II SA/Bk 196/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi E. D. na czynność Komisji Rekrutacyjnej w przedmiocie niedopuszczenia do kolejnego etapu postępowania konkursowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę , Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Wójt Gminy N. w dniu [...] grudnia 2021 r. ogłosił nabór na stanowisko urzędnicze Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w N. W ogłoszeniu tym zostały określone wymagania niezbędne zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1282 ze zm.) i art. 8 ust. 1 ustawy z 28 listopada 201 4.r – Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 709 ze zm.). Jednym z wymogów niezbędnych było posiadanie stosownego wykształcenia. Skarżąca – E. D. wzięła udział w rekrutacji na to stanowisko, składając jednocześnie dokumenty mające potwierdzić spełnienie przez nią kryteriów naboru. Dokonując oceny przedłożonej dokumentacji Komisja Rekrutacyjna stwierdziła, że nie spełnia ona wymogów koniecznych dla przedmiotowego stanowiska, gdyż nie posiada dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych lub administracyjnych potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego magistra. Z tego względu Komisja podjęła decyzję o niedopuszczeniu skarżącej do dalszego etapu konkursu. W dniu [...] stycznia 2002 r. na stronie BIP-u urzędu opublikowano listę kandydatów spełniających warunki formalne na ww. stanowisko. Następnie w dniu [...] lutego 2022 r. na stronie BiP-u oraz na tablicy ogłoszeń podano informację o wynikach naboru na to stanowisko. W toku naboru nie wyłoniono żadnego kandydata, nikt nie został zatrudniony na to stanowisko. W dniu [...] lutego 2022 r. E. D. wniosła do sądu administracyjnego skargę na "wynik naboru na stanowisko urzędnicze Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w N. z dnia [...] grudnia 2021 roku". Zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 3 w zw. z art. 13a ust. 1 i 2 ustawy o pracownikach samorządowych, przez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie spełnia ona warunków do zakwalifikowania się do drugiego i ostatecznego etapu naboru na wolne stanowisko oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęcie, że ukończenie studiów uzupełniających na kierunku zarządzanie i marketing w zakresie organizacji i administrowania w WSFiZ w B. nie wyczerpuje przesłanek do spełnienia wymogów formalnych wskazanych w pkt 6a ogłoszenia o naborze. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o "uchylenie czynności na wolne stanowisko urzędnicze zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Urzędzie Gminy N.". W uzasadnieniu skargi podniosła, że całkowicie nie zgadza się z wynikami naboru, gdyż w jej przekonaniu spełniła wymogi formalne dopuszczenia do drugiego etapu. Do drugiego etapu została dopuszczona tylko jedna osoba. Ostatecznie konkursu nie wygrała. Stąd w sytuacji dopuszczenia skarżącej do drugiego etapu miałoby ona realną szansę na objęcie stanowiska. W związku z powyższym skarga jest konieczna i uzasadniona. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł przede wszystkim o jej odrzucenie z uwagi na jej przedwczesność i niedopuszczalność. W pierwszej kolejności organ podniósł, że treść skargi budzi wątpliwości w zakresie przedmiotu zaskarżenia, tj. czy jest to skarga na czynność rozstrzygnięcia o naborze, czy też jest to skarga na czynność podjętą w postępowaniu konkursowym przez Komisję Rekrutacyjną o niedopuszczeniu skarżącej do dalszego etapu konkursu. Rozpatrując skargę jako wniesioną na czynność rozstrzygnięcia o naborze organ podniósł, że jest ona przedwczesna. Skarga została złożona w dniu [...] lutego 2022 r. a informacja o wyniku naboru została opublikowana na stronie BIP-u w dniu [...] lutego 2022 r. Z kolei skarga na czynność o niedopuszczeniu do drugiego etapu jest niedopuszczalna jako, że dotyczy kolejnego etapu procedury konkursowej a nie ostatecznego rozstrzygnięcia tego konkursu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że istotnie sposób sformułowania skargi może nasuwać wątpliwości odnośnie przedmiotu zaskarżenia czy jest to skarga na czynność Wójta Gminy N. dotyczącą rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze, czy też jest to skarga na czynność Komisji Rekrutacyjnej podjętą w postępowaniu konkursowym o niedopuszczeniu skarżącej do dalszego etapu konkursu. Sąd stwierdził, że pomimo tej wątpliwości nie zachodziła potrzeba wzywania skarżącej do sprecyzowania przedmiotu skargi. W obu przypadkach bowiem skarga podlegałaby odrzuceniu. Gdyby przyjąć, że skarga dotyczy czynności Wójta Gminy N. o rozstrzygnięciu naboru na wolne stanowisko urzędnicze, to jak słusznie podnosi organ, podlegałaby ona odrzuceniu jako przedwczesna. Wskazać należy, że termin do wniesienia skargi na tę czynność jeszcze nie upłynął. Zgodnie z art. 53 § 2 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 239 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W przedmiotowej sprawie termin 30-dniowy na złożenie skargi powinien być liczony od dnia [...] lutego 2022 r., chyba że skarżąca o wyniku konkursu dowiedziała się później. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, są one właściwe w sprawach skarg na czynności w zakresie rozstrzygnięcia o naborze na stanowisko urzędnicze (vide: postanowienie NSA z 19 stycznia 2021 r., III OSK 2933/21; postanowienie WSA w Białymstoku z 26 października 2021 r., II SA/Bk 772/21, pub. CBOSA). O ile w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy skarga na czynność Wójta Gminy N. o rozstrzygnięciu naboru na wolne stanowisko urzędnicze jest przedwczesna, to skarżąca ma otwartą drogę do złożenia do sądu administracyjnego kolejnej skargi na tę czynność już w odpowiednim terminie. Powyższe zadecydowało o tym, że sąd ostatecznie przyjął, że skarga w sprawie niniejszej powinna być zakwalifikowana jako dotycząca czynności Komisji Rekrutacyjnej o niedopuszczeniu skarżącej do kolejnego etapu postępowania konkursowego. Trudno bowiem przyjąć, że skarżąca kwestionuje ostateczny wynik naboru, w sytuacji gdy na datę wniesienia skargi nie był on jeszcze rozstrzygnięty (skargę wniesiono w dniu [...] lutego 2022 r. a wynik naboru ogłoszono w dniu [...] lutego 2022 r.). Ponadto treść zarzutów skargi jak i jej uzasadnienie wskazują, że skarżąca nie zgadza się przede wszystkim z tym, że nie spełniała warunków do zakwalifikowania jej do drugiego etapu naboru. Skarga w tym przedmiocie z kolei podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna albowiem nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne, bowiem skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021, poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W przypadku niezgodności z prawem aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności, nadto sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być akty lub czynności inne niż decyzje i postanowienia, jeżeli spełniają następujące kryteria: 1) mają charakter władczy, chociaż nie są decyzjami lub postanowieniami; 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych; 3) mają charakter publicznoprawny; 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (vide: postanowienie NSA z 1 grudnia 2020 r., I OSK 1375/20, pub. w Lex nr 3087963; J. Drachal, J. Jagielski, R.Stankiewicz, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3.wydanie, Warszawa 2015, s. 61-72). W myśl przepisów obowiązujących w dacie przeprowadzania przedmiotowego naboru kwestie związane z naborem kandydatów na stanowisko urzędnicze zostały uregulowane w rozdziale 2 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1282 ze zm.) zatytułowanym "nawiązanie z pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę stosunku pracy i zmiana tego stosunku pracy" – art. 11 – 23 ustawy. Z analizy treści tych przepisów wynika, że procedura konkursowa stanowi zamknięty ciąg czynności, które to czynności kończą się wydaniem protokołu z przeprowadzonego naboru (art. 14 ustawy). Poszczególne czynności komisji rekrutacyjnej podejmowane w toku postępowania konkursowego nie mają charakteru samodzielnego i odrębnego. Stanowią pewien ciąg zdarzeń a etapem kończącym to postępowanie jest dopiero protokół z przeprowadzonego naboru, na podstawie którego niezwłocznie publikuje się wyniki konkursu, co z kolei dopiero stanowi podstawę nawiązania stosunku pracy z osobą wyłonioną w drodze tego konkursu. Oznacza to, że żadna z czynności komisji rekrutacyjnej podejmowanych w toku naboru nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Stanowisko to potwierdza teza uchwały NSA z 13 kwietnia 2015 r., I OPS 5/14, co prawda odnosząca się do możliwości zaskarżenia uchwały komisji konkursowej o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły, ale zachowująca swoją aktualność w sytuacji naboru konkursowego prowadzonego na podstawie przepisów przedmiotowej ustawy o pracownikach samorządowych: "Uchwała komisji konkursowej o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły podjęta na podstawie § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373, ze zm.) nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.)". Zgodnie z tą uchwałą należy dodatkowo wskazać, że komisji konkursowej nie można przypisać cech organu administracji publicznej określonych w art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a., bowiem nie sposób wskazać przepisów, które nadawałyby komisji taki atrybut. Wynikająca z K.p.a. legalna definicja organu administracji publicznej wskazuje, że do tej kategorii organów mogą być zaliczone tylko niektóre spośród jednostek organizacyjnych, spełniających określone kryteria i cechy. Komisję konkursową powołuje kierownik jednostki samorządowej jako podmiot organizujący nabór kandydatów. Jej celem jest wyłonienie kandydatów spełniających określone wymagania. Z powyższej regulacji trudno wysnuć tezę o posiadaniu przez komisję charakteru organu administracji publicznej czy to w znaczeniu ustrojowym, czy funkcjonalnym, jest to raczej podmiot o charakterze pomocniczym wewnętrznym. Jest to podmiot powoływany doraźnie w celu, jak już wcześniej wskazano, wykonania określonego ciągu czynności w tym przypadku zmierzających do wyłonienia najlepszego kandydata na stanowisko urzędnicze. Należy zatem uznać, że żadna z czynności podjętych w postępowaniu konkursowym przez komisję, w tym czynność polegająca na odmowie dopuszczenia kandydata do kolejnego etapu postępowania konkursowego nie mieszczą się w kategoriach aktów oraz czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przyjęcie stanowiska, że poszczególne etapy są odrębnie zaskarżalne mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której zapadłyby inne rozstrzygnięcia w tej samej sprawie prowadzone z udziałem tych samych stron o spornych interesach (vide: wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. I OSK 680/12, czy też postanowienie WSA we Wrocławiu z 7 lipca 2016 r., IV SA/Wr 13/16, pub. CBOSA). Przyjęcie możliwości kwestionowania poszczególnych czynności komisji przeprowadzającej nabór w odrębnych postępowaniach szczególnie w sytuacji zakończonego już postępowania konkursowego mogłoby bowiem prowadzić do podważenia racjonalności postępowania konkursowego i wykluczających się ocen. Dopiero czynność kierownika jednostki dotycząca rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze może podlegać właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucono jako niedopuszczalną.