II SA/Bk 197/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko sędzia WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o wyłączenie od orzekania sędzi Grażyny Gryglaszewskiej w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędzi Grażyny Gryglaszewskiej od orzekania w sprawie niniejszej W piśmie z dnia 12 kwietnia 2016 r. J. G. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie od orzekania sędzi Grażyny Gryglaszewskiej "z rozpatrywania jakichkolwiek jego spraw". Jak wyjaśnił, wymieniona sędzia jest, w jego ocenie, wrogo do niego nastawiona i stronnicza, co potwierdzają wszystkie wydane przez nią wyroki oddalające każdą jego skargę, jak i wszystkie wydawane przez nią postanowienia. W orzeczeniach tych sędzia narusza przepisy prawa, w tym przepisy Konstytucji oraz pośrednio przyczynia się do pogorszenia jego stanu zdrowia i pogłębiania jego ubóstwa. Taka sytuacja miała miejsce m.in. w przypadku dwóch postanowień wydanych w sprawie II SA/Bk 6/16. Wnioskowana do wyłączenia sędzia złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że między nią a żadną ze stron w sprawie niniejszej nie zachodzi okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności, jak też nie istnieje okoliczność wyłączenia jej z mocy ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania do bezstronności sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania sprawy. Nadto orzeczenie o wyłączeniu powinno być oparte o zobiektywizowane przesłanki dotyczące sprawy, w której wniosek został złożony. Także, jak zauważa się w orzecznictwie, wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, niewłaściwa postawa sędziego, wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie czy też, w ocenie strony, wydawanie przez niego orzeczeń z naruszeniem przepisów prawa. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 1 października 2014 r. w sprawie II OZ 1008/14 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA) wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia. W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja wniosku skarżącego nie wskazuje na istnienie po stronie wnioskowanej do wyłączenia sędzi okoliczności mogących budzić wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie. Podniesienie zarzutów o, zdaniem strony, wadliwym postępowaniu w innych sprawach, naruszeniu prawa materialnego lub przepisów prawa procesowego, nieuwzględnianiu zarzutów skargi - nie może być podstawą twierdzenia, że mamy do czynienia z iudex suspectus. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zatem sędziowie podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest uruchomienie kontroli instancyjnej i w ten sposób poddanie orzeczenia ocenie sądu wyższej instancji. Natomiast nawet fakt wielokrotnego wydania niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć przez tego samego sędziego – nie oznacza, że utracił on przymiot bezstronności. Jeśli zatem nawet w poprzednio rozpoznanych przez tutejszy sąd sprawach wymieniona sędzia orzekła w sposób oceniony negatywnie przez skarżącego, to nie wyklucza to zachowania bezstronności w rozpoznaniu sprawy niniejszej. Z analizy orzeczeń wydanych przez tutejszy sąd w sprawach zainicjowanych skargą J. G., w których sędzia Grażyna Gryglaszewska była w składzie orzekającym (II SA/Bk 96/06, II SA/Bk 182/13, II SA/Bk 1088/14, II SA/Bk 982/14, II SA/Bk 923/14), z uwzględnieniem sprawy niniejszej (jej przedmiotu zaskarżenia) nie wynika też, by wystąpiła przesłanka ustawowa wyłączenia z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. (skarga w sprawie niniejszej nie jest skargą na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydane w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, w sytuacji gdy w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, sędzia brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie). Natomiast w powołanej przez skarżącego sprawie II SA/Bk 6/16 sędzia Grażyna Gryglaszewska wydała dwa postanowienia na posiedzeniu niejawnym: o utrzymaniu w mocy zaskarżonego zarządzenia w przedmiocie prawa pomocy oraz o odrzuceniu skargi, przy czym to drugie postanowienie podlegało zaskarżeniu. Również z wyjaśnień złożonych przez sędzię na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. nie wynika, by zachodziły przesłanki jej wyłączenia z mocy ustawy (art. 18 § 1 p.p.s.a.), jak też okoliczności podważające jej bezstronność w rozpoznaniu sprawy niniejszej. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 i art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.