II SA/Bk 223/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-05-30
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, a nieruchomość jest zajęta pod drogę publiczną?Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, a stan ten utrzymywał się w dniu wejścia w życie ustawy. Dodatkowo, roszczenie to nie przysługuje, gdy nieruchomość jest zajęta pod drogę publiczną. W takich przypadkach postępowanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Skarżąca C. T. domagała się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niezastosowanie art. 137 ust. 1 tej ustawy. Wskazała, że część nieruchomości zajęta jest pod drogę publiczną, ale pozostała część powinna podlegać zwrotowi. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi C. T. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania C. T.(zwanej dalej: "Skarżącą") od decyzji Prezydenta Miasta Ł. działającego jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w Z. przy ul. [...], oznaczonej w momencie wywłaszczenia jako działka o nr geod. [...] o pow. 0,1632 ha, wchodzącej obecnie w skład działek oznaczonych
w ewidencji gruntów i budynków numerami [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że decyzją Naczelnika Miasta i Gminy Z. z dnia [...] grudnia 1980 r. nr [...], została wywłaszczona na rzecz Państwa od W. T. nieruchomość położona w Z. przy ul. [...], oznaczona
w momencie wywłaszczenia jako działka o nr geod. [...] o pow. 0,1632 ha. Obecnie w skład wywłaszczonej nieruchomości wchodzą działki o nr geod.: [...].
Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzone w sprawie dokumenty dowodzą, że działka o nr geod. [...] została podzielona na działki o nr geod.: [...], a następnie działka o nr [...] na działki: [...]. Następnie działka o nr geod. [...] weszła w skład działki o nr geod. [...], zaś działka o nr geod. [...] weszła w skład działki o nr geod. [...], natomiast działka o nr geod. [...] weszła w skład działek o nr: [...] .
Aktem Notarialnym z dnia [...] października 1982 r. Repertorium A Nr [...] oddano w użytkowanie wieczyste Z. S. działkę o nr geod. [...] o powierzchni 1,1632 ha. Jak wynika z § 10 tego aktu, strony wnoszą o odłączenie z księgi wieczystej nr [...], m.in. działki o nr geod. [...] i założenie nowej księgi wieczystej oraz o dokonanie w tej księdze wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa i wpisu użytkowania wieczystego na lat 99 na rzecz Z. S. w Z. Księga wieczysta dla tej nieruchomości została założona [...] października 1982 r., a na dzień dzisiejszy objęta jest nią działka o nr geod. [...].
Decyzją Wojewody Ł. z dnia [...] marca 1991 r., nr[...] stwierdzono, że Gmina i Miasto Z. nabyła własność działki o nr geod. [...].
Decyzją Burmistrza Z. z dnia [...] kwietnia 1991 r., nr [...] rozwiązano umowę o oddaniu w użytkowanie wieczyste dla Z. S. w Z. z dnia [...] października 1982 r. Repertorium A Nr [...] w części dotyczącej działki o nr geod. [...].
Aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1991 r. Repertorium A Nr [...] działka
o nr geod. [...] została oddana przez Miasto i Gminę w Z. na rzecz P. w W. Oddział w Z.w użytkowanie wieczyste. Użytkowanie wieczyste zostało ujawnione w księdze wieczystej o nr [...] (aktualnie [...]) z dnia [...] sierpnia 1991 r. W wyniku podziału działki o nr geod. [...] powstały działki o nr: [...]. Aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia [...] marca 2016 r. P. S.A. sprzedała D. i G. małżonkom K. prawo użytkowania wieczystego działki o nr geod. [...]
Powyższe, zdaniem organu odwoławczego potwierdza, że działki o nr geod. [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich przed dniem wejścia w życie stawy o gospodarce nieruchomościami, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (dla działki o nr geod, [...] października 1982 r., a dla działek o nr geod. [...], [...] sierpnia 1991 r.) i jest ujawnione w tych księgach do dnia dzisiejszego. Oznacza to, że prawo użytkowania wieczystego było ujawnione w księgach wieczystych również w dniu wejścia w życie u.g.n. W związku z powyższym, w ocenie organu, niezasadny jest zarzut Skarżącej, że użytkowanie wieczyste nie istniało w dniu wejścia w życie u.g.n. Wskazano, ze słuszne jest stanowisko organu I instancji, że późniejsza sprzedaż prawa użytkowania wieczystego do działki o nr geod. [...] na rzecz D. i G. małż. K. jako czynność wtórna nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania zwrotowego.
Ponadto zdaniem Wojewody P., niezasadny okazał się zarzut że Z. S. nie jest osobą trzecią w rozumieniu przepisów art. 229 u.g.n. Wskazał, że z orzecznictwa NSA wynika, że osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. jest każda- zarówno fizyczna, jak i prawna- osoba inna (zatem trzecia) niż poprzedni właściciel lub Skarb Państwa, na którego rzecz utracił on swą własność.
Organ odwoławczy zaznaczył, że działka o nr geod. [...] zgodnie z danymi ewidencyjnymi i księgę wieczystą [...] stanowi drogę we własności Powiatu Z. Znajdująca się w aktach sprawy mapa zasadnicza obrazuje, że na przedmiotowej działce znajduje się chodnik. Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z linią orzeczniczą roszczenie o zwrot wywłaszczonej (nabytej nieruchomości) nie przysługuje nie tylko w przypadku, o którym mowa w art. 229 u.g.n., ale także gdy nieruchomość zajęta jest pod drogę publiczną.
Niezasadny jest zdaniem Wojewody zarzut Skarżącej, że organ nie ustalił czy właściciel nieruchomości, bądź jego następca prawny nie domagał się zwrotu nieruchomości na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów, albowiem fakty
o takich okolicznościach nie mają przełożenia na wynik przedmiotowej sprawy. Ziszczenie się przesłanek wymienionych w art. 229 u.g.n. oraz fakt, że nieruchomość jest zajęta pod drogę publiczną skutkuje tym, że roszczenie nie przysługuje,
a w związku z tym postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie winno być umorzone.
Wojewoda P. podniósł również, że przedmiotem dociekań organów prowadzących postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest analiza powodu dalszego prowadzenia księgi wieczystej [...] dla działki o nr geod. [...]. Prowadzenie ksiąg wieczystych leży we właściwości sądów rejonowych.
Poza tym organ wyjaśnił, że niniejsze postępowanie jest postępowaniem
o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i bierze w nim udział spadkobierczyni byłego właściciela, która jest również Skarżącą, a oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została zwrócona. Stąd też zarzut, że organ nie ustalił czy pierwotny właściciel nieruchomości i jego następcy prawni zostali poinformowani o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości jest bezzasadny.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uwzględnienie skargi
i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2016 r. w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 229 u.g.n., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie
i w efekcie uznanie, że:
a) zwrot działek o nr geod. [...] na podstawie przepisów art. 136 ust. 3 u.g.n. nie jest możliwy jeżeli przed jej wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r. ustanowiono na wywłaszczonej nieruchomości użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej, zaś stan ten nie musi istnieć w dniu wejścia w życie powyższej ustawy, w sytuacji gdy zgodnie z wolą ustawodawcy i orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustanowione na nieruchomości użytkowanie wieczyste musi istnieć w dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1998 r.,
b) zwrot działki [...] nie jest możliwy, z uwagi iż jej część znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej o nr [...] (obecnie ulica [...] w Z.), a mianowicie jest zajęta przez chodnik dla pieszych, w sytuacji gdy pozostała cześć działki - nie zajęta pod drogę publiczną – podlega zwrotowi,
2. art. 137 ust. 1 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie i nieustalenie czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji
o wywłaszczeniu oraz czy cel wywłaszczenia został zrealizowany.
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 105 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie jako bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że wnioskodawcy przysługuje zwrot wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r.
2. art. 6, 7, 11, 80 k.p.a., poprzez brak jednoznacznego ustalenia zarówno okoliczności świadczących o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jak i wszystkich okoliczności w zakresie dalszych zmian w stanie prawnym nieruchomości, aż do dnia złożenia przedmiotowego wniosku o zwrot nieruchomości, w tym organ nie ustalił:
a) czy część działki o nr geod. [...] nie zajęta przez drogę publiczną (cześć pasa drogowego - chodnik dla pieszych) może podlegać zwrotowi,
b) dlaczego nie zamknięto księgi wieczystej [...] dla działki o nr geod [...],
3. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie niekompletnego uzasadnienia do decyzji i niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom
odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie decyzji organu I
instancji w mocy, w sytuacji gdy doszło do naruszenia prawa w zaskarżonej
decyzji, w sposób wskazany w zarzutach.
W uzasadnieniu skargi strona Skarżąca rozwinęła podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy w dniu 30 maja 2017 r. pełnomocnik Skarżącej na pytanie Sądu: które z wydzielonych działek nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste na dzień wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdził, że nie jest w stanie obecnie wskazać tych numerów działek. Podnosi także, że tylko część działki nr [...] została zajęta pod pas drogowy w postaci chodnika dla pieszych, a pozostała część działki mogłaby podlegać zwrotowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) dalej zwana "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. działającego jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej
w Z. przy ul. [...], oznaczonej w momencie wywłaszczenia jako działka o nr geod. [...] o pow. 0,1632 ha, wchodzącej obecnie w skład działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami [...].
Zasady i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowana zostały przepisami art. 136-142 zawartymi w rozdziale 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), dalej przywoływana jako "u.g.n." Art. 216 ust. 1 u.g.n. stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach
i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79).
Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują natomiast przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n.
Zgodnie natomiast z treścią art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa
w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmowany jest obecnie pogląd, że art. 229 u.g.n. jest wyjątkiem od zasady określonej w art. 136 ust. 3 u.g.n. Art. 229 u.g.n. należy rozumieć w ten sposób, że nie można orzec
o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej wówczas, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy
i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie (wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1250/10, Lex nr 990163). Jeśli przed 1 stycznia 1998 r. rozporządzono nieruchomością w sposób określony w art. 229 u.g.n., i fakt ten ujawniono w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi (następcy prawnemu), choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w zw. z art. 137 u.g.n. (wyrok NSA z 14 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1545/10, Lex nr 1149193). Powyższe rozważania, wbrew stanowisku Skarżącej dowodzą, że nie można orzec o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej wówczas, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie.
Otrzymawszy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ bada,
na podstawie art. 136 u.g.n., czy pochodzi on od podmiotu w nim wymienionego, czy dotyczy wywłaszczonej nieruchomości, a przede wszystkim czy nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania co do zbędności na cel wywłaszczenia, wskazanych
w art. 229 u.g.n. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności może nastąpić dalsze postępowanie, w którym ustalany jest cel wywłaszczenia, a następnie badane są przesłanki zbędności na podstawie art. 137 u.g.n.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego nieruchomość będąca przedmiotem wszczętego postępowania o zwrot została oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r. i prawo to zostało wpisane do ksiąg wieczystych. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że działka o nr geod. [...] została podzielona na działki o nr geod.: [...], a następnie działka o nr [...] na działki: [...].Z kolei działka o nr geod. [...] weszła w skład działki o nr geod. [...], zaś działka o nr geod. [...] weszła w skład działki o nr geod. [...], natomiast działka o nr geod. [...] weszła w skład działek o nr: [...]. Aktem Notarialnym z dnia [...] października 1982 r. Repertorium A Nr [...] oddano w użytkowanie wieczyste Z. S. działkę
o nr geod. [...] o powierzchni 1,1632 ha. Jak wynika z § 10 tego aktu, strony wnoszą o odłączenie z księgi wieczystej nr [...], m.in. działki o nr geod. [...] i założenie nowej księgi wieczystej oraz o dokonanie w tej księdze wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa i wpisu użytkowania wieczystego na lat 99 na rzecz Z. S. w Z. Księga wieczysta dla tej nieruchomości została założona [...] października 1982 r., a na dzień dzisiejszy objęta jest nią działka o nr geod. [...] (Nr KW [...]). Organy ustaliły, że decyzją Wojewody Ł. z dnia [...] marca 1991 r., nr [...] stwierdzono, że Gmina i Miasto Z. nabyła własność działki o nr geod. [...]. Z kolei decyzją Burmistrza Z. z dnia [...] kwietnia 1991 r., nr [...] rozwiązano umowę o oddaniu w użytkowanie wieczyste dla Z. S. w Z. z dnia [...] października 1982 r. Repertorium A Nr [...] w części dotyczącej działki o nr geod. [...]. Ponadto z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1991 r. Repertorium A Nr [...] działka o nr geod. [...] została oddana przez Miasto i Gminę w Z. na rzecz P. w W. - Oddział w Z. w użytkowanie wieczyste. Użytkowanie wieczyste zostało ujawnione w księdze wieczystej o nr [...] (aktualnie [...]) z dnia [...] sierpnia 1991 r. W wyniku podziału działki o nr geod. [...] powstały działki o nr: [...]. Aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia [...] marca 2016 r. P. S.A. sprzedała D. i G. małżonkom K. prawo użytkowania wieczystego działki o nr geod. [...].
Powyższe, zdaniem Sądu potwierdza, że działki o nr geod. [...]
zostały oddane w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przed dniem [...] grudnia 1997 r. a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (dla działki o nr geod, [...] października 1982 r., a dla działek o nr geod. [...] 27 sierpnia 1991 r.) i jest ujawnione w tych księgach do dnia dzisiejszego. Oznacza to, że prawo użytkowania wieczystego było ujawnione w księgach wieczystych również w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w dniu 1 stycznia 1998 r. Późniejszy podział działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] oraz sprzedaż prawa użytkowania wieczystego (ustanowionego w roku 1991) do działki [...] na rzecz D. i G. małżonków K. jako czynność wtórna, jak słusznie podniosły organy, nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania o zwrot.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżącej prawidłowe jest też stanowisko organów, że zwrot działki o nr [...] nie jest możliwy, z uwagi iż jej część znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej. Organy wyjaśniły, że działka o nr geod. [...] zgodnie z danymi ewidencyjnymi i księgą wieczystą [...] stanowi drogę we własności Powiatu Z. Znajdująca się w aktach sprawy mapa zasadnicza obrazuje, że na przedmiotowej działce znajduje się chodnik. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, roszczenie o zwrot wywłaszczonej (nabytej nieruchomości) nie przysługuje nie tylko w przypadku, o którym mowa w art. 229 u.g.n., ale także gdy nieruchomość zajęta jest pod drogę publiczną. Wynika to z art. 2 u.g.n., w myśl którego przepisy tej ustawy nie mogą naruszać przepisów innych ustaw, a zatem i ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z art. 2a ustawy o drogach publicznych wynika zaś, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne- własność właściwych samorządów województw, powiatów i gmin.
Wskazane wyżej ustalenia oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy,
w ocenie Sądu wskazują, że w przedmiotowej sprawie ziściły się negatywne przesłanki zwrotu opisane w art. 229 u.g.n. Nieruchomość będąca przedmiotem wszczętego postępowania o zwrot została oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przed 1 stycznia 1997 r. Ponadto, jak to już zostało wcześniej wskazane, dopiero po ustaleniu okoliczności, o których mowa w art. 229 u.g.n., może nastąpić dalsze postępowanie, w którym ustalany jest cel wywłaszczenia, a następnie badane są przesłanki zbędności na podstawie art. 137 u.g.n. Zatem skoro w przedmiotowej sprawie ziściły się negatywne przesłanki z art. 229 u.g.n., to bezzasadny okazał się zarzut niezastosowania art. 137 ust. 1 u.g.n.
W ocenie Sądu, wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 105 w zw. z 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Nie doszło też do naruszenia art. 6, 7, 11 k.p.a. Przede wszystkim organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że przedmiotem dociekań organów prowadzących postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest analiza powodu dalszego prowadzenia księgi wieczystej [...] dla działki o nr geod. [...]. Prowadzenie ksiąg wieczystych leży we właściwości Sądów Rejonowych. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
Reasumując Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło