II SA/Bk 231/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-06-16

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Mieczysław Markowski, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego (linii elektroenergetycznej) została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości oraz określenia zakresu ograniczenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w tym istnienie celu publicznego zgodnego z planem miejscowym oraz przeprowadzenie rokowań, które okazały się bezskuteczne. Sąd uznał, że zakres ograniczenia został wystarczająco skonkretyzowany, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych nie miały wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego w celu założenia i przeprowadzenia dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym brak przesłanek do ograniczenia, niewłaściwe przeprowadzenie rokowań oraz niewystarczające określenie zakresu ograniczenia. Organy administracji uznały, że wszystkie przesłanki zostały spełnione, a rokowania okazały się bezskuteczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej oddala skargę II SA/Bk 231/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] Starosta S.: 1. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiących własność M. P., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] o powierzchni odpowiednio 15,2969 ha i 3,1058 ha, położonej w obrębie B., gm. B. Ograniczenie polegało na: udzieleniu P. S.A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działki dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – Granica RP, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów tej linii nad działką nr [...] – na odcinku około 55 m i nad działką nr [...] na odcinku około 226 m, na wysokości nie mniejszej niż około 13,4 m, wybudowaniu jednego słupa na działce nr [...], a także na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu na części wskazanej nieruchomości w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m (po 35 m od osi linii w obie strony) o powierzchni około 3 843 m2 na działce nr [...] i około 15 790 m2 na działce nr [...]. Lokalizację linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załączonych mapach stanowiących integralną część decyzji; 2. wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości opisanej w pkt 1 polega w szczególności na uprawnieniu P. S.A. do wstępu na nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano – montażowych związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – Granica RP oraz na wykonaniu czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii. Uzasadniając rozstrzygnięcie Starosta wyjaśnił zasady orzekania o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), dalej jako u.g.n., podkreślając konieczność spełnienia dwóch przesłanek dla orzeczenia o ograniczeniu: zgodności ograniczenia z realizacją celu publicznego ustalonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz przeprowadzenia rokowań z podmiotem, którego własność ma być ograniczona, mających na celu udostępnienie nieruchomości w sposób dobrowolny. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie obydwie przesłanki zostały spełnione, bowiem na terenie objętym wnioskiem obowiązuje zarządzenie zastępcze Wojewody P. z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację odcinka trasy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica Państwa na terenie gminy Bakałarzewo (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 21 lipca 2014 r., poz. 2689). Inwestycja jest zatem niewątpliwie celem publicznym. Obszar pasa podlegającego ograniczeniu sposobu korzystania, jak oceniono, odpowiada zasięgowi ograniczonego użytkowania nieruchomości dopuszczonego w zarządzeniu Wojewody. Jak wskazał Starosta, doszło również do przeprowadzenia rokowań z właścicielem, bowiem inwestor wystosował do niego zaproszenie do rokowań (w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r.) oraz kolejne pisma, a następnie nie uzyskując akceptacji przedstawionych warunków dobrowolnego udostępnienia nieruchomości w piśmie z dnia [...] września 2014 r. inwestor poinformował właściciela o zakończeniu rokowań i skierowaniu wniosku w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. do właściwego organu. W trakcie zainicjowanego tym wnioskiem postępowania w dniu [...] listopada 2014 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna. W jej trakcie odebrano od właściciela oświadczenie, zgodnie z którym wyraża on zgodę na przebieg linii pod warunkiem oddalenia jej o 600 m od budynków. Inwestor podtrzymał natomiast na rozprawie twierdzenie o dopełnieniu warunku przeprowadzenia rokowań przed wszczęciem postępowania oraz podtrzymał wniosek o orzeczenie decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Jak wskazał organ, analiza dokumentów przedłożonych przez inwestora wskazuje, że podjęte przez niego przed wszczęciem postępowania działania stanowią spełnienie warunku przeprowadzenia rokowań. Inwestor zaprosił właściciela do rokowań oraz przedstawił swoje warunki uzyskania dostępu do gruntu. Nieosiągnięcie zgody między stronami uzasadniało prowadzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., a ponieważ ustalono w nim spełnienie wszystkich warunków do orzeczenia o ograniczeniu, wydano decyzję uwzględniającą wniosek inwestora. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. P. zarzucając naruszenie: - prawa materialnego - art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez orzeczenie o ograniczeniu mimo braku przesłanek ustawowych (właściciel wyraził zgodę na ograniczenie); art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie bez uprzedniego przeprowadzenia rokowań; art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez nieskonkretyzowanie sposobu ograniczenia i późniejszego korzystania z nieruchomości; art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewystarczająco konkretne określenie terenu podlegającego ograniczeniu, wskutek czego możliwe jest zajęcie całej powierzchni działek, mimo że cel publiczny tego nie uzasadnia; - przepisów procesowych – art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że przeprowadzono rokowania; art. 13 § 2 k.p.a. poprzez poinformowanie stron na rozprawie, że nie jest dopuszczalna ugoda mimo ustawowego obowiązku organu nakłaniania stron do zawarcia ugody; art. 75 §1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że właściciel odmówił zawarcia umowy mimo braku ku temu dowodów; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji, w tym niewyjaśnienie przepisów powołanych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, brak analizy uciążliwości inwestycji, brak uzasadnienia przyjętej szerokości pasa technologicznego, brak wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej art. 106 k.p.a. i ograniczenie się do wskazania art. 124 ust. 1 u.g.n. jako podstawy prawnej decyzji bez wyjaśnienie znaczenia tego przepisu. Uzasadniając zarzuty odwołania wskazano, że odwołujący się nigdy nie odmówił zawarcia umowy, natomiast to inwestor przedwcześnie zakończył rokowania. Również podczas rozprawy uniemożliwiono odwołującemu się przedstawienie swoich twierdzeń oraz oddalono bezpodstawnie jego wnioski dowodowe. Zakwestionował on również sformułowanie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości, które w jego ocenie nie zawiera precyzyjnych określeń co do zakresu tego ograniczenia i dopuszczalnych czynności, które może wykonać inwestor. Podważył prawidłowość przebiegu inwestycji – mapa geodezyjna według odwołującego się posiadała wiele błędów i nieprawidłowości. Nadto organ naruszył przepis art. 13 § 2 k.p.a. nakładający na organ obowiązek nakłaniania stron do ugody. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. Wyjaśnił zasady orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. podkreślając wyjątkowość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w oparciu o ten przepis oraz wskazał na konieczność spełnienia warunku braku zgody inwestora dla realizacji celu publicznego na jego nieruchomości. W jego ocenie, powyższe warunki zostały spełnione, gdyż: ograniczenie nastąpiło zgodnie z zarządzeniem zastępczym Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r., które umożliwia realizację inwestycji celu publicznego w postaci linii elektroenergetycznej dwutorowej 400kV mającej znaczenie ponadlokalne oraz dopuszcza ograniczenie w zagospodarowaniu terenów w pasie technologicznym tej linii. Zdaniem Wojewody, decyzja pierwszoinstancyjna jednoznacznie określa zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomości, jak i zakres uszczuplenia władztwa jej właścicieli i czyni to zgodnie z obowiązującym planem miejscowym wprowadzonym wymienionym wyżej zarządzeniem zastępczym Wojewody. Ograniczenie stanowi minimalne obciążenie nieruchomości. W ocenie Wojewody, postępowanie zostało poprzedzone rokowaniami na podstawie art. 124 ust. 3 u.g.n., które okazały się bezskuteczne. Inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki zmierzające do uzyskania prawa do gruntu oraz podał propozycje cenowe, jednak do porozumienia nie doszło. Rokowania miały formę wymiany korespondencji i rozmów bezpośrednich, czego dowodzi przedstawiona organowi korespondencja między stronami. Wynika z niej, że inwestor miał rzeczywistą wolę zawarcia porozumienia cywilnoprawnego z właścicielem nieruchomości. Organ wskazał, że dla oceny, czy doszło do przeprowadzenia rokowań nie ma znaczenia, czy inwestor zaproponował właścicielowi korzystne dla niego warunki. Także przepisy prawa nie wskazują na jakiś sformalizowany sposób zakończenia rokowań. Nie oznacza to jednak, że mogą przebiegać w nieskończoność. Wojewoda zaakcentował, że na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego właściwy organ nie jest władny korygować planowanej trasy inwestycji. Wyjaśnił, że z art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 u.g.n. wynika obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, ewentualnie wypłata odszkodowania, jednakże orzekanie w tym przedmiocie nie należy do postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Ustalenia w tym przedmiocie następują w odrębnej decyzji wydanej po przeprowadzeniu odrębnego postępowania. Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego M. P. zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego tj.: 1. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez wydanie decyzji mimo braku przesłanek ustawowych, tj. pomimo zadeklarowania przez niego zgody na przeprowadzenie inwestycji, 2. art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie nieruchomości bez poprzedzenia tej procedury rokowaniami, 3. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewskazanie sposobu ograniczenia i sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy ograniczenie prawa własności winno zostać konkretnie i wyczerpująco zdefiniowane, 4. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewystarczająco konkretne określenie terenu podlegającego ograniczeniu w sytuacji, gdy potrzeby inwestora nie uzasadniają ograniczenia korzystania z całej działki; II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego w zakresie pozorności przeprowadzonych rokowań i brak szczegółowego określenia obszaru i charakteru planowanych inwestycji, 2. art. 75 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że okoliczność przeprowadzenia rokowań została udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy, 3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji polegające na: a). braku analizy uciążliwości przebiegu planowanej inwestycji i oceny, czy jest to minimalny możliwy zakres ingerencji w prawo własności (brak uzasadnienia, że orzeczony zakres ograniczenia stanowi o minimalnym obciążeniu nieruchomości), b). nierozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności niedokonaniu analizy czy inwestycja może być przeprowadzona w inny sposób, lepiej godzący interesy stron i uwzględniający prawa właścicieli nieruchomości, c). braku jakiegokolwiek uzasadnienia szerokości pasa technologicznego, d). pominięciu wyjaśnienia dlaczego wniosek o powołanie świadka nie zasługiwał na uwzględnienie (nota bene taki wniosek nie był składany w tej sprawie, pełnomocnik skarżącego wnioskował natomiast o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron – pismo z dnia [...] października 2014 r.). Uzasadniając zarzuty skarżący podkreślał, że co do zasady wyraził zgodę na przeprowadzenie planowanej inwestycji, podczas gdy decyzja mogła być wydana – zgodnie z art. 124 u.g.n. – tylko przy braku zgody właściciela gruntu. W jego ocenie, nie została dopełniona przesłanka przeprowadzenia rokowań, bowiem konsultacje miały charakter pozorny tzn. przedstawiono mu ofertę, na którą mógł odpowiedzieć w terminie 7 dni twierdząco lub przecząco oraz inwestor nie wyraził woli spotkania się z właścicielem. Sposób przeprowadzenia rokowań, powinien zatem zostać oceniony z punktu widzenia art. 7 k.p.a. i pod kątem ich pozorności. Tego jednak nie uczyniono. Jak podkreślono w skardze, skarżący wyrażał zgodę na przeprowadzenie linii po jego działkach na warunkach wynegocjowanych z inwestorem. Nadto Wojewoda nie odniósł się do zarzutu dotyczącego pominięcia wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka na okoliczność pozornego przeprowadzenia rokowań oraz dowodów. Skarżący zarzucił również, że przedstawienie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości na mapie w skali 1: 2000 stanowiącej integralną część decyzji Starosty nie spełnia warunku dostatecznie dokładnego przedstawienia ingerencji w sposób korzystania z nieruchomości. Ustalenia w tym zakresie powinny być bardziej precyzyjne, gdyż chodzi o ingerencję w konstytucyjnie zagwarantowane prawo. Nadto swoje stanowisko zawarł skarżący w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. – załączniku do protokołu rozprawy, w którym jeszcze raz przedstawił swoje stanowisko odnośnie pozornych czynności związanych z prowadzonymi negocjacjami oraz obawy co do możliwości otrzymania odszkodowania w należytej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarga nie zawiera okoliczności, które nie byłyby przedmiotem oceny w postępowaniu odwoławczym. Wyjaśnił, że analiza dokonana przez organy wykazała, że zarówno wskazany przebieg linii jak i szerokość pasa technologicznego stanowią minimalnie niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości. Nadto organ nie może zmienić przebiegu linii elekroenergetycznej w stosunku do tego, co zawiera plan zagospodarowania przestrzennego. Własną odpowiedź na skargę sformułował również uczestnik postępowania P. S.A. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wyjaśnił, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, a wybór ich dokonania w formie pisemnej był podyktowany celami dowodowymi. Właściciel nie dokonał żadnej czynności prawnej, która dawałaby inwestorowi możliwość dysponowania nieruchomością na cele inwestycyjne. Również granice szerokości pasa technologicznego (70 m) wynikają z wypisu i wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego zarządzeniem zastępczym Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r. Zapisami planu zarówno inwestor jak i organy są związane. Szczegółowy przebieg inwestycji na nieruchomościach skarżącego został również przedstawiony na mapach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., a prowadzącymi do eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), dalej jako u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z powyższego przepisu wynikają następujące przesłanki uzasadniające decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości: - uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego, służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z tych przewodów i urządzeń obiektów; - brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość opisanej wyżej inwestycji. Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego opisanej w ust. 1 powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, która zobowiązana jest dołączyć do wniosku dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych i ze stanowiska przedstawicieli nauki prawa, instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uregulowana w art. 124 ust. 1 u.g.n. interpretowana jest jednolicie. Podkreśla się w szczególności jej wyjątkowy charakter z uwagi na to, że dotyczy ograniczenia uprawnień właścicielskich, przeznaczenia prywatnej własności dla realizacji celu publicznego, którego konieczność realizacji i konkretny sposób tej realizacji wynika z określonych przepisów (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz którego osiągnięcie stało się niemożliwe w drodze ugody z właścicielem nieruchomości (vide wyrok z dnia 10 lutego 2015 r., II SA/Bk 1098/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA oraz E. Bończak – Kucharczyk, komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych uprawniał do twierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działek skarżącego położonych w obrębie B. gm. B. Przede wszystkim ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przedmiotowej spornej inwestycji zostało przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzonym zarządzeniem zastępczym Wojewody P. z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację odcinka trasy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica Państwa na terenie gminy Bakałarzewo (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 21 lipca 2014 r., poz. 2689). W planie tym wskazano, że chodzi o inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, jej przebieg opisano szczegółowo w tekście planu (§ 1 ust. 6 i § 6 ust. 1 pkt 10) oraz sprecyzowano, że do jej realizacji wykorzystany zostanie pas terenu szerokości 70 m (po 35 m po obu stronach linii) od granicy z gminą Wieliczki do granicy z gminą Olecko, położony w obrębach ściśle wskazanych gmin, w tym gminy Bakałarzewo. Przebieg linii przedstawiono na kilkunastu arkuszach stanowiących załączniki do zarządzenia zastępczego, oznaczając na nich kolorem żółtym zasięg pasa technologicznego linii i jego trasę. Powyższy plan, zdaniem sądu, przesądza, że cel dla którego inwestor wystąpił z wnioskiem o decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego jest celem publicznym. Uzasadnienie zarządzenia zastępczego Wojewody wskazuje nadto, że przebieg linii był planowany od jakiegoś czasu (zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] października 2013 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację spornej linii), że zarządzenie z dnia [...] lipca 2014 r. zostało wydane po rozpatrzeniu uwag mieszkańców terenów objętych inwestycją, po wyjaśnieniu im znaczenia linii i zasad ograniczenia ich prawa własności drogą planu miejscowego oraz konieczności przyjętego sposobu ograniczenia. Jak wynika z przedłożonych wraz z wnioskiem o wydanie decyzji dokumentów, usytuowanie kwestionowanego odcinka sieci elektroenergetycznej na załączniku graficznym do wniosku (mapy obrazujące przebieg linii przez działkę skrzącego) nie odbiega od usytuowania linii w planie miejscowym – na każdym odcinku jest to pas szerokości 70 m, a przebieg przez działki skarżącego stanowi integralną część linii elektroenergetycznej. Dodać w tym miejscu należy, że na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego o przebiegu przesądzonym w planie miejscowym nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania linii. Zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza bowiem albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie ma zatem organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. (vide wyroki w sprawach II SA/Bk 1098/14, II SA/Bk 194/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Dlatego zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły zostać podzielone. Zdaniem sądu, spełniony został również warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami ze skarżącym, zmierzającymi do uzyskania jego zgody na poprowadzenie linii elektroenergetycznej. Celem ustanowionego w art. 124 ust. 3 u.g.n. obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało jednakże stanowisko, że w sytuacji, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia – rokowania należy uznać za bezskuteczne (vide wyrok z dnia 12 lutego 2013 r., II SA/Bk 692/12, z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Lu 301/11, CBOSA). Podzielając w całości powyższe stanowisko dodać należy, na co trafnie zwracał uwagę organ, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa ani formy rokowań, ani sposobu ich dokumentowania, jak też nie określa wiążąco momentu, w którym przesądzone zostaje, iż rokowania należy uznać za nieprzynoszące skutku w postaci porozumienia stron. Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych wynika, że skarżący został zaproszony do rokowań pismem wnioskodawcy z dnia [...] sierpnia 2014 r., w którym opisano sposób realizacji linii, jej usytuowanie na nieruchomościach skarżącego, wskazano szerokość pasa technologicznego, powierzchnię zajętej nieruchomości, dołączono załącznik graficzny w postaci dwóch map z zaznaczonym przebiegiem linii przez działki strony. Inwestor dołączył również opinię na temat potencjalnego zmniejszenia wartości działek na skutek realizacji inwestycji, zaproponował kwotę jednorazowego odszkodowania oraz zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu za kwotę 58 000 zł. W odpowiedzi na zaproszenie do rokowań skarżący wystosował pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r. zawierające prośbę wydłużenia terminu podjęcia rozmów. Następnie, po próbie osobistego skontaktowania się z właścicielem przez przedstawicieli inwestora (na co wskazuje pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r.) – doszło do wstąpienia do sprawy pełnomocnika skarżącego (pismo z dnia 1 września 2014 r., w którym pełnomocnik wyraził w imieniu mocodawcy oraz dziesięciu innych osób zgodę na podjęcie rokowań i zaproponował spotkanie w dniu [...] września 2014 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w B.). W dalszej kolejności inwestor udzielił odpowiedzi pisemnej z dnia [...] września 2014 r. wskazując na rozpoczęcie rokowań przed wstąpieniem pełnomocnika do sprawy i podtrzymał dotychczasową propozycję rokowań pisemnych, po czym skarżący wystosował pismo z dnia [...] września 2014 r., w którym sformułował własne uwagi do propozycji inwestora. Inwestor w odpowiedzi na to pismo – w piśmie z dnia [...] września 2014 r. ocenił, że wobec nieuzyskania jednoznacznego stanowiska co do przyjęcia jego oferty przez właściciela gruntu – występuje na drogę administracyjną. W świetle opisanej wyżej korespondencji wnioskodawcy z właścicielem nieruchomości lub jego pełnomocnikiem niewątpliwie wynika, że podejmowane były przez inwestora próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego w celu wybudowania linii napowietrznej. Zakończyły się one jednakże niepowodzeniem. Nie dostrzegając szans na zawarcie porozumienia ze skarżącym wnioskodawca zdecydował się złożyć wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Zauważyć należy, że w żadnym z pism skarżącego nie sformułowano zgody na warunki inwestora oraz nie zaproponowano własnych warunków porozumienia możliwych do spełnienia. Jak wynika z protokołu rozprawy administracyjnej, skarżący postawił warunek zmiany przebiegu linii elektroenergetycznej niemożliwy do spełnienia. Nigdy nie sfomułował stanowiska odnośnie kwoty odszkodowania. Należy w tym miejscu zauważyć, że podtrzymywanie wniosku o dalsze prowadzenie rokowań - według życzenia właściciela w formie osobistych spotkań i to nie indywidualnych a całej grupy osób, bez przedstawienia swojej propozycji - nie dowodzi jeszcze autentycznej woli porozumienia. Oceniając jako nietrafny zarzut błędnej oceny organu, jakoby przeprowadzone rokowania miały charakter pozorny, wskazać trzeba, że rokowania może przerwać każdy z uczestników negocjacji niedostrzegający realnych szans na zawarcie porozumienia. W takiej sytuacji jak proponuje skarżący, każdy wniosek o dalsze prowadzenie rokowań, także niezawierający konkretnych propozycji stron, blokowałby ich zakończenie i w konsekwencji uzyskanie przez inwestora tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie przedstawił żadnych realnych propozycji ugodowego zakończenia rokowań, podczas gdy oferta inwestora była konkretna i wyczerpująca. W takiej sytuacji oraz uwzględniając treść korespondencji pomiędzy stronami nie mogą zostać uwzględnione zarzuty skargi dotyczące pozorności rokowań i niespełnienia wymogu ich przeprowadzenia. Nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty skargi. Jak wyżej wskazano, zdaniem sądu organ wystarczająco konkretnie wskazał teren podlegający ograniczeniu sposobu korzystania i nie można zgodzić się z tym, że zezwolił na ograniczenie sposobu korzystania z działek w całości, a więc ograniczył sposób korzystania z nieruchomości jedynie orientacyjnie. Do takich wniosków nie uprawnia treść załączonych do wniosku o wydanie decyzji map oraz map stanowiących załącznik do decyzji pierwszoinstancyjnej, precyzyjnie ustalających przebieg i zasięg planowanej trasy w jej fragmencie na działkach skarżącego. Nie można zgodzić się także z zarzutem niewłaściwego procedowania przez organy, w tym z nieprawidłowym wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji czy odmową dopuszczenia dowodu z zeznań świadka, bowiem dowodu takiego nie zgłoszono. Jak wyżej wskazano, pełnomocnik skarżącego postulował przesłuchanie stron na okoliczność sposobu prowadzenia rokowań, nie zgłaszał dowodu z zeznań świadka czego dotyczy zarzut skargi. Także zarzuty odnoszące się do uzasadnienia decyzji są bezpodstawne. Wręcz przeciwnie, zdaniem sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest obszerne, wyjaśnia sposób interpretacji zastosowanej podstawy prawnej, ze wskazaniem na stanowisko orzecznictwa i doktryny. Nie doszło zatem do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi zauważyć należy, że faktycznie organ odwoławczy nie zawiadomił skarżącego w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, ale naruszenie to nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim dlatego, że w postępowaniu odwoławczym oceniano i analizowano ten sam materiał dowodowy co w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Również skarżący w skardze nie wykazał, aby z powodu niemożliwości skorzystania na etapie odwoławczym z prawa uregulowanego w art. 10 § 1 k.p.a. nie mógł uzupełnić materiału dowodowego lub dokonać innej czynności, która miałaby wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, miał on również możliwość wypowiedzenia się podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] listopada 2014 r. W kontekście zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. podkreślić także należy, że nie każde takie naruszenie, jeśli miało miejsce, skutkuje uchyleniem decyzji poddanej kontroli sądu. Przedmiotowy zarzut może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (vide wyroki z dnia 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2572/12, z dnia 1 lipca 2014 r., II SA/Ol 407/14, z dnia 5 marca 2015 r., II SA/Bk 1143/14, CBOSA). Skarżący nie wykazał, by zarzucone uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych, które mogłyby mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło