt 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym wydatkiem może być również wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu.
Zgodnie z § 3 ust. 1 – 3 powoływanego wyżej rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w energię cieplną do celów ogrzewania, instalację ciepłej wody lub instalację gazu przewodowego, wydatkiem stanowiącym podstawę obliczenia wysokości ryczałtu na opał przysługującego stronie jest równowartość liczby kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres przeliczeniowy po odliczeniu opłaty abonamentowej oraz opłat stałych. Lokal mieszkalny skarżącego nie posiada żadnej z w/w instalacji w związku z czym organ prawidłowo przyjął, iż dla celów obliczenia ryczałtu należy zsumować wydatki ustalone na podstawie § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, których podstawą obliczenia jest cena 1 kWh energii elektrycznej. Ustalając równowartości 1 kWh energii elektrycznej organ oparł się na informacjach wynikających z przedstawionego przez skarżącego rachunku z 17 marca 2008 r. za ostatni okres rozliczeniowy przypadający od 13 września 2007 r. do 14 marca 2008 r. Z rachunku wynika, iż energia dostarczana skarżącemu zaliczana jest do grupy taryfowej G 12 ze zróżnicowaną w zależności od pory dnia stawką za 1 kWh – wyższą w dzień, niższą w nocy. Ustawodawca w powołanym przepisie § 3, ani w innych regulujących przedmiotową materię, nie zróżnicował metod wyliczania wartości 1 kWh w zależności od wartości energii dostarczanej w dzień lub w nocy. Wymienił natomiast jednocześnie wszelkie możliwe odliczenia w procesie ustalania tej wartości takie jak: opłaty abonamentowe i stałe opłaty miesięczne - nie przewidując innych odliczeń. W ocenie sądu niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby zatem uwzględnienie na potrzeby obliczenia ceny 1 kWh energii wskaźników pobranej energii tylko w porze dziennej lub tylko w porze nocnej, podczas gdy niewątpliwie, jak wynika z rachunku, skarżący korzysta z energii o każdej porze dnia, a więc również w nocy po cenie objętej bonifikatą. Zatem tylko i wyłącznie wyliczenie uwzględniające obie stawki (za energię dzienną i nocną) jest właściwym ustaleniem ceny jednostki energii na potrzeby przyznania ryczałtu na opał, odpowiadającym faktycznemu stanowi wykorzystania tej energii przez skarżącego i faktycznym kosztom poniesionym przez niego z tego tytułu.
Powyższy pogląd, zgodnie z którym podstawą wyliczenia wydatków, których wysokość decyduje o przysługującym ryczałcie, jest rachunek określający prawidłową, bo stosowaną dla strony grupę taryfową, podzielił również inny skład orzekający tutejszego sądu w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 791/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Podkreślić też należy, iż organy obydwu instancji szczegółowo przedstawiły sposób powyższego wyliczenia umożliwiając stronie i sądowi jego weryfikację.
Nieuzasadniony jest zarzut przyjęcia błędnej wysokości opłat za odprowadzanie wody i ścieków, bowiem opłaty te ustalono na podstawie faktury nr [...] z 31 marca 2008 r. przedstawionej przez samego skarżącego, po odjęciu zgodnie z przepisami opłaty abonamentowej i opłat stałych miesięcznych (§ 3 rozporządzenia).
Wobec jednoznacznej obecnie treści przepisu art. 6 ust. 4a pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (wprowadzony nowelą z dnia 08 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych Dz. U. Nr 240, poz. 2406), zgodnie z którym nie stanowią wydatków uwzględnianych przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego i ryczałtu wydatki z tytułu podatku od nieruchomości oraz opłat za wieczyste użytkowanie - organy prawidłowo zastosowały również ten przepis i nie uwzględniły przedmiotowych kosztów przy ustalaniu wysokości świadczeń przysługujących skarżącemu z ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 01 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt U 14/2002 (OTK-A 2005/2/12). W pkt 4 powołanego orzeczenia dotyczącym § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 28 grudnia 2001 r., który określa rodzaje wydatków ponoszonych przez właścicieli domów jednorodzinnych ustalanych na potrzeby określenia przysługującego im dodatku mieszkaniowego (i który został zastosowany w sprawie niniejszej) TK stwierdził, iż nie jest on niezgodny z art. 6 ust. 4 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także jest zgodny z art. 9 ust. 1 tej ustawy oraz z art. 92 ust. 1 zd. 1 Konstytucji. Podnieść trzeba, iż art. 6 ust. 4 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dopuszcza odliczenie wydatków w postaci opłat za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, co w sprawie niniejszej uczyniono w oparciu o fakturę VAT nr [...] z 31 marca 2008 r.
Treść powyższego wyroku, orzekającego o zgodności z Konstytucją RP przepisu § 2 ust. 4 rozporządzenia z 28 grudnia 2001 r. nie może zatem stanowić podstawy podważenia legalności zaskarżonej w sprawie niniejszej decyzji. Podobne stanowisko w kwestii wpływu orzeczenia TK na sposób obliczania dodatku mieszkaniowego zaprezentował również tutejszy sąd w wyroku z dnia 11 marca 2008 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 69/08, nie publ.
W sprawie niniejszej nie zachodziła również podstawa uruchomienia w drodze pytania prawnego kontroli konstytucyjności rozporządzenia z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Podkreślić należy, że w sprawie P 81/08 postanowieniem z 23 września 2009 r. Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w trybie pytania prawnego WSA w Szczecinie o zbadanie konstytucyjności przepisu art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku. Wskazał, że przepis stanowiący upoważnienie ustawowe do wydania aktu wykonawczego sam w sobie nie może stanowić podstawy orzeczenia sądu, dlatego nie może też stanowić podstawy pytania prawnego, które inicjuje kontrolę konkretną, a nie abstrakcyjną. Zdaniem składu orzekającego powyższe świadczy o tym, że sąd nie może w sprawie niniejszej w trybie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego pytać o zgodność z Konstytucją art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Za pomocą pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego nie można bowiem inicjować kontroli generalno – abstrakcyjnej (vide: postanowienia TK: z 19.11.1996 r., P 3/96, OTK ZU Nr 6/1996 poz. 56; z 29.11.2001 r., P 8/01, OTK ZU Nr 8/2003, poz. 268; z 24.02.2004 r., sygn. P 5/03, OTK A Nr 2004, Nr 2, poz. 13).
Zatem – do chwili obecnej - nie została podważona konstytucyjność delegacji ustawowej zamieszczonej w tym przepisie. Dopiero merytoryczne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wydane w innym trybie niż tryb pytania prawnego, potwierdzające niekonstytucyjność w/w upoważnienia ustawowego, spowodowałaby utratę jego mocy obowiązującej w zakresie, w jakim konstytuuje on delegację ustawową. W konsekwencji, jak stwierdził TK, nastąpiłaby też utrata mocy obowiązującej przepisu rozporządzenia wykonawczego, ściśle powiązanego z delegacją ustawową. Takie orzeczenie podważające legalność całej delegacji ustawowej - nie zostało jednak przez TK wydane.
Podnieść również trzeba, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Z kolei stosownie do treści art. 178 ust. 1 sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawie. Oznacza to, że sąd, w zakresie powyższego związania wyłącznie Konstytucją i ustawami, w konkretnej sprawie może zakwestionować zgodność z ustawą aktu wykonawczego wydanego na jej podstawie (rozporządzenia).
Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej nie było ku temu podstaw. Ustawodawca w powołanym przepisie art. 9 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pozostawił organowi wykonawczemu – Radzie Ministrów swobodę w zakresie ukształtowania sposobu ustalania wysokości ryczałtu na zakup opału dla gospodarstw domowych, których lokale mieszkalne nie są wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody oraz gazu przewodowego (§ 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Zatem sposób uregulowania powyższych kwestii w rozporządzeniu należał wyłącznie do organu wykonawczego. Wobec powyższego brak jest podstaw do zakwestionowania przyjętych w rozporządzeniu metod ustalania ryczałtu.
Mając na uwadze, iż wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami, o których mowa w art. 6 ust. 3 – 6 a kwotą 15 % dochodów gospodarstwa domowego jednoosobowego – art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (które obliczono na kwotę 74,42 zł na podstawie Obwieszczenia Prezesa GUS z 2007 r. o wysokości rocznego dochodu z 1 ha przeliczeniowego) – wyliczono dodatek mieszkaniowy na kwotę 53, 21 zł. Biorąc pod uwagę, iż wysokość dodatku łącznie z ryczałtem nie może przekraczać 70 % wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny gdy jego powierzchnia jest mniejsza od normatywnej (jak w przypadku skarżącego) – wyliczono dodatek mieszkaniowy (w tym ryczałt) na kwotę 45, 06 zł.
Organy orzekające w sprawie niniejszej ustalając wysokości przysługujących skarżącemu świadczeń z ustawy o dodatkach mieszkaniowych prawidłowo zastosowały zatem przepisy prawa procesowego i materialnego, uwzględniając całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonując jego prawidłowej oceny.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło