II SA/Bk 237/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z dnia [...] marca 2012 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony do ograniczenia produkcji rolnej do najmniej pracochłonnych czynności, co oznaczało spadek dochodów. Konsekwencją powyższego jest również to, że zachodzi konieczność ciągłego wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie. W roku zeszłym roku wzrosły ceny środków produkcji rolnej np. nawozów mineralnych; oleju napędowego; środków ochrony roślin itp. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany dom o powierzchni [...] m² z 1908 r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 360 zł miesięcznie oraz dochód z tytułu sprzedaży płodów rolnych – wnioskodawca jednorazowo (w [...] 2012 r.) sprzedał zboże za 1.600 zł. Dodatkowo w [...] 2012 r. wnioskodawca uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 540 zł. Przeciwko E. S. toczą się cztery postępowania egzekucyjne. Skarżący jest zadłużony wobec osób fizycznych tj. pracowników za wykonane usługi oraz instytucji tj. Sądu Rejonowego w W. M., spółki wodnej w K., zakładu energetycznego, [...] S.A., hurtowni nawozów (k. 150 - 151). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2012 r. (k. 178) E. S. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz ciągniki rolnicze, przyczepę rolniczą, roztrząsacz obornika i inne maszyny niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej. W okresie od [...] 2012 r. do [...] lutego 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy (za [...] br.) to około 600 zł - żywność oraz 100 zł – telefony. Różnice w wysokości dochodów i wydatków E. S. pokrywa pożyczając drobne kwoty pieniężne od znajomych. W okresie [...] 2012 – [...] br. skarżący nie poniósł udokumentowanych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. E. S. zalega z opłatą za prąd za okres trzech miesięcy. Do [...] lutego 2013 r. E. S. nie otrzymał dopłat do produkcji rolnej (k. 186). Do akt sprawy E. S. dołączył: wezwania z dnia [...] października 2012 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego i grzywny w łącznej kwocie 2.418,60 zł (k. 191 - 192); wezwanie [...] z dnia [...] września 2012 r. do zapłaty kwoty 1.234,04 zł (k. 193); zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego na kwotę 1.006 zł (k. 190); wezwanie z dnia [...] grudnia 2012 r. do uiszczenia kosztów postępowania sądowego w kwocie 892,08 zł (k. 189) oraz dokumentację medyczną (k. 187 – 188). Wskazana przez wnioskodawcę dokumentacja dotycząca stanu jego zadłużenia komorniczego (k. 186 v) dołączona do pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. złożonego w sprawie sygn. akt I SA/Bk 110/12 (k. 110 -114 sygn. akt I SA/Bk 110/12) w całości pokrywa się z dokumentami dołączonymi do sprawy niniejszej. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, że w sprawie niniejszej skarżący składał już wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Został on negatywnie rozpoznany postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 27 września 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. II OZ 981/12 oddalił zażalenie od tego postanowienia. Z uzasadnień tych orzeczeń wynika, że powodem odmowy przyznania prawa pomocy był brak pełnego przedstawienia sytuacji majątkowej wnioskodawcy, który koncentruje się na jedynie na wykazaniu swoich wysokich wydatków, a nie przedstawia w sposób pełny swoich dochodów. Podobnie należy ocenić obecnie rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 360 zł oraz nieregularny dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W okresie od [...] 2012 r. do [...] lutego 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych, ostatni dochód osiągnięty z tego tytułu w [...] 2012 r. to 1.600 zł – sprzedaż zboża. W [...] 2012 r. E. S. uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie około 540 zł Wykazane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 700 zł ([...] br.). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego), [...] ha lasu (k. 89v), dom o powierzchni [...] m² (wymagający remontu), [...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Zadłużenie E. S. zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi około 5.500 zł (k. 189 - 193). Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 360 zł. E. S. oświadczył bowiem, iż w okresie trzech ostatnich miesięcy nie osiągnął dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie sprzedawał żadnych płodów rolnych, uzyskał jedynie incydentalny dochód w postaci zwrotu podatku akcyzowego w kwocie około 540 zł w [...] 2012 r. Deklarowane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 700 zł ([...] 2012 r.). Tu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie posiada również zgromadzonych oszczędności, z których mógłby pokryć wykazane wydatki. W konkluzji należało, zatem stwierdzić, że wykazane wydatki wnioskodawcy niemal dwukrotnie przekraczają osiągany przez niego dochód miesięczny. Sposób pokrywania przez skarżącego różnic w wysokości dochodów i wydatków poprzez pożyczanie kwot pieniężnych od znajomych, również budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności z rzeczywistością. Biorąc, bowiem pod uwagę stosunek miesięcznych wydatków do kwoty uzyskiwanego dochodu to należy zauważyć, że każdego miesiąca osoby trzecie pokrywają około połowę wydatków wnioskodawcy. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż E. S. w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.