II SA/Bk 25/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-04-23

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z powodu nieprawidłowego ustalenia stron postępowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ ustalenie kręgu stron postępowania było wadliwe. Organ pierwszej instancji nie ustalił stron postępowania od początku, co stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych, uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy lub sąd. W związku z tym, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Wójt Gminy K. wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy farmy elektrowni wiatrowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na dwa główne powody: niejednoznaczne określenie obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron postępowania oraz brak informacji o upoważnieniu zastępcy wójta do wydania decyzji. Inwestor, G. Sp. z o.o., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 138 § 2 k.p.a. i art. 28 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Zastępca Wójta Gminy K. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Farma elektrowni wiatrowych >P.< zespół K." i jednocześnie w kolejnych punktach tej decyzji określił: rodzaj przedsięwzięcia i miejsce jego lokalizacji – budowa zespołu 7 elektrowni wiatrowych w miejscowości P. w gminie K. (pkt 1), warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 2), wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji (pkt 3), stwierdził na podstawie zgromadzonych dokumentów, że planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (pkt 4) oraz, że przedsięwzięcie - jego realizacja i eksploatacja - nie będzie powodowało oddziaływania transgranicznego (pkt 5). W drugiej części decyzji, oznaczonej cyfrą rzymską II, stwierdzono konieczność zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obejmującego porealizacyjny monitoring awi- i chiropterofauny prowadzony co najmniej przez 3 lata w pierwszych 5 latach funkcjonowania i nie stwierdzono potrzeby wykonywania kompensacji przyrodniczej. W pkt III decyzji wskazano, że planowane przedsięwzięcie nie zostało wymienione wśród obiektów, dla których przewidziano potrzebę utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania i dlatego obszaru takiego nie wyznawcza się. W pkt IV odstąpiono od nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. W pkt V nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego, celem stwierdzenia rzeczywistego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. 2. Po rozpatrzeniu odwołań T. i G. P., Przedstawiciela Stowarzyszenia S. oraz r. pr. prof. dr hab. H. I, działającego w imieniu P. K. (reprezentującego stowarzyszenie W.), G. C., J. C., J. S., M. D., M. D., A. M., T. M, J. Ż., W. K., M. K., T. Ż., oraz odwołań Fundacji Ł. i Fundacji G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z uzasadnienia kolegium wynika, że decyzja I –instancyjna została uchylona z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie został określony w sposób jednoznaczny, a przez to znacznie utrudnione jest ustalenie pełnego kręgu podmiotów, będących stronami postępowania. Kolegium podało, że w piśmie przewodnim z dnia [...] września 2011 r. inwestor próbuje w pewien sposób określić miejsce realizacji inwestycji - wskazuje w formie tabeli szereg numerów działek geodezyjnych znajdujących się w miejscowościach W., K., J., P., Ż. i C. Podobny sposób identyfikacji miejsca lokalizacji przedsięwzięcia inwestor zastosował we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, jednakże numery działek zawarte w obu tabelach nie pokrywają się ze sobą - inwestor nie wyjaśnia dlaczego liczba działek wymienionych w piśmie z dnia [...] września 2011 r. została rozszerzona i obejmuje działki nieuwzględnione we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Niektóre z działek w piśmie z dnia [...] września 2011 r. zostały też wyszczególnione przez inwestora innym kolorem - czerwonym i niebieskim - brak jest jednak jakiejkolwiek informacji, czy oznaczenie to było celowe i jakie ma znaczenie. Zdaniem Kolegium nasuwa to istotne wątpliwości, co do tego jak ostatecznie kształtuje się obszar oddziaływania planowanej inwestycji i jaki obszar ostatecznie przeznaczony jest bezpośrednio pod jej realizację. Wątpliwości w tym zakresie nie pomaga też usunąć analiza załączników do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej w postaci kopii map ewidencyjnych. Na mapach dołączonych do wniosku kolorem zielonym oznaczone zostały numery wielu działek, które jak wskazuje legenda, mają stanowić teren przeznaczony pod realizację inwestycji. Jednakże niektóre z tych działek stanowią drogi (różnej klasy), na których inwestycja nie może być realizowana, należy wyjaśnić więc czy są to drogi dojazdowe do inwestycji, czy też zostały one oznaczone w innym celu. Wszystkie działki wskazane przez inwestora, razem tworzą bardzo rozległy obszar, co wzbudza wątpliwości, czy cała ta powierzchnia podlegać ma przekształceniom w związku z budową planowanych turbin wiatrowych. Zdarza się też jednak i tak, że pomiędzy kilkoma działkami oznaczonymi, teoretycznie jako teren inwencji, znajdują się pojedyncze działki nieoznaczone w ogóle. Aby uniknąć tego typu wątpliwości inwestor powinien był jednoznacznie i przejrzyście rozróżnić, na których konkretnie działkach zamierza ulokować turbiny wiatrowe (z możliwością wskazania nawet kliku proponowanych wariantów), a na które działki będzie rozciągało się wyłącznie ich oddziaływanie. Kolegium zaznaczyło, że co prawda miejsce lokalizacji turbin można próbować ustalić w oparciu o graficzną prezentację ich oddziaływania akustycznego (str. 100 i 101 raportu o oddziaływania na środowisko - rys. 14 i rys. 15), jednakże tam też pominięte zostały niektóre działki (lub ich części), znajdujące się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Drugim powodem uchylenia kwestionowanej decyzji był brak informacji, czy pracownik gminy – zastępca wójta posiada upoważnienie do działania w imieniu wójta w zakresie wydawania decyzji administracyjnych. W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja została opatrzona jedynie podpisem pracownika ze wskazaniem, że pełni on obowiązki Zastępcy Wójta Gminy K. W ocenie Kolegium wskazane nieprawidłowości mają charakter naruszenia podstawowych przepisów postępowania, których wyeliminowanie wymaga przeprowadzenia postępowania w istotnym zakresie, w związku z tym zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 k.p.a., należało przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium podało, że należy wyjaśnić z inwestorem jaki jest rzeczywisty zakres oddziaływania poszczególnych elektrowni wiatrowych i w oparciu o te informacje ustalić w bezsporny sposób krąg stron postępowania. Należy też wyjaśnić, czy urzędnik, podpisujący się pod czynnościami Wójta Gminy K. ma upoważnienie do działania w imieniu organu w tym zakresie, jeżeli tak informacja o tym powinna być w jasny sposób uwidoczniona. 3. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył inwestor – G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i zarzucił naruszenie: 1. art. 136 i 138 § 2 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie sprawy merytorycznie i wydanie decyzji kasacyjnej pomimo możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia; 2. art. 136 k.p.a. poprzez uznanie, iż materiał dowodowy był niepełny i jednoczesne zaniechanie przeprowadzenia w pełni dodatkowego postępowania w celu jego uzupełnienia, albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi niższego stopnia; 3. art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, iż organ nie ustalił stron postępowania; 4. art. 268a k.p.a., poprzez zakwestionowanie decyzji wydanej przez zastępcę wójta oraz uznanie, że decyzja środowiskowa jest decyzją zastępcy, a nie decyzją wydaną przez osobę pełniącą funkcję zastępcy; 5. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 6 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy, co oprócz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów stanowi też naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a.; 6. art. 9 oraz art. 124 i art. 107 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak poprawnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji SKO. Wskazując na powyższe naruszenia, strona skarżąca wniosła o uwzględnienie przez Kolegium skargi w całości, bądź w razie nieuwzględnienia tego żądania o rozpatrzenie sprawy przez WSA w Białymstoku w trybie uproszczonym, przeprowadzenie dowodów uzupełniających, uchylenie decyzji SKO w całości i zasądzenie kosztów postępowania obejmujących też koszty zastępstwa procesowego. Uzasadniając podniesione zarzuty i zgłoszone żądania strona skarżąca wskazała na rolę organu odwoławczego w postępowaniu drugoinstancyjnym, które polegać ma na ponownym rozpatrzeniu całej sprawy, a nie tylko na kontroli zaskarżonej decyzji w kontekście podniesionych przez odwołujących się zarzutów. Zdaniem strony skarżącej SKO powinno było wydać decyzję merytoryczną. Wydanie decyzji kasatoryjnej - eliminującej decyzję organu pierwszej instancji - jest bowiem ostatecznością i może nastąpić jedynie wówczas gdy spełnione zostaną warunki określone przez ustawodawcę w art. 138 § 2 k.p.a. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy naruszone zostaną przepisy postępowania i zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły żadne naruszenia, a nawet jeżeli miały one miejsce to są na tyle marginalne, że nie można ich traktować, jako okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zdaniem strony skarżącej stwierdzone nieprawidłowości mogły zostać wyeliminowane w ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez SKO w trybie art. 136 k.p.a. Ponadto strona skarżąca nie zgodziła się z podnoszonym przez Kolegium zarzutem "niepełności materiału dowodowego" w zakresie dotyczącym terenu oddziaływania przedsięwzięcia planowanego przez inwestora i spowodowanymi tym wątpliwościami, co do kręgu stron postępowania przyjętego przez organ pierwszej instancji. Zdaniem strony skarżącej materiał dowodowy, w szczególności kopie map ewidencyjnych obejmujących przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie i obszar, na który przedsięwzięcie to będzie oddziaływać, a także przygotowany w toku postępowania raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko był wystarczający dla prawidłowego określenia stron postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań. Natomiast, jeżeli organ odwoławczy powziął jakiekolwiek wątpliwości, co do kręgu stron postępowania, powinien był usunąć je w toku postępowania wyjaśniającego, a nie poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. W dalszej części inwestor przywołał ustawową definicję strony postępowania zawartą w art. 28 k.p.a. i stwierdził, że na organach obu instancji ciąży obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Podniesiono, że postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań jest postępowaniem szczególnym, które obejmować może bardzo szeroki krąg stron, dlatego też ustawodawca w tym postępowaniu dopuścił uproszczony tryb zawiadamiania stron o czynnościach organu, gdy liczba tych stron przekracza 20. Zdaniem strony skarżącej, w takim przypadku organ całkowicie zwolniony jest też z obowiązku ustalenia kręgu stron, które zawiadamiane być powinny o jego czynnościach, w tym też o decyzji wydanej przez organ. Dlatego, zdaniem strony skarżącej, chybiony jest zarzut Kolegium, że organ pierwszej instancji nie ustalił kręgu stron postępowania. Nadto podniesiono, że przyznanie organowi kompetencji do określonego działania, np. prowadzenia postępowania środowiskowego nie oznacza, iż jest on zobowiązany do osobistego działania w tym zakresie. Organ może w trybie i we właściwej formie upoważnić pracownika do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w tym też do wydawania decyzji administracyjnych. Wskazano, że uchylona przez Kolegium decyzja została podpisana przez Zastępcę Wójta Gminy K. w imieniu Wójta w związku z istnieniem przemijających przeszkód w wykonywaniu jego zadań i kompetencji osobiście spowodowanych niezdolnością do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni. Również ta okoliczność pozostała niewyjaśniona przez Kolegium. Podsumowując strona skarżąca stwierdziła, że materiał dowodowy oceniony został przez organ odwoławczy wybiórczo i dowolnie, a to stawia pod znakiem zapytania zasadę zaufania do organów administracji publicznej. W ocenie skarżącej nieprawidłowe, bo nieczytelne jest też uzasadnienie decyzji Kolegium. 4. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie kontroli sądowej podlegała decyzja kasacyjna SKO w S., wydana w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a. z powodu naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, którego zakres (zdaniem organu odwoławczego) nie mógł być usunięty w postępowaniu drugoinstancyjnym w trybie at. 136 k.p.a. Naruszenia przepisów postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze upatrywało w dwóch kwestiach: - wątpliwości co do prawidłowości ustalenia stron postępowania, - podpisania decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...].09.2014r. przez jego zastępcę bez wskazania, czy osoba podpisująca decyzję posiada upoważnienie do działania w imieniu Wójta w tym zakresie W ocenie Sądu, druga przyczyna uchylenia decyzji nie zasługiwała na akceptację, bowiem wskazana przesłanka tj. brak informacji o upoważnieniu zastępcy Wójta K. do podpisywania decyzji w jego imieniu, mogła być uzupełniona przez SKO w S. w oparciu o przepis art. 136 k.p.a. W tym przypadku rację należy przyznać skarżącej, iż SKO nadużyło przepisu art. 138 § 2 k.p.a., bowiem niepowołanie się zastępcy na udzielone upoważnienie Wójta Gminy K. do podpisywania decyzji mogło być wyjaśnione przez SKO we własnym zakresie, poprzez zażądanie stosownej informacji od organu I instancji, o ile (zdaniem SKO) pismo Zastępcy Wójta z dnia [...].10.2014r. (dołączone do odwołań) nie wyjaśniło tej kwestii w sposób wyczerpujący. Natomiast, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, co do zasadności uchylenia decyzji z racji wątpliwości, co do prawidłowości ustalenia stron postępowania przez organ I instancji, co przemawia za uznaniem trafności zaskarżonej decyzji. Skoro poważna przyczyna proceduralna legła u podstaw uchylenia decyzji pierwszointsnacyjnej to niecelowym było podjęcie rozważań merytorycznych tak przez SKO, jak i Sąd kontrolujący tę decyzję. Należy przypomnieć, iż przedmiotem sprawy było ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia "Farma elektrowni wiatrowych P. - K.", na wniosek inwestora, tj. skarżącej G. Sp. z o.o. w W. Inwestycja ma obejmować budowę 7 elektrowni wiatrowych o ogromnym zasięgu terytorialnym. Postępowanie było przeprowadzone przez Wójta Gminy K. w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...].10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". Organ I instancji wydał decyzję pozytywną dla skarżącej. Natomiast w obszernym uzasadnieniu swojej decyzji, organ II instancji prawidłowo wyjaśnił, na czym polega udział społeczeństwa w takim postępowaniu, jak powinien być ustalony krąg stron postępowania i jaka jest różnica w statusie prawnym tych podmiotów. Wątpliwości organu, co do prawidłowości ustalenia kręgu stron w niniejszym postępowaniu były, zdaniem Sądu, jak najbardziej uzasadnione. Organ I instancji skupił swoje rozważania, w uzasadnieniu decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Farma elektrowni wiatrowych P. – K", przede wszystkim na kwestiach merytorycznych (analizując m.in. raport ochrony środowiska) oraz na opisie przebiegu postępowania. Natomiast, tenże organ nie wypowiedział się na temat sposobu ustalenia stron postępowania, zaś ustalenie kręgu stron winno być pierwszoplanową czynnością organu, wszczynającego postępowanie administracyjne. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowany jest jednolity pogląd co do tego, że przymiot strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań, przysługuje tym właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości, na które rozciąga się oddziaływanie przedsięwzięcia (vide: wyrok NSA z dnia 15.05.2013r. – sygn. akt II OSK 108/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 18.01.2013r. – sygn. akt II SA/Łd 886/12 i II SA/Łd 916/12 – wyrok z dnia 11.01.2013r.). Jeżeli stron postępowania jest więcej niż 20 (jak w sprawie niniejszej), to organ zawiadamia strony o wszelkich czynnościach nie w drodze osobistych doręczeń, lecz poprzez tzw. ogłoszenia publiczne, w myśl art. 74 ust. 3 ustawy w związku z art. 49 k.p.a. Nie zwalnia to jednak organu (wbrew twierdzeniom skargi) do ustalenia precyzyjnego kręgu stron postępowania. Jak słusznie zauważa SKO, Wójt Gminy K. wszczął postępowanie na wniosek skarżącej z dnia [...].01.2011r. (data wpływu do organu – [...].01.2011r.), którego załącznikiem był m.in. wykaz działek, na których będzie "zlokalizowana" inwestycja. Lokalizacja farmy wiatrowej w Gminie K. obejmowała kilkadziesiąt działek, o wskazanych numerach geodezyjnych, położonych w miejscowościach: W., K., J., P., Ż., C. Jak wynikało już z dalszego etapu postępowania i decyzji pierwszoinstancyjnej, 7 turbin wiatrowych miało być posadowionych na 9 działkach, zaś pozostałe działki wymienione we wniosku, miały służyć budowie infrastruktury technicznej niezbędnej do realizacji całej farmy wiatrowej. Pierwsze obwieszczenie Wójta Gminy K., zawiadamiające strony postępowania o jego wszczęciu wskazywało działki, na których ma być zlokalizowana inwestycja Treść kolejnych obwieszczeń była podobna. Natomiast na pierwszym etapie postępowania organ nie ustalił stron postępowania, nie sporządził też wykazu stron, co winien uczynić w porozumieniu z wnioskodawcą. Sąd nie podziela argumentu skargi, że wystarczającym wskazaniem dla organu były mapy dołączone do wniosku, gdzie zaznaczono oddziaływanie na nieruchomości oznaczone kolorem zielonym. Zarówno dla organu (jak i Sądu) ta informacja nie była czytelna, ponieważ nie było wiadomym, jakim wyznacznikiem kierowała się strona podając te, a nie inne nieruchomości, obejmując je obszarem oddziaływania farmy wiatrowej. SKO słusznie zwraca uwagę na niespójność (rozbieżność) w wykazie nieruchomości, na które może oddziaływać inwestycja, który został opatrzony datą [...].09.2013r. (a nie [...].09.2011r. jak mylnie podaje w uzasadnieniu SKO). W wykazie z dnia [...].09.2013r. inwestor wskazał po pierwsze – numery działek na lokalizację inwestycji, które pokrywają się z tym, które wskazał we wniosku z dnia [...].01.2011r., po drugie inne numery działek, na które prawdopodobnie może oddziaływać inwestycja, a które wcześniej nie były ujawnione. Organ I instancji nie wyjaśnił z inwestorem co oznaczają kolory: czerwony i niebieski jakimi oznaczono niektóre działki. Sąd zwraca uwagę na okoliczność, że "rozszerzona" lista działek z dnia [...].09.2013r. pojawiła się w aktach sprawy po 2 latach od wszczęcia postępowania, co oznacza, że organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne, nie mając ustalonych stron postępowania. Imienny krąg stron postępowania pojawił się de facto dopiero na etapie sprawy sądowej, ponieważ sąd administracyjny ma obowiązek zawiadomić wszystkie strony i uczestników oraz doręczyć im odpisy skargi i nie posiada prawnej możliwości (tak, jak organy administracji) dokonywania tzw. publicznych obwieszczeń o toczącej się sprawie. Również Sądowi nie jest wiadomo, na jakiej podstawie ustalono krąg stron postępowania i czy jest on wyczerpujący. Tak, jak nie można zarzucić Wójtowi Gminy K. (co słusznie podkreśla SKO), iż pominął udział społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, gdyż dokonywał obwieszczeń publicznych na poszczególnych etapach postępowania zgodnie z procedurą ustawy, tak zarzut braku ustalenia stron postępowania, w świetle art. 28 k.p.a. Sąd uważa za słuszny. Skład orzekający zdaje sobie sprawę z tego, że przy tak szerokim zakresie inwestycji mogącej oddziaływać na wiele nieruchomości (kilkadziesiąt lub więcej), sam inwestor mógł mieć trudności z określeniem pola oddziaływania inwestycji w dacie składania wniosku w dniu [...].01.2011r. Dopiero po sporządzeniu raportu oddziaływania na środowisko, sytuacja stała się bardziej klarowna, ponieważ raport zawiera analizę czynników, mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Jednym z czynników jest zasięg oddziaływania akustycznego farmy wiatrowej w tym poszczególnych jej turbin. W oparciu o tenże zasięg można by, zdaniem Sądu, określić precyzyjnie numery nieruchomości, które znajdują się w zakresie oddziaływania inwestycji, a zatem i ich właścicieli. Nie mniej jednak, nie usprawiedliwia organu I instancji (także skarżącego inwestora) okoliczność, że krąg stron postępowania został ustalony na 269 (vide: pismo procesowe G. z dnia [...].04.2015r. k. 180 akt sądowych), co uczyniono dopiero dla potrzeb skargi sądowej i po sporządzeniu raportu, zaś postępowanie administracyjne przebiegające przed organem przez okres ok. 2 lat, toczyło się faktycznie bez ustalenia kręgu stron postępowania. Jak wskazano na początku, organ nie jest zwolniony z ustalenia stron postępowania w momencie jego wszczęcia bez względu na bardziej lub mniej skomplikowany charakter postępowania odnoszący się chociażby do zagadnienia mnogości występujących stron. Wiąże się to z prawidłowością przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji, zapewnienia nie tylko poszanowania praw strony wynikającej z art. 8i 9 k.p.a. (jak słusznie twierdzi SKO), ale z poszanowaniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, przyjmowania środków odwoławczych, które tylko stronie przysługują w tym postępowaniu, a nie osobom wchodzącym w skład szeroko rozumianego "społeczeństwa". Mając na względzie powyższe, Sąd nie podziela zarzutów skargi, sprowadzających się do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. Nie jest rzeczą organu II instancji ustalanie stron postępowania na etapie postępowania odwoławczego. Każde postępowanie administracyjne toczy się z udziałem stron od początku, nie zaś od momentu złożenia odwołania przez niektóre z nich. Dlatego też, SKO nie mogło uzupełnić materiału dowodowego w trybie art. 136 k.p.a., bowiem to obowiązkiem organu I instancji było rozstrzygnięcie sprawy przy prawidłowym ustaleniu z urzędu jego stron. Uzupełniające postępowanie dowodowe przed organem II instancji, w rzeczonym zakresie, nie było możliwe, ponieważ naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Sąd nie miał wątpliwości, że wyeliminowanie nieprawidłowości postępowania w postaci ustalenia stron postępowania (sporządzenia wykazu właścicieli nieruchomości, na które może oddziaływać inwestycja) stanowi istotny zakres postępowania, którego uzupełnienie wymagało uchylenia decyzji w myśl art. 138 § 2 k.p.a. Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, winien dostosować się do wskazówek przekazanych przez SKO w jego uzasadnieniu oraz zawartych w motywach wyroku Sądu. W ocenie Sądu, SKO dostrzegając istotne uchybienia proceduralne, słusznie odniosło się do potrzeby i sposobu ich usunięcia, uważając za przedwczesne merytoryczne dokonywanie oceny decyzji Wójta Gminy K. Sąd, w tychże granicach, ocenił legalność zaskarżonej decyzji twierdząc, że jej uzasadnienie spełnia wszelkie wymogi art. 107 k.p.a. – jest obszerne, wyczerpujące, staranne. Zakres uzasadnienia SKO, wbrew zarzutom skargi, został podyktowany przesłankami proceduralnymi i stąd też prawidłowo nie rozstrzyga o meritum sprawy, ani też nie odnosi się do meritum odwołań, które złożyły zarówno organizacje społeczne (ekologiczne) jak też osoby fizyczne. Art. 138 § 2 k.p.a. znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, zaś dla potrzeby rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, niezbędne jest uzupełnienie postępowania w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. Decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy co do istoty, lecz wskazuje jakie okoliczności sprawy wymagają wyjaśnienia przy uwzględnieniu m.in. zasady prawdy obiektywnej, słusznego interesu obywateli (vide: wyrok NSA z dnia 23.01.2013r. sygn. akt II OSK 2569/12; wyrok WSA w Oplu z dnia 13.01.2015r. – sygn. akt II SA/Op 573/14). Wobec powyższego niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez SKO przepisów art. 138 § 2 k.p.a., art. 136 k.p.a. i art. 28 k.p.a. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. , poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło