II SA/Bk 242/13

WyrokWSA w Białymstoku2013-10-09

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że osoba opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, co uzasadnia jej wymeldowanie?
Ratio decidendi
Przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Ocena zamiaru osoby podlegającej wymeldowaniu wymaga analizy obiektywnych przejawów więzi z miejscem pobytu stałego, a nie tylko deklaracji. Organy administracji nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy, opierając się na nieaktualnych ustaleniach i ignorując dowody wskazujące na brak definitywnego zerwania więzi z lokalem.
Stan faktyczny
B. W. wniosła o wymeldowanie swojego byłego męża K. W. z pobytu stałego. Organ I instancji wszczął postępowanie i po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i dokumentów, wydał decyzję o wymeldowaniu K. W., uznając, że skoncentrował on swoje centrum życiowe w innym miejscu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. K. W. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i niewłaściwe zastosowanie przepisów o ewidencji ludności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje r.pr. U. G. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego K. W. wykonane na zasadzie prawa pomocy. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. B. W. zwróciła się do Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. z wnioskiem o spowodowanie wymeldowania w trybie administracyjnym jej byłego męża K. W. z pobytu stałego w lokalu przy ul. K. [...] w S. W związku z tym pismem, Prezydent Miasta S. w dniu 16 maja 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o wymeldowanie z pobytu stałego K. W. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że początkowo sporny lokal został przydzielony K. W. jako lokal służbowy (decyzja o przydziale lokalu nr [...] z dnia [...] października 2002 r. Komendy Miejskiej Policji w S. i zawarta na jej podstawie umowa najmu lokalu z dnia 31 października 2002 r.). Do zamieszkiwania z K. W. uprawnione zostały jego żona B. W. i dwie córki D. D. W. oraz K. M. W. Następnie na skutek decyzji komunalizacyjnej nieruchomość zabudowana m.in. przedmiotowym lokalem stała się własnością gminy miejskiej S. i lokal przy ul. K. [...] został wynajęty przez Zarząd Budynków Mieszkalnych w S. (już jako lokal komunalny) K. W. - do zamieszkiwania w lokalu uprawniona została B. W. i córki (umowa najmu z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]). Z powodu zaległości czynszowych, w piśmie z dnia 16 stycznia 2009 r. Dyrektor Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. wypowiedział B. i K. (wówczas jeszcze małżonkom) W. umowę najmu przedmiotowego lokalu ze skutkiem na dzień 28 lutego 2009 r. B. W. ubiegała się o rozłożenie spłat zaległości czynszowych na raty i jej wniosek w tym przedmiocie został uwzględniony (pismo Dyrektora ZBM z dnia [...] stycznia 2009 r.). Nie występowała natomiast z wnioskiem o ponowne zawarcie umowy najmu. Obecnie lokal ten jest użytkowany bezumownie (pismo ZBM w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz z dnia [...] września 2012 r.). Nadto ustalono, że z powództwa B. W. p-ko K. W. przeprowadzona została sprawa o rozwód. Na czas trwania tej sprawy Sąd udzielił zabezpieczenia w zakresie opieki nad małoletnimi dziećmi stron w ten sposób, że ustalił miejsce dzieci przy matce B. W. i zezwolił ojcu K. W. na zabieranie ich do swego miejsca zamieszkania w określonym dniu tygodnia. Sąd udzielił również zabezpieczenia w zakresie sposobu korzystania z lokalu przy ul. K. [...] w S. w ten sposób, że K. W. przyznał do wyłącznego korzystania jeden pokój, a pozostałe pokoje przyznał do wyłącznego korzystania B. W. i córkom stron, pozostawiając pozostałe pomieszczenia do wspólnego korzystania. Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...] związek małżeński B. W. i K. W. został rozwiązany przez rozwód. Jednocześnie Sąd, w ramach osobistych kontaktów K. W. z małoletnimi dziećmi, zezwolił mu na zabieranie dzieci do swojego miejsca zamieszkania w określone dni z możliwością noclegu bez obecności byłej żony i konkubiny z obowiązkiem odebrania i odprowadzenia dzieci do miejsca zamieszkania byłej żony. W trakcie przeprowadzonych w dniu 2 sierpnia 2012 r. oględzin przedmiotowego lokalu K. W. wskazał pokój, w którym znajdują się jego rzeczy osobiste - ubrania, pościel, ubrania zimowe, książki, płyty, sprzęt RTV oraz przybory toaletowe (jednorazowa maszynka do golenia), talerze, mikrofalówka. Natomiast B. W. podała, że były mąż wyprowadził się 3 lata temu. To ona od 4 lat ponosi koszty utrzymania przedmiotowego lokalu. Były mąż dwa dni przed oględzinami zamontował zamek do pokoju, w którym dotychczas przechowywała swoje i córki rzeczy - w dniu poprzedzającym oględziny przyniósł swoje rzeczy, których od 3 lat nie było w mieszkaniu. K. W. wyjaśnił, że w lokalu bywa kilka razy w tygodniu, raczej pod nieobecność byłej żony. Od rozwodu była żona dwa razy wymieniała zamki w drzwiach do lokalu i za każdym razem uzyskiwał nowe klucze od starszej córki - posiada klucze do mieszkania, domofonu i piwnicy. Zamontował zamek do pokoju, gdyż była żona wyrzucała wszystko co do niego należało. D. D. W. (pełnoletnia córka wyżej wymienionych) wyjaśniła, że w maju 2012 r. po zmianie zamków w drzwiach lokalu, przekazała nowe klucze ojcu. Rzeczy ojca były tu cały czas - poprzedniego dnia nic nie przynosił, a tylko wyniósł do piwnicy drukarki. Ojciec nie codziennie przychodzi do lokalu - bo rodzice się kłócą - ale czasem przychodzi i niekiedy nocuje. Wstawił zamek do swojego pokoju 31 lipca 2012 r. (dwa dni przed oględzinami), a rzeczy ojca były tam cały czas, choć wcześniej były też i ich rzeczy - był nieporządek. W trakcie przeprowadzonej w dniu 12 września 2012 r. rozprawy organ wysłuchał ponownie wyjaśnień stron. K. W. podał, że w przedmiotowym lokalu mieszka od 31 października 2002 r. - jest to jego centrum życiowe. Posiada w nim swoje rzeczy osobiste. Ostatnio nocował w nim 6 września 2012 r. W lokalu nie przebywa codziennie ze względu na konflikt z byłą żoną. Kilka dni przed oględzinami była żona wyrzuciła z szafy wszystkie jego ubrania. Już wcześniej miał zamiar założyć zamek w drzwiach do swojego pokoju. Przed oględzinami była żona zrobiła bałagan w jego pokoju, dlatego zmuszony był założyć zamek. Nie jest prawdą, że mieszka w lokalu przy ul. Ch. [...] w S. należącym do A. E. K.-R., z którą ma 2,5-letniego syna - w lokalu przy ul. Ch. czasami przebywa, gdy odwiedza syna. Zdarzało się, że była żona przejmowała jego korespondencję, więc do korespondencji wskazał adres rodziców. Z kolei B. W. wyjaśniła, że były mąż od ponad 3 lat nie mieszka w lokalu przy ul. K. [...] w S. Wyprowadził się dobrowolnie zabierając część swoich rzeczy. Zamki w drzwiach przedmiotowego lokalu wymieniała dwukrotnie - raz gdy się zepsuły, a drugi raz około 1,5 roku temu, po tym jak były mąż poinformował ją telefonicznie, że nie zamierza wracać i nie będzie nic opłacał (za lokal), bo tam nie mieszka. Były mąż przez dłuższy czas nie posiadał kluczy do przedmiotowego lokalu - dorobił je bez jej zgody. Do 31 lipca 2012 r. w pokoju, w którym -jak twierdzi - były jego rzeczy, faktycznie znajdowały się rzeczy jej i dzieci. Kiedy 31 lipca 2012r. wróciła do domu stwierdziła, że w drzwiach tego pokoju został wstawiony zamek, a klucze do całego lokalu dała byłemu mężowi starsza córka. Następnego dnia, tj. 1 sierpnia 2012r. K. W. przywiózł do przedmiotowego lokalu swoje rzeczy - nie widziała jak je wnosił, ale doszła do wniosku, że to zrobił podczas oględzin, bo wcześniej rzeczy tych nie było. Jej zdaniem były mąż mieszka przy ul. Ch. [...] w A. E. K.-R. i ich synem. Organ I instancji w trakcie przeprowadzonej rozprawy przesłuchał również zawnioskowanych świadków: B. S. (ojca B. W.), D. D. W., S. B., R. D., J. M., A. E. K. – R., R. G., J. A., J. S. Na podstawie informacji Komendy Miejskiej Policji w S. udzielonej w piśmie z dnia 1 października 2012 r. ustalono, że zarówno pod adresem: S., ul. K. [...], jak i adresem: S., ul. Ch. [...], nie odnotowano interwencji Policji. Jednocześnie poinformowało, że nie ustalono aktualnego miejsca pobytu K. W. Dodatkowo odnotowano, że faktem znanym organowi z urzędu jest to, że z inicjatywy K. W. w lokalu przy ul. K. [...] w S. zameldowana została w dniu 28 sierpnia 2008 r. na pobyt czasowy A. E. K.-R. z córką (obecnie pełnoletnią). Na wniosek B. W. wszczęte zostało we wrześniu 2008 r. postępowanie o wymeldowanie wyżej wymienionych. Postępowanie to zostało umorzone decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2008 r. z uwagi na to, że A. E. K.-R. i jej córka wymeldowały się z pobytu czasowego z tego lokalu i dopełniły obowiązku meldunkowego pod innym adresem. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], wymeldowano K. W. z pobytu stałego w lokalu przy ul. K. [...] w S. Organ podał, że dokonane w niniejszej sprawie ustalenia wskazują, że K. W. swoje centrum życiowe skoncentrował w innym miejscu. W ocenie organu znajduje to potwierdzenie w oświadczeniach złożonych na rozprawie przez świadków, m.in. J. Sz. zamieszkałego w S., ul. Ch. [...], który widuje w tym miejscu K. W. codziennie. Również A. E. K. – R. zamieszkała w S., ul. Ch. [...], osoba bliska dla K. W., oświadczyła, że bywa on u niej codziennie, ponieważ odwiedza ich wspólne dziecko, nie pozostają w związku i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa. Jednakże, jak wynika z informacji zawartej w bazie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, K. W. od 2 grudnia 2005 r. jest pełnomocnikiem prowadzącej działalność gospodarczą A. E. K.-R. do prowadzenia jej spraw w całym zakresie i podpisywania dokumentów, ze wskazanym adresem do korespondencji; S., ul. Ch. [...]. Organ podniósł, że istotnym w niniejszej sprawie jest oświadczenie córki – D. D. W., która podczas oględzin oświadczyła między innymi, że tata nie jest tu codziennie ale przychodzi, niekiedy nocuje lecz nie jest to często, bo między rodzicami jest ostry konflikt. Potwierdzeniem konfliktowej sytuacji w rodzinie jest również dokumentacja zgromadzona w sprawie z wniosku B. W. o uchylenie czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu A. E. K.-R. wraz z dzieckiem na pobyt czasowy pod adresem S., ul. K. [...]. Materiał dowodowy zgromadzony podczas wtedy prowadzonego postępowania wskazywał, że już wówczas K. W. nie mieszkał w lokalu przy ul. K. [...] oraz że był w związku z A. E. K.-R. Również informacje zawarte w uzasadnieniu postanowienia o sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Sądu Apelacyjnego w B. wskazują, że K. W. od lipca 2008 r. nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Odwołanie od tej decyzji wniósł K. W. i podniósł m.in. że nie opuścił przedmiotowego lokalu, albowiem jest to miejsce, z którym łączy go zamiar stałego w nim pobytu. Określenie miejsca pobytu stałego składa się z dwóch elementów, tj. rzeczywistego pobytu i zamiaru stałego przebywania w danym miejscu. W jego zaś przypadku nastąpiło jedynie opuszczenie miejsca pobytu, natomiast zamiar stałego tam przebywania pozostaje po jego stronie. Cały czas zamierza przebywać w przedmiotowym lokalu, zaś w innych miejscach jego pobytu nie zamierza pozostać na stałe. W postępowaniu dotyczącym jego wymeldowania stronami był on i Zarząd Budynków Mieszkalnych w S. B. W. nie będąca stroną postępowania była traktowana jak strona, co jest błędem proceduralnym. Nigdy nie wyprowadzał się z przedmiotowego lokalu, a tym bardziej dobrowolnie w 2008 r. Od 2002 r. przez cały czas miał w pełni dostęp do tego lokalu oraz do piwnicy. W celu zabezpieczenia sprawy rozwodowej, w jej trakcie w 2008 r. postanowieniem Sądu lokal został podzielony - on otrzymał do użytkowania jeden pokój. Skarżący podważył przy tym wyjaśnienia byłej żony i jej ojca. Zarzucił organowi I instancji dokonanie ustaleń na podstawie zeznań wyrwanych z kontekstu i odbiegających od stanu faktycznego oraz pominięcie wyjaśnień córki przesłuchanej w charakterze świadka a także pobieżną analizę zeznań wnioskowanych przez niego świadków. Wojewoda P., decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji i podał, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie świadczy, iż skarżący nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia B. W. w tym zakresie potwierdzone zeznaniami jej ojca B. S. są wiarygodne. Potwierdzają je ustalenia Sądu poczynione podczas orzekania o zabezpieczeniu wykonywania opieki nad dziećmi na czas trwania sprawy o rozwód. Ponadto również z wyroku kończącego sprawę rozwodową wynika, że strony mieszkają osobno. Sąd bowiem w ramach osobistych kontaktów z dziećmi zezwolił K. W. na zabieranie dzieci do swojego miejsca zamieszkania z obowiązkiem ich odebrania i odprowadzenia do miejsca zamieszkania byłej żony. Zdaniem organu odwoławczego mniej istotne jest to, czy stan niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu trwa od lipca 2008 r. (jak uznał Sąd w sprawie o rozwód i jak podał B. S.), czy też od września 2008 r. (jak podała B. W.) - istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest bowiem sam fakt niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy podniósł, że faktu tego nie mogą podważać odmienne stwierdzenia D. D. W. (córki), która podała, że skarżący mieszka przy ul. K. [...] w S. Stwierdzenia te pozostają bowiem w sprzeczności nawet z treścią odwołania, w którym skarżący podał, że w jego przypadku mamy do czynienia z opuszczeniem miejsca pobytu (a więc z brakiem zamieszkiwania), przy pozostawieniu zamiaru pobytu. Faktem również jest, że skarżący (co sam przyznał) cały czas miał dostęp do lokalu przy ul. K. [...] w S. Mimo dwukrotnej wymiany przez B. W. zamków w drzwiach ww. lokalu, nowe klucze udostępniała mu córka - jak sama podała - na przełomie kwietnia i maja 2012 r. Skarżący, choć tylko czasami, ale przychodził do przedmiotowego lokalu (co również potwierdziła córka wyżej wymienionych D. D. W.). Z zeznań sąsiadów (mieszkańców bloku przy ul. K. [...]), przesłuchanych w charakterze świadków wynika natomiast, że wcześniej nie widywali skarżącego - ostatnio czasami go widywali. W tym zakresie zeznania świadków są jednolite i wzajemnie się uzupełniają stąd zasługują na wiarygodność. Ponadto nie ulega wątpliwości, że w dniu 31 lipca 2012 r. K. W. był w przedmiotowym lokalu, porządkował jeden z pokoi (wynosił do piwnicy, np. drukarki) i zamontował w drzwiach tego pokoju zamek. Zatem okoliczności, iż K. W. zaczął przychodzić do przedmiotowego lokalu w ostatnim okresie (zeznania świadków) - zbieżnym z wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie - i tuż przed oględzinami lokalu ograniczył innym dostęp do jednego z pokoi w lokalu i uporządkował go (wstawienie zamka, wyniesienie rzeczy do piwnicy), nakazują uznać, że jego działania podjęte zostały jedynie na użytek niniejszej sprawy. W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że niezamieszkiwanie K. W. w lokalu przy ul. K. [...] w S. jest przejawem konfliktu z B. W. Fakt istnienia konfliktu nie może powodować podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem Organ dodał, że pozostawienie rzeczy w lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu w nim spraw życiowych. Ponadto podkreślono, że jakkolwiek zeznania świadków - mieszkańców bloku przy ul. Ch. [...] w S. ani nie potwierdzają jednoznacznie, ani też nie zaprzeczają, iż skarżący mieszka (jak podała B. W.) z A. E. K. –R., to w istocie celem postępowania w niniejszej sprawie jest ustalenie okoliczności opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego, tj. lokalu przy ul. K. [...] w S. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył K. W. i zarzucił naruszenie: - art. 8 oraz art. 136 w zw. z art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a.; - art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokonanie ocen wybiórczych i dowolnych, niepoczynienie ustaleń dotyczących zamiaru faktycznego opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu, sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, niewyjaśnienie motywów decyzji, naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do zgłoszonych przez wnioskodawcę zastrzeżeń i żądań zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji; - art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób swobodny oraz poprzez dokonanie błędnej interpretacji i oceny postanowienia o zabezpieczeniu kontaktów z dziećmi i zabezpieczenia w sprawie korzystania z wspólnego lokalu w trakcie trwania postępowania rozwodowego oraz samego orzeczenia rozwodowego; - art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w tym w szczególności poprzez niewłaściwe uznanie, że została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu oraz poprzez błędne ustalenie, że opuszczenie mieszkania ma charakter trwały i jest dobrowolne, pomimo tego, że skarżący ciągle zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, w lokalu tym jest zorganizowane jego centrum życiowe, a nieprzebywanie skarżącego jest przejawem i wynikiem jego woli. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji ewentualnie ich uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2013 r. podtrzymał wniosek skarżącego o uchylenie decyzji obu instancji i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, że zasadne są zarzuty skargi skoncentrowane wokół błędnej oceny przez organy materiału dowodowego, która doprowadziła do niezasadnego przyjęcia spełnienia przesłanki wymeldowania z pobytu stałego. W sprawie niniejszej nie wystąpiła przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu. Potwierdzają to zeznania córki skarżącego jak i stanowisko samego skarżącego, który wielokrotnie podkreślał, że ma zamiar pozostać w spornym lokalu, nie założył i nie zamierza założyć swojego centrum życiowego w innym miejscu. Ponadto skarżący nadal posiada w spornym lokalu swoje rzeczy. Pomimo wymiany zamków do mieszkania przez byłą żonę, skarżący posiadał dostęp do mieszkania, gdyż klucze za każdym razem dawała mu córka. Pełnomocnik wskazał na sprzeczne zeznania świadków przede wszystkim B. W. i D. D. W. Podniósł, że brak było podstaw do uznania za wiarygodne zeznań B. W., która jest zainteresowana wynikiem postępowania i jest skonfliktowana ze skarżącym. Nadto pełnomocnik podniósł, że przesłanki do wymeldowania powinny być oceniane w dacie orzekania przez organ. Tymczasem w sprawie niniejszej organy oparły decyzje na rozstrzygnięciach zapadłych w 2009 r. a więc niemal cztery lata przed wydaniem decyzji. Pełnomocnik nadmienił, że Sąd w wyroku rozwodowym dokonał podziału spornego lokalu, przyznając skarżącemu prawo do wyłącznego korzystania z jednego pokoju i wspólnego korzystania z innych pomieszczeń. Oznacza to, że skarżący w trakcie postępowania w sprawie o rozwód korzystał z przedmiotowego lokalu. W sprawie niniejszej brak jest okoliczności, które wskazywałyby na definitywne zerwanie przez skarżącego więzi z miejscem zameldowania. Nadto pełnomocnik zarzucił, że organ odwoławczy jedynie skontrolował decyzję organu I instancji nie czyniąc żadnych dodatkowych ustaleń, przede wszystkim nie ustalił jednoznacznego terminu opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zasadne są jej zarzuty dotyczące błędnej oceny przez organ materiału dowodowego, która doprowadziła do niezasadnego przyjęcia spełnienia w okolicznościach sprawy przesłanki wymeldowania z pobytu stałego. Materialnoprawną podstawą wymeldowania w rozpatrywanym przypadku jest art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu ww. przepisu, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przy ocenie zaistnienia przesłanki wymeldowania, organ winien ustalić zamiar osoby mającej być wymeldowaną. Stosownie bowiem do treści art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Zamiar opuszczenia miejsca pobytu stałego to nie tylko wyrażona werbalnie chęć koncentrowania w dalszym ciągu spraw życiowych w danym lokalu, ale przede wszystkim postrzegalne na zewnątrz przejawy więzi z miejscem pobytu stałego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mają okoliczności towarzyszące czynności, z którą osoba wnosząca o wymeldowanie wiąże opuszczenie lokalu przez mającego być wymeldowanym. Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 lutego 2007 r. (sygn. V SA/Wa 2415/06, Lex nr 318085), z którym to stanowiskiem zgadza się skład orzekający, dla oceny zamiaru istotne jest, czy okoliczności sprawy potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Ustalenie przesłanki wymeldowania nie powinno budzić wątpliwości. Wymeldowanie powinno być bowiem następstwem definitywnego zerwania więzi z miejscem pobytu stałego. Przesłanki do wymeldowania powinny istnieć w dacie orzekania przez organ, który rozstrzyga sprawę o wymeldowanie w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. Przy dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym, spełnienie przesłanki wymeldowania powinno być oczywiste w dacie ostatecznego rozstrzygania sprawy (vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21.06.2012r. – sygn.. akt IISA/Bk 253/12). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy zgodzić się należy z zarzutem skargi pominięcia przy ocenie dowodów tych okoliczności, które wskazywały na brak definitywnego zerwania przez skarżącego więzi z miejscem zameldowania. Organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne podał, że o tym iż skarżący nie mieszka w miejscu stałego zameldowania świadczą: - wiarygodne wyjaśnienia B. W. potwierdzone zeznaniami jej ojca B. S., - ustalenia sądu poczynione podczas orzekania o zabezpieczeniu wykonywania opieki nad dziećmi na czas trwania sprawy o rozwód; - wyrok rozwodowy w którym Sąd w ramach osobistych kontaktów z dziećmi zezwolił K. W. na zabieranie dzieci do swojego miejsca zamieszkania z obowiązkiem ich odebrania i odprowadzenia do miejsca zamieszkania byłej żony. Organ stwierdził, że faktu niezamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu nie podważają: - zeznania D. D. W. (córki), która podała, że skarżący mieszka przy ul. K. [...] w S.; - posiadanie przez skarżącego kluczy do spornego lokalu; - przychodzenie przez skarżącego do tego lokalu; - widywanie skarżącego przez sąsiadów. W ocenie Sądu ocena materiału dowodowego dokonana przez organ odwoławczy nie jest obiektywna i należycie rozważona, czym naruszono przepisy art. 77 par. 1 i art. 80 kpa. Okoliczności, które zdaniem organu, miałyby dowodzić faktu niezamieszkiwania przez skarżącego w spornym lokalu nie mogą być miarodajne dla oceny tej przesłanki wymeldowania. Organ nie uzasadnił, dlaczego uznał za wiarygodne wyjaśnienia B. W., która jest bezpośrednio zainteresowana wymeldowaniem skarżącego i jest z nim skonfliktowana, zaś odmówił wiarygodności dowodom przeciwnym. Nadto organ oparł swoje rozstrzygnięcie o stan faktyczny ustalony w sprawie rozwodowej, która toczyła się 3 lata przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. A zatem oparł się na nieaktualnym stanie faktycznym. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie uzasadnił, wbrew brzmieniu art. 107 par. 3 kpa, dlaczego odmówił znaczenia w sprawie niniejszej takim okolicznościom jak: posiadanie przez skarżącego klucza do spornego lokalu, przychodzenia skarżącego do spornego lokalu (potwierdzone przez zeznających świadków, a zwłaszcza dorosłej córki obu stron), przyznanie przez sąd skarżącemu do wyłącznego korzystania jednego pokoju w spornym lokalu i wspólnego korzystania z pozostałych pomieszczeń, posiadania przez skarżącego w swoim pokoju osobistych rzeczy (ustalenia dokonane w trakcie oględzin), nocowania w tym lokalu (zeznania córki byłych małżonków), brak jednoznacznego ustalenia innego miejsca centrum życiowego skarżącego (zeznający w sprawie świadkowie nie potwierdzili, że skarżący mieszka przy ul. Ch. [...] w S., gdzie również nie posiada adresu do korespondencji). Wszystkie te okoliczności zdają się świadczyć o tym, że skarżący nie zerwał definitywnie więzi z miejscem pobytu stałego. Fakt (niesporny): dwukrotnej wymiany zamka i kluczy do drzwi wejściowych przez B. W. zapewne nie miałby miejsca, gdyby skarżący dobrowolnie zaniechał korzystania ze spornego lokalu. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę uwzględnił (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w powyższym uzasadnieniu, poprzez ponowne rozważenie stanu faktycznego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Konsekwencją uchylenia decyzji jest zamieszczenie w wyroku stwierdzenia o niemożności wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Także konsekwencją uchylenia decyzji było orzeczenie o przyznaniu ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy - art. 250 w zw. z art. 224 i w zw. 210 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i ust. 2 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (DZ.U. nr 163, poz. 1349).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło