II SA/Bk 243/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego P. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], odmówiło P. M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Burmistrz W. ustalił wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zażalenie na powyższe postanowienie P. M. złożył do Burmistrza W. w dniu [...] grudnia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], SKO w B. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i postanowienie te stało się ostateczne. W dniu [...] stycznia 2020 r. P. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie zażalenia argumentując to tym, że korespondencja został mu przekazana przez ojca następnego dnia po tym, jak zostawił ją listonosz (ojciec odebrał korespondencję w dniu [...] grudnia 2019 r. a przekazał ją skarżącemu w dniu [...] grudnia 2019 r.) W ocenie organu należało odmówić przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 58 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu składa się po ziszczeniu okoliczności faktycznej polegającej na jego uchybieniu, czyli instytucja przywrócenia terminu została przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Przy czym stwierdzenie uchybienia terminowi przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu musi mieć pierwszeństwo. Kolegium po stwierdzeniu uchybienia terminu przystąpiło więc do badania wniosku o jego przywrócenie. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Skarżący podnosi, że o konieczności wniesienia odwołania dowiedział się [...] grudnia 2019 r. - w tym dniu ojciec poinformował go o korespondencji - można więc uznać, że ten moment stanowi o ustaniu przyczyny uchybienia terminu. Prośbę o wniesienia odwołania wniósł zaś do Kolegium [...] stycznia 2020 r., czyli z uchybieniem terminu 7 - dniowego. Termin ten należy zaś liczyć od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - nie od dnia wydania postanowienia o uchybieniu terminu na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Ponieważ uchybiono terminowi 7 dniowemu na wnioskowanie o przywrócenie terminu, należało odmówić jego przywrócenia. Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł P. M., w której zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na rozpatrzeniu sprawy w sposób nierzetelny; 2) nie odniesienie się do materiału dowodowego, które skarżący dostarczył wraz z pismem z dnia [...] stycznia 2020 r.; 3) opisanie przez organ zdarzenia, które w rzeczywistości nie miało miejsca. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia; 2) przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że korespondencję otrzymał w dniu [...] grudnia 2019 r., a nie jak twierdzi SKO w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] - [...] grudnia 2019 r., natomiast w postanowieniu z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] - SKO podaje datę odbioru [...] grudnia 2019 r. bez jakiegokolwiek wyjaśnienia. Dalej skarżący wyjaśnił, że o przekroczeniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji dowiedział się z postanowienia SKO w B. z dnia [...] stycznia 2020 r., znak [...], które odebrał [...] stycznia 2020 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżący zwrócił się do organu odwoławczego z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Do pisma dołączył wydruk zrzutu z ekranu monitora strony internetowej Poczty Polskiej wskazujące datę doręczenia listu poleconego z Urzędu Gminy W. oraz kserokopię orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności jego ojca dokumentujące jego wiek. Wskazał też, że jego ojciec ma 98 lat i ma problemy z pamięcią. Przedmiotową korespondencję ojciec odebrał [...] grudnia 2019 r., natomiast przekazał skarżącemu dopiero [...] grudnia 2019 r. Organ nie odniósł się do przedłożonych dowodów. Zdaniem skarżącego, dochował on pełnej staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swój interes i nie można mu zarzucić jakiegokolwiek niedbalstwa przy dokonywaniu czynności w toku postępowania. Nie miał on świadomości, że ojciec odebrał przedmiotową korespondencję i zapomniał przekazać mu ją tego samego dnia. W orzecznictwie sądowym dominuje teza, że datą od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu. Tą datą w tym przypadku jest dzień [...] stycznia 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że skarżący podnosi również, iż o tym, że uchybiono terminowi dowiedział się dopiero z postanowienia Kolegium z dnia [...] stycznia 2020 r. W ocenie Kolegium [...] - dniowy termin należy liczyć od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu – a nie od dnia wydania (doręczenia) postanowienia o uchybieniu terminu na podst. art. 134 k.p.a. Wynika to z literalnej wykładni tej normy. Skarżący nie kwestionuje tego, że nie zapoznał się z treścią decyzji, nie podnosi również by to on ze względu na swoją chorobę nie rozumiał treści decyzji, bądź pouczenia pod nią. Skoro skarżący zapoznał się z treścią decyzji [...] grudnia 2019 r. to od tego terminu należy liczyć 7 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdyż organ naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, oraz art. 58 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe liczenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, które to naruszenia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dniu [...] grudnia 2019 r. Burmistrz W. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego i postanowienie te zostało doręczone dorosłemu domownikowi (ojcu) skarżącego w dniu [...] grudnia 2019 r. Skarżący we wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. twierdzi, że doręczenie miało miejsce w dniu [...] grudnia 2019 r., dołącza wydruk z Poczty Polskiej. Kwestia ta nie została przez organ wyjaśniona, a powinna być. Zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżący wniósł w dniu [...] grudnia 2019 r., zaś SKO w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż stanęło na stanowisku, że zostało wniesione po terminie, bowiem termin upłynął w dniu [...] grudnia 2020 r. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2020 r. Z akt sprawy wynika również, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2019 r., został wniesiony przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2020 r. (wysłany pocztą – data stempla pocztowego z [...] stycznia 2020 r.). Zdaniem Sądu stanowisko organu jest nieprawidłowe. Przede wszystkim zauważenia wymaga, że organ nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego w sprawie. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2020 r. a nie jak przyjął organ, w dniu [...] stycznia 2020 r. Ponadto organ, z naruszeniem przepisu art. 58 § 2 k.p.a., błędnie przyjął datę ustania przyczyny uchybienia terminu. W postanowieniu z dnia [...] lutego 2020 r. jako datę tę wskazał dzień [...] grudnia 2019 r., czyli dzień, w którym ojciec skarżącego przekazał skarżącemu przesyłkę z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., zaś w odpowiedzi na skargę jako datę tę wskazał dzień [...] grudnia 2019 r. argumentując, że jest to także dzień, w którym ojciec skarżącego przekazał mu przesyłkę ze wspomnianym postanowieniem. Niezależnie jednak od wykazanej sprzeczności, stanowisko organu jest całkowicie niezasadne z innej jeszcze przyczyny. Otóż o przywróceniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy termin ten został naruszony (art. 58 § 1 k.p.a. – w razie naruszenia terminu), termin zaś do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.). Skoro organ ustalił, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza W. upływał w dniu [...] grudnia 2019 r., to do tego dnia nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Do tego bowiem dnia skarżący uprawniony był wnieść zażalenie i gdyby tak uczynił, to nie nastąpiłoby uchybienie terminu. Termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., nie może zatem rozpocząć swego biegu w okresie biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nieprawidłowo za datę rozpoczęcia biegu terminu z art. 58 § 2 k.p.a. przyjął dzień [...] grudnia 2019 r. (a także [...] grudnia 2019 r.), skoro skarżący uprawniony był do wniesienia zażalenia do dnia [...] grudnia 2019 r. W tym miejscu zauważenia też wymaga, że organ niezasadnie powołuje się na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2321/16. We wskazanym orzeczeniu Sąd ten wprawdzie wyraził pogląd, że "zapoznanie się z informacją o wydaniu decyzji, od której skarżący nie złożył odwołania jest wystarczające do uznania, że ustała przyczyna uchybienia terminu, a tym samym, jeżeli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania wiadomości o tym". Podkreślenia jednak wymaga, że pogląd ten dotyczył zupełnie innej sytuacji, w której wydawane były różne decyzje i przede wszystkim o decyzji, którą chciał zaskarżyć skarżący, dowiedział się on już po upływie terminu do jej zaskarżenia. Otóż w tamtej sprawie Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. orzekł o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a decyzja została mu doręczona w trybie art. 44 k.p.a. i nie została zaskarżona. Skarżący w dniu [...] listopada 2015 r. odebrał inną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2015 r. o zatrzymaniu mu jako dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, z której wynikała informacja o wydaniu przez ten organ decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Tym samym 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. rozpoczął bieg od dnia [...] listopada 2015 r. W świetle powyższego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu złożony dopiero [...] grudnia 2015 r. nie mógł zostać uwzględniony przez organ, gdyż przekroczony został siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący otrzymał (fizycznie) postanowienie z dnia [...] grudnia 2019 r. w okresie, gdy pozostawało mu jeszcze kilka dni na jego zaskarżenie i złożył od niego zażalenie. Natomiast twierdzi on, że o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od przedmiotowego postanowienia dowiedział się dopiero w dniu [...] stycznia 2020 r. z postanowienia SKO w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Rzeczą zatem organu jest ocenić to oświadczenie i zbadać, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu oraz czy skarżący zachował siedmiodniowy termin z art. 58 § 2 k.p.a. na złożenie wniosku o jego przywrócenie. W żadnym jednak razie nie można zgodzić się z organem, że przyczyna ta ustała jeszcze w okresie, gdy skarżącemu przysługiwał termin do wniesienia zażalenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.