II SA/Bk 208/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-05-30
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie i wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość zbywaną na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy cywilnoprawnej (aktu notarialnego) podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustalenie i wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość zbywaną na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy cywilnoprawnej (aktu notarialnego) nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczący waloryzacji odszkodowania, ma zastosowanie wyłącznie do odszkodowań ustalonych w decyzjach administracyjnych o wywłaszczeniu, a nie do ceny sprzedaży ustalonej w umowie cywilnej. W związku z tym, brak jest podstawy materialnoprawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego, co uzasadnia odmowę wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący H. M. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość zbywaną na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z 1987 r. Prezydent Miasta B. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, uznając, że sprawa ma charakter cywilnoprawny. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz nierozpoznanie istoty sprawy, argumentując, że jego wniosek dotyczy waloryzacji odszkodowania na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. M. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lutego 2019 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zbycia prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda P. (dalej: Wojewoda) postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. (dalej: Prezydent) z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zbycia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w B. [...], obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,3542 ha oraz nr [...] o pow. 0,4306 ha.
Postanowienie Wojewody wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. H. M. wystąpił do Prezydenta o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu zbycia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta B. obrębu [...] jako działki numer [...] o pow. 0,3542 ha oraz [...] o pow. 0,4306 ha.
Po rozpoznaniu wniosku Prezydent postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że aktem notarialnym Rep. A numer [...] z dnia [...] grudnia 1987 r., M. M. zbyła na rzecz Skarbu Państwa prawo własności niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w B., oznaczonej ówcześnie w ewidencji gruntów i budynków miasta B. obrębu [...], jako działki numer [...] o pow. 0,3542 ha oraz [...] o pow. 0,4306 ha. Stosownie do treści § 3 tego aktu, "Umówiona cena za przedmiotowe działki wynosi 877.252 zł którą to kwotę Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. zapłaci sprzedającej w terminie [...] (trzydzieści dni) od dnia podpisania tego aktu". Aktem poświadczenia dziedziczenia Rep. A numer [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., spadek po zmarłej M. M. nabyli H. M. oraz J. M.
Dalej organ wyjaśnił, że stosownie do treści decyzji Geodety Miejskiego numer [...] z dnia [...] marca 1990 r. zatwierdzającej projekt podziału szeregu nieruchomości położonych w B. w obrębie [...], w miejsce m. in. nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o pow. 0,4306 ha, powstała m.in. działka nr [...] o pow. 0,4490 ha. Decyzją Wojewody B. z dnia [...] listopada 1991 r., nr [...], Gmina B. nabyła z mocy prawa nieodpłatnie prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w B., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta B. obrębu [...] jako działka nr [...] o pow. 0,4490 ha.
Zdaniem organu analizując treść złożonego wniosku należy stwierdzić, że nabycie przedmiotowej nieruchomości gruntowej do zasobów Skarbu Państwa nastąpiło w drodze umowy cywilnoprawnej i nie miało charakteru postępowania administracyjnego. Tym samym wniosek w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zbycia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności tej nieruchomości nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie takie ma charakter cywilnoprawny, dlatego może być rozpatrywane jedynie w trybie postępowania cywilnego. Z uwagi więc na brak przepisu prawnego, w oparciu o który można wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania wnioskodawcy, uzasadniona jest odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H. M.
Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że sprzedaż przedmiotowej nieruchomości odbyła się za ustaloną cenę w kwocie 877,252 zł, która zgodnie z § 3 ww. aktu notarialnego miała zostać zapłacona sprzedającej przez Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. w terminie 30 dni od dnia podpisania aktu. Zawarcia umowy sprzedaży dokonano zaś pod reżimem ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99). Zgodnie z art. 8 tej ustawy, w brzemieniu na dzień sporządzenia ww. aktu notarialnego, nieruchomości nie stanowiące własności państwowej organy administracji państwowej i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz jednostki gospodarki uspołecznionej nabywają w drodze umowy, zawieranej na zasadach ogólnych.
Dalej organ wyjaśnił, że przepisy normujące umowę sprzedaży zostały zawarte są w Rozdziale I, Dziale III, Księgi Drugiej ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Umowa sprzedaży jest stosunkiem cywilnoprawnym - nawet jeżeli została zawarta w trybie rokowań przedwywłaszczeniowych i jej nieważność nie może zostać stwierdzona w postępowaniu administracyjnym. Procedura w sprawach cywilnych została uregulowana w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360 ze zm.). Ocena ważności dwustronnej czynności prawnej jaką jest umowa sprzedaży nieruchomości, zawarta w formie aktu notarialnego, należy do właściwości sądów powszechnych, których właściwość została uregulowana w przepisach art. 15-46 k.p.c. Powyższe oznacza, że żądanie unieważnienia umowy cywilnoprawnej może być kierowane jedynie do sądu powszechnego a nie organu administracji publicznej.
Zdaniem organu odwoławczego, dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, iż nabycie przedmiotowej nieruchomości do zasobów Skarbu Państwa nastąpiło w drodze umowy cywilnoprawnej i nie miało charakteru postępowania administracyjnego. Przedmiotowa umowa nie była bowiem zawierana w wyniku przymusu wynikającego z władczego działania organu. Wbrew zatem zarzutowi sformułowanemu w zażaleniu organ I instancji słusznie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 61a k.p.a. bowiem sprawa z wniosku H. M. nie ma charakteru administracyjnego.
Organ odniósł się także do pozostałych zarzutów podniesionych w zażaleniu i stwierdził, że są one niezasadne. Skoro odmowa wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, to w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie powinien formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Tym samym organ I instancji nie był zobligowany do przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z treścią art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem w jego zainteresowaniu pozostawały jedynie kwestie o charakterze proceduralnym.
Niezasadny jest też zarzut dotyczący nienależytego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Skarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne, bowiem organ I instancji szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy oraz dokonał jego subsumpcji z treścią przytoczonych art. 61 § 1 i art. 61 a § 1 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł H. M., w której zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta B. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości,
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 61 k.p.a. i art. 61a § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie dotyczącej ustalenia i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania nie może być wszczęte postępowanie administracyjne z uwagi na jej cywilnoprawny charakter,
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) - poprzez zaniechanie ustalenia i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, tj. działek o nr [...] położonych w B., obręb [...] o łącznej powierzchni 0,7848 ha (akt notarialny Rep. A nr [...] zawarty w dniu [...] grudnia 1987 r.).
4) nierozpoznanie istoty sprawy poprzez uznanie, iż jego wniosek dotyczył unieważnienia umowy sprzedaży (aktu not. Rep. A nr [...] z dnia [...] grudnia 1987r.), a nie ustalenia i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego jego wydanie postanowienia Prezydenta z dnia [...] grudnia 2018 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Wojewoda błędnie przyjął, że wniosek dotyczył unieważnienia umowy cywilnoprawnej, tj. aktu notarialnego Rep. A nr [...] zawartego w dniu [...] grudnia 1987 r.), gdy tymczasem w dniu [...] września 2018 r. złożony został do Prezydenta Miasta B. wniosek o ustalenie i wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania w oparciu o art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W toku postępowania wielokrotnie skarżący wskazywał, że oczekuje ustalenia i wypłaty odszkodowania, a nie unieważnienia umowy sprzedaży.
Dalej skarżący wyjaśnił, że nie zgadza się z argumentacją organu I instancji, że wniosek w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zbycia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności niezabudowanej nieruchomości nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej i że postępowanie takie ma charakter cywilnoprawny. Zdaniem skarżącego podstawę wniosku o ustalenie i wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania stanowi art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.). Regulacja zawarta w tym przepisie ma także zastosowanie do odszkodowania za wywłaszczenie ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach. Żądanie waloryzacji ustalonego odszkodowania nie powstaje na tle stosunku cywilnoprawnego, lecz administracyjnego. Stąd ewentualny spór co do prawa i wysokości zwaloryzowanego odszkodowania nie może zostać zakwalifikowany odmiennie niż spór o wysokość odszkodowania, który podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Faktycznie wniosek o roszczenie pieniężne i wypłatę odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, tj. działki o nr [...] położonych w B., obręb [...] o łącznej powierzchni 0,7848 ha - stanowi roszczenie cywilnoprawne, jednakże z woli ustawodawcy o tym roszczeniu orzeka się w drodze decyzji i to zarówno pod rządami ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami, jak i pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W ocenie skarżącego spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo organy obu instancji uznały, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli organ II instancji uważa, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, to powinien w zaskarżonym postanowieniu wskazać wprost, że przepis art.132 ust.3 u.g.n. nie ma zastosowania w tym przypadku i uzasadnić dlaczego. Tymczasem organ II instancji nie rozpoznał istoty sprawy skupiając się wyłącznie na cywilnoprawnym charakterze nabycia przedmiotowej nieruchomości do zasobów Skarbu Państwa i nie odnosząc się zupełnie do wskazanej przez skarżącego podstawy prawnej żądania ustalenia i waloryzacji odszkodowania.
Na koniec skarżący wyjaśnił, że wprawdzie w niniejszej sprawie odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości zostało ustalone w akcie notarialnym, nie zostało ono jednak wypłacone. Wobec tego waloryzacja powinna dotyczyć okresu między datą zawarcia aktu notarialnego, w którym ustalono odszkodowanie, a datą wypłaty odszkodowania. Waloryzacja oznacza bowiem urealnienie już ustalonego, a nie wypłaconego odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednich wskaźników. Wniosek skarżącego dotyczył właśnie ustalenia i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania, które nie zostało jego matce wypłacone. Nie dotyczył zaś w żadnym razie unieważnienia umowy zawartej w formie przedmiotowego aktu notarialnego
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zbycia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w B., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,3542 ha oraz nr [...] o pow. 0,4306 ha.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie był art. 61a § 1 k.p.a., z którego wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził we wskazanym przepisie dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie żądania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1456/15). Przez inne uzasadnione przyczyny należy zaś rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 557/12).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy jako uzasadnienie zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. organy uznały okoliczność, że sprawa z wniosku H. M. nie ma charakteru administracyjnego tylko ma charakter cywilny.
Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest prawidłowe. W sprawie niniejszej nie jest sporne, że skarżący wniósł w dniu [...] września 2018 r. o ustalenie i wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, o których mowa w akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 1987 r. (akt notarialny Rep. A nr [...] – k 23-26 akt adm.). Wniosek ten został następnie sprecyzowany w piśmie z dnia [...] października 2018 r., w którym skarżący wskazał dodatkowo podstawę prawną swego żądania, tj. art. 132 ust. 3 u.g.n. Również w uzasadnieniu skargi skarżący wniosek swój w dotychczasowym kształcie podtrzymał, wskazując nadto, iż odszkodowanie za wywłaszczone działki nie zostało jego matce wypłacone.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy mógł mieć zastosowanie przepis art. 132 ust. 3 u.g.n. Z przepisu tego wynika bowiem, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania.
Zauważenia więc wymaga, że wskazany przepis reguluje kwestię waloryzacji wysokości odszkodowań ustalonych w decyzjach o wywłaszczeniu nieruchomości – patrz art. 132 ust. 1 u.g.n. Aby więc mógł on mieć zastosowanie, wcześniej musiało nastąpić wywłaszczenie w postaci decyzji administracyjnej. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku NSA z dnia z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1229/09, ponieważ ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość następuje w formie decyzji administracyjnej to waloryzacja, która jest uaktualnieniem przyjętej wysokości odszkodowania wymaga zachowania tej samej formy.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy natomiast do czynienia z sytuacją, że M. M. (matka skarżącego) sprzedała Skarbowi Państwa w dniu [...] grudnia 1987 r., na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej w formie aktu notarialnego, nieruchomość oznaczoną jako działki o nr [...], za cenę 877.252 zł. A zatem nie było w tym przypadku ani wywłaszczenia (była zwykła umowa cywilna sprzedaży), ani decyzji (sprzedaż w formie aktu notarialnego), ani też nie można mówić o odszkodowaniu (była cena za przeniesienie własności nieruchomości).
W tym miejscu zauważenia także wymaga, że bez znaczenia w sprawie pozostaje kwestia, co legło u podstaw zamiaru nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości. Z art. 216 ust. 2 u.g.n. wynika wprawdzie, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie: (1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. poz. 240 oraz z 1957 r. poz. 172); (2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. poz. 31); (3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.), ale podkreślenia wymaga, że przepisy rozdziału 6 działu III dotyczą zwrotu wywłaszczonych nieruchomości – art.136-142 (niniejsza zaś sprawa nie jest o zwrot nieruchomości). Przepis art. 132 ust. 3 u.g.n. znajduje się natomiast w dziale III rozdziale 5, do którego art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. się nie odnosi.
Powyższe oznacza zatem, że brak jest podstawy prawnej do żądania w postępowaniu administracyjnym waloryzacji ceny sprzedaży nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w drodze umowy cywilnoprawnej. Zresztą, jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1696/17, przepis art. 132 ust. 3 u.g.n. nie mógłby też być traktowany jako instrument dochodzenia faktycznej wypłaty odszkodowania. Tym bardziej, zdaniem niniejszego składu orzekającego, przepis ten nie znajdzie zastosowania do dochodzenia zapłaty ceny z umowy sprzedaży. Trafnie zatem oba organy stanęły na stanowisku, że w tym przypadku zachodzi podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż żądanie skarżącego nie mieści się w kategorii sprawy administracyjnej.
Niezasadne są wszystkie zarzuty podniesione w skardze. Skarżący niezasadnie przyjmuje, że w sprawie mamy do czynienia z żądaniem waloryzacji i wypłaty odszkodowania, gdy tymczasem żądanie dotyczy waloryzacji i wypłaty ceny sprzedaży nieruchomości. Spór w sprawie nie dotyczy więc kwestii, jak chce skarżący, czy prawidłowo organy obu instancji uznały, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, tylko czy dopuszczalna jest orzekanie przez organy administracji publicznej o waloryzacji i wypłacie ceny sprzedaży nieruchomości. Przy prawidłowym ustaleniu, że postępowanie takie jest niedopuszczalne, organy trafnie rozstrzygnęły na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. W sprawie nie miał także zastosowania przepis art. 132 ust. 3 u.g.n., a więc bezzasadny jest zarzut dotyczący jego naruszenia. Organ odwoławczy zasadnie też orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
Jako niezasadny należy również uznać zarzut skargi, iż organy jako przedmiot niniejszego postępowania uznały żądanie unieważnienia umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1987 r. Wprawdzie oba organy kwestię tę poruszyły, ale uczyniły to jedynie na potrzebę wskazania, że sprawa niniejsza nie ma charakteru sprawy administracyjnej tylko cywilnej i w związku z tym ocena tej umowy należy do właściwości sądu powszechnego.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło