II SA/Bk 248/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-06-01

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w wysokości 10.991 zł i miesięczny dochód z emerytury w wysokości 1.449,78 zł, przy stałych wydatkach miesięcznych wynoszących od 918 do 1.018 zł (nieobejmujących kosztów żywności i środków czystości), może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że posiadanie przez wnioskodawczynię oszczędności w wysokości 10.991 zł oraz stałego dochodu z emerytury, który wystarcza na pokrycie bieżących wydatków (nie licząc żywności i środków czystości), pozwala na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób w trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
G. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego, miesięczny dochód z emerytury w wysokości 1.449,78 zł, stałe wydatki miesięczne w kwocie 918-1.018 zł (bez żywności i środków czystości), posiadanie oszczędności w wysokości 10.991 zł oraz orzeczony stopień niepełnosprawności. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 01 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przyznania prawa własności gruntu p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. G. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości 1.449,78 zł. Stałe wydatki miesięczne skarżącej to: czynsz – 350 zł; media – 100 zł; lekarstwa – 200 zł; ubezpieczenie – 33 zł; przejazdy do lekarzy 50 - 150 zł; ubezpieczenie mieszkania – 25 zł; badania lekarskie i stomatolog – 160 zł. G. C. ma zgromadzone oszczędności w wysokości 10.991 zł, nie posiada innego majątku. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną (choroba p., k., r. z. s.) z orzeczonym [...] stopniem niepełnosprawności na stałe (k. 13 – 14 i k. 18 – 19). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu G. C. wykazała, że osiąga dochód miesięczny w wysokości 1.449,78 zł (emerytura ZUS). Wyszczególnione stałe wydatki miesięczne wynoszą 918 – 1.018 zł (czynsz, media, lekarstwa, ubezpieczenie, przejazdy do lekarzy, ubezpieczenie mieszkania, badania lekarskie i stomatolog), podkreślenia wymaga, że nie obejmują one kosztów zakupu żywności i środków czystości. Wnioskodawczyni ma zgromadzone oszczędności w wysokości 10.991 zł, nie posiada innego majątku. Skarżąca jest osobą schorowaną (orzeczony [...] stopień niepełnosprawności). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez G. C. stałego źródła dochodu (emerytura) oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 10.991 zł, pozwalają na uznanie, iż skarżąca jest w stanie pokryć koszty sądowe i koszty ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy stanowi przede wszystkim fakt posiadania przez G. C. oszczędności w wysokości 10.991 zł, kwota ta jest wystarczająca zarówno do pokrycia kosztów sądowych jak i ustanowienia adwokata z wyboru. Poza wszelką wątpliwością pozostaje bowiem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być w części przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadmistracyjnego. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że stały dochód miesięczny uzyskiwany przez skarżącą wystarcza na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania, wnioskodawczyni nie wykazała żadnych niedostatków w tym zakresie. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło