II SA/Bk 212/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką K. B. oraz dziećmi P. B. ([...] lat); R. B. ([...] lat) oraz K. B. ([...] lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia (umowy o pracę) otrzymywane przez: wnioskodawcę – 3.500 zł; K. B. – 1.300 zł; P. B. – 2.200 zł; R. B. – 1.800 zł. Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni [...] m² (współwłasność) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 21 - 22). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postepowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł (k. 9). Źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny jest dochód z tytułu zatrudnienia (umowy o pracę),w łącznej wysokości 8.800 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez wnioskodawcę oraz K. B., P. B. i R. B. stałych źródeł dochodu w postaci wynagrodzeń z tytułu umów o pracę. Uzyskiwany dochód miesięczny z całą pewnością daje możliwość wygospodarowania 500 zł na pokrycie wzmiankowanej opłaty, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, której rodzina ma stałe źródła utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.