II SA/Bk 250/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-06-08
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Elżbieta Lemańska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania stypendium doktoranckiego, oparta na ocenie punktowej osiągnięć doktoranta, narusza prawo, jeśli doktorant kwestionuje sposób przyznawania punktów i wpływ pandemii na jego aktywność naukową?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił osiągnięcia doktorantki na podstawie wewnętrznych regulacji uczelni, które uszczegóławiały kryteria przyznawania stypendium. Stwierdzono, że doktorantka nie spełniła minimalnych wymagań punktowych, a pandemia nie stanowiła usprawiedliwienia dla braku aktywności naukowej, gdyż dotknęła wszystkich doktorantów. Decyzja o przyznaniu stypendium mieści się w ramach uznania administracyjnego, a organ nie przekroczył jego granic.Stan faktyczny
Doktorantka złożyła wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego. Rektor odmówił przyznania stypendium, wskazując na negatywną opinię komisji stypendialnej, która stwierdziła niespełnienie kryteriów punktowych. Po ponownym rozpatrzeniu, Rektor utrzymał decyzję w mocy, szczegółowo uzasadniając niską punktację doktorantki w zakresie postępów naukowych, publikacji i udziału w konferencjach. Doktorantka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących stypendiów, kwestionując sposób ustalania limitu punktów przez komisję i wpływ pandemii.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego oddala skargę
W dniu [...] października 2020 r. A. F., doktorantka III roku stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale Prawa Uniwersytetu w B. (dalej powoływana też jako "Skarżąca"), zwróciła się do Rektora Uniwersytetu w B. o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2020/2021.
Rektor Uniwersytetu w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] odmówił Skarżącej przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2020/2021. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że podstawą odmowy była opinia Doktoranckiej Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa z dnia [...] listopada 2020r., która negatywnie zarekomendowała Doktorantkę wskazując, że nie spełnia ona kryteriów określonych w § 13 ust.2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, a w konsekwencji nie jest uprawniona do otrzymania wnioskowanego stypendium.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca podkreśliła, że wbrew opinii wyrażonej przez Doktorancką Komisję Stypendialną Wydziału Prawa, spełnia ona wszystkie kryteria uprawniająca do otrzymania wnioskowanego stypendium. Ponadto z wydanej decyzji nie wynika, których kryteriów złożony przez nią wniosek nie spełnia.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku Skarżącej, Rektor Uniwersytetu w B. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669) w związku z art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183) oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 1 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2020/2021.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ podkreślił, że stosownie do treści §14 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, przy rozpoznaniu wniosku Skarżącej wziął pod uwagę rekomendacje Doktoranckiej Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa UwB. Z opinii tej jednoznacznie zaś wynikało, że Doktorantka, zgodnie z kryteriami przyjętymi w §13 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz w uchwale nr [...] Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania stypendiów dla najlepszych doktorantów, stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej, nie została zarekomendowana do otrzymania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2020/2021 z uwagi na uzyskanie zbyt niskiej ilości punktów. Skarżąca w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazała: (-) w zakresie terminowej realizacji studiów doktoranckich, że terminowo rozliczyła poprzedni rok akademicki, (-) w zakresie postępów w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej - sporządzeniem jednego rozdziału pracy doktorskiej (za co uzyskała 2 punkty) i bibliografii (1 pkt), a w zakresie prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych wykazała przeprowadzenie 10 godzin zajęć (za co uzyskała 1 punkt). Doktorantka nie wykazała natomiast żadnej publikacji oraz nie brała czynnego udziału w konferencjach naukowych. Skarżąca uzyskała w sumie 4 punkty, tymczasem, jak podkreślił, organ najniższy wynik kwalifikujący do otrzymania stypendium doktoranckiego wynosił 10 punktów.
Za niezasadny organ uznał też zarzut Doktorantki w zakresie bezrefleksyjnego odmówienia rekomendacji, podkreślając, że stypendium przysługuje doktorantom wykazującym postępy w pracy naukowej i badawczej. Tymczasem Skarżąca spełniła jedynie minimalne wymagania postawione doktorantom. Jednocześnie, jak podkreślił Rektor, wnioskowane stypendium nie jest to świadczenie przysługujące tylko i wyłącznie z tytułu posiadania statusu doktoranta. Do uzyskania stypendium doktoranckiego nie wystarcza więc spełnienie minimalnych wymagań. Końcowo organ zaznaczył też, że Doktorantka w roku akademickim 2019/20, nie wykazywała postępów w pracy naukowej oraz nie realizowała badań naukowych.
W skardze do tutejszego sądu administracyjnego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia 1 grudnia 2020 r., zarzucając im naruszenie:
1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną analizę zgromadzonego materiału dowodowego oraz zasad pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa,
2) art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o odmowie przyznania stypendium doktoranckiego;
3) art. 200 ust. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (w zw. z art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania stypendium doktoranckiego i nie przysługuje jej stypendium, mimo że spełnione zostały kryteria ustawowe oraz przewidziane w powołanym rozporządzeniu, a także że ilość złożonych wniosków mieściła się w ramach limitu na stypendia przyznanego dla jednostki, uzasadniające jego przyznania.
W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, ze błędna wykładnia przepisów prawa i ich niewłaściwe zastosowanie spowodowało pozostawienie przez organ w obrocie prawnym decyzji, która winna być z niego wyeliminowana. Skarżąca zakwestionowała także tryb rozpatrywania jej wniosku, wskazując, że Doktoranckiej Komisji Stypendialnej przydzielono nieograniczony zakres uprawnień, co spowodowało, że doszło do kuriozalnej sytuacji, w której to Komisja ustalała limit punktów uprawniających doktorantów do skorzystania przez nich z uprawnień rangi ustawowej. Zdaniem Skarżącej Komisja, bez upoważnienia dokonała w sposób całkowicie samowolny ustalenia, że limit punktów uprawniających do przyznania stypendium to 10, pomimo że brak było odgórnego uregulowania ww. kwestii, a wniosków o przyznanie stypendium, w ramach ustalonego limitu było więcej. Skarżąca podkreśliła dodatkowo, że jej wniosek znalazł się w gronie 52 wniosków doktorantów III i IV roku, przy czym limit liczby stypendiów dla ww. grona doktorantów ustalono na łącznie 62 stypendiów. Wniosek Skarżącej o przyznanie stypendiów powinien być zatem uwzględniony, tym bardziej, co podkreślono w skardze, że istniejący nieprzerwanie od 15 marca 2020 r. stan pandemii, w sposób obiektywny uniemożliwiał Skarżącej zwiększenie aktywności doktoranta na arenie konferencji, projektów, czy realizacji badań.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco Rektor zaznaczył jednocześnie, że pandemia i utrudnienia związane z rozprzestrzenianiem się COVID-19 dotyczyła wszystkich doktorantów, nie tylko Skarżącej, dlatego też w roku akademickim 2019/2020 organizowano konferencje w formie zdalnej, co pozwoliło wielu doktorantom ubiegającym się o stypendium doktoranckie uczestniczyć nawet w większej liczbie konferencji niż zazwyczaj. Z tycże względów argumentacja Doktorantki dotycząca jej małej aktywności konferencyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.).
Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2020 r., w której odmówiono Skarżącej przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2020/2021.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy – art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2017r., poz. 1696) oraz uchwała Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. z dnia 15 czerwca 2018 r. nr [...] w sprawie szczegółowych zasad przyznawania stypendiów dla najlepszych doktorantów, stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że art. 200 ww. ustawy, stanowiący podstawę przyznawania stypendium doktoranckiego z dniem 1 października 2018 r. został uchylony. Jednak normą zezwalającą organom uczelni wyższych i innych jednostek naukowych na dalsze stosowanie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, a co za tym idzie także i przepisów przywołanego rozporządzenia wykonawczego, tj. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich jest art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669), dopuszczający możliwość przyznawania stypendiów doktoranckich uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy.
Dalej należy wskazać, że na mocy art. 169 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z dniem wejścia ustawy wprowadzającej, utraciła moc ustawa z dnia 25 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Stosownie do art. 1 ustawy wprowadzającej, ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce weszła w życie z dniem 1 października 2018 r. z wyjątkiem jej przepisów wymienionych w art. 1 pkt 1) do 6). Z regulacji tej wynika, że od 1 października 2018 r. aktem prawnym określającym zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ale także przepisy ustawy wprowadzającej, w warunkach, na zasadach i w terminach określonych w jej Rozdziale 3 zatytułowanym: "Przepisy uchylające, przejściowe, dostosowujące i końcowe", w tzw. okresie przejściowym. W powstałej sytuacji, wobec utraty mocy obowiązującej przez ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym materialnoprawną podstawę przyznania stypendium doktoranckiego, objętego dyspozycją art. 200 ust. 1 ustawy uchylonej stanowią przepisy art. 285 ust. 1 i ust. 2 ustawy wprowadzającej.
I tak zgodnie z art. 285 ust. 1 tej ustawy wprowadzającej uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. W art. 285 ust. 2 ustawy wprowadzającej wskazano, że decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w instytucie naukowym Polskiej Akademii Nauk, instytucie badawczym oraz międzynarodowym instytucie naukowym - dyrektor tego instytutu.
Z treści § 13 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia MNISW wynika z kolei, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który:
(1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich;
(2) wykazuje się zaangażowaniem w: (a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub (b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową;
(3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.
Przy czym, co warto podkreślić, ciężar wyraźnego określenia i ustanowienia wymiernych kryteriów dla oceny wystąpienia tego rodzaju przepisanych prawem przesłanek spoczywa na uczelniach, które winny w drodze swych regulacji wewnętrznych ustalić konkretne kryteria, które będą brane pod uwagę w ocenie pracy doktoranta i które będą w szczególności precyzować to, co uznaje się m.in. za postęp doktoranta w pracy naukowej, co z kolei wprost wynika z zasady autonomii uczelni. Takie regulacje, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, zostały zawarte w uchwale nr 2923 Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. z dnia 15 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania stypendiów dla najlepszych doktorantów, stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej oraz załączniku nr 2 do tejże uchwały regulującym szczegółowe zasady oceny osiągnięć doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego.
W istotnej dla niniejszej sprawy kwestii, załącznik nr 2 do uchwały Rektora nr 2923 stanowi, że: 1. Komisja Stypendialna dokonuje oceny osiągnięć doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego biorąc pod uwagę (2) w przypadku doktorantów drugiego i kolejnych latach studiów doktoranckich: (-) terminową realizację programu studiów doktoranckich, (-) zaangażowanie w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową, oraz (-) postępy w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium. W pkt 3 tegoż załącznika wskazano zaś, ze Komisja Stypendialna dokonuje analizy wniosków i oceny osiągnięć doktorantów zgodnie z punktacją i kryteriami określonymi w Tabeli II.
Wskazany przepis pkt 1 ppkt. 2) załącznika do uchwały Rektora nr 2923, jest zatem w istocie uszczegółowionym powieleniem przepisu § 13 ust. 2 rozporządzenia. Wskazuje w konsekwencji trzy podstawowe przesłanki, których jedynie kumulatywne spełnienie warunkuje możliwość przyznania doktorantowi stypendium doktoranckiego. Oczywiście ocena spełnienia opisanych wyżej kryteriów odbywa się wyłącznie na podstawie złożonego wniosku i dołączonych do niego dokumentów o przyznanie stypendium doktoranckiego. Zgodnie z zawartymi w Tabeli II załącznika nr 2 do uchwały nr 2923 kryteriami oceny dorobku naukowego doktoranta, w pkt 2 zatytułowanym "Postępy w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej", wskazane postępy doktoranta weryfikowane są na podstawie rozprawy doktorskiej, publikacji naukowych i konferencji naukowych.
Organ w oparciu o powyższe przepisy, w sposób odpowiednio jasny przedstawił kryteria, jakimi się kierował wydając przedmiotowe decyzje. Mając na względzie uznaniowość decyzji w przedmiocie przyznania spornego stypendium sąd nie dopatrzył się po stronie organu naruszenia prawa. I tak, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, Skarżąca za osiągnięcia w kategorii "Postępy w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej" otrzymała 3 punkty, przy czym 2 punkty za sporządzenie jednego rozdziału pracy doktorskiej i jeden punkt za bibliografię. W zakresie natomiast prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych wykazała przeprowadzenie 10 godzin zajęć, za co uzyskał 1 punkt. Doktorantka, co wyraźnie podkreślono w zaskarżonej decyzji, nie wykazała natomiast żadnej publikacji oraz nie brała czynnego udziału w konferencjach naukowych uzyskując w tej kategorii 0 pkt.
Komisja za osiągnięcia przedstawione przez Doktoranta we wniosku przyznała łącznie 4 punkty. Ilość uzyskanych punktów uplasowała Doktorantkę na ostatnim miejscu wśród 52 osób wnioskujących o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok 2020/2021. Przy czy co istotne, osoby które zostały zarekomendowane przez Komisję do uzyskania stypendium, otrzymały od 74 do 10 punktów. Ilość punktów otrzymanych przez Skarżącą jest wyraźnie poniżej dolnego progu uprawniającego do uzyskania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2020/2021. Powyższe zadecydowało o nie przyznaniu Skarżącej stypendium doktoranckiego.
Taka ocena przez organ niewadliwie ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, które w istocie sporne nie były – jest w ocenie sądu prawidłowa. Z powyższych regulacji wynika bowiem, że ocena postępu doktoranta w pracy naukowej odnosić może się wyłącznie do tego rodzaju aktywności naukowej i osiągnięć na tym polu, które zostały rzeczywiście zrealizowane, nie zaś były zaplanowane i do ich realizacji faktycznie nie doszło, nawet z przyczyn całkowicie niezawinionych przez ubiegającego się doktoranta o przyznanie stypendium doktoranckiego i od niego niezależnych.
W sprawie bezsporne jest, że Skarżąca w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku nie wykazała udziału w żadnym projekcie naukowo- badawczym, nie odbyła żadnego stażu badawczego, nie wykazała żadnych publikacji, ani udziału w konferencjach, które składają się na postępy w pracy naukowej.
W skardze Doktorantka wyjaśniła wprawdzie, że pandemia związana z rozprzestrzenianiem się COVID-19 uniemożliwiła jej udział w konferencjach, tym niemniej jak trafnie zauważył organ pandemia i utrudnienia z tym związane dotyczyły wszystkich wnioskujących doktorantów. Ponadto w roku akademickim 2019/2020 organizowano konferencje w formie zdalnej, a to pozwoliło wielu doktorantom ubiegającym się o stypendium doktoranckie uczestniczyć nawet w większej liczbie konferencji niż zazwyczaj. Argumentacja Doktorantki dotycząca powodów jej małej aktywności konferencyjnej nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Co do pozostałych zarzutów skargi można zgodzić się ze Skarżącą, że przy rozstrzyganiu kwestii postępów doktoranta w sporządzaniu rozprawy doktorskiej organ powinien wziąć pod uwagę opinię opiekuna naukowego doktoranta, tym niemniej opinia taka nie jest przesądzająca. Organy zobowiązane były bowiem do dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy, a ten co do zakresu postępów Skarżącej w zakresie pracy naukowej i przygotowaniu rozprawy doktorskiej, jest jednoznaczny. Dlatego całkowicie zgodzić należało się z argumentacją Rektora, że Skarżąca spełniła jedynie minimalne wymagania postawione doktorantom. Tymczasem stypendium doktoranckie nie jest świadczeniem przysługującym tylko i wyłącznie z tytułu posiadania statusu doktoranta. Jest to świadczenie fakultatywne, a decyzja o przyznaniu stypendium i w szczególności dokonana ocena osiągnięć doktoranta wydawana jest w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że uzyskanie stypendium jest uprawnieniem, a nie prawem podmiotowym, o czym świadczy wyraz "może". Użycie wyrazu "może"" oznacza możliwość, a nie obowiązek przyznania stypendium. Zatem spełnienie wszystkich przesłanek nie jest równoznaczne z automatycznym uwzględnieniem żądania w tej materii (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1765/12, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wskazany charakter rozstrzygnięcia determinuje zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, albowiem rozstrzygnięcia bazujące na uznaniu administracyjnym badane są wyłącznie pod kątem tego, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji. Przy czym w przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie tego, czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 343/17, CBOSA).
W ocenie sądu, orzekający w niniejszej sprawie organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, gdyż na podstawie prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych wydał prawidłowo uzasadnioną decyzję. Wprawdzie można zgodzić się z poglądem Skarżącej zaprezentowanym w piśmie z dnia 18 kwietnia 2021r., iż uzasadnienie zaskarżonych decyzji jest skrótowe, a duża cześć argumentacji uzasadniającej podjęte rozstrzygnięcie znajduje się w odpowiedzi na skargę. Tym niemniej dokonując szczegółowej analizy zaskarżonych rozstrzygnięć sąd doszedł do wniosku, że zawierają one wszystkie elementy niezbędne dla decyzji, a brak pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego nie stanowił naruszenia praw Skarżącej w stopniu nakazującym uchylenie ww. decyzji. Nieracjonalnym byłoby bowiem uchylanie ww. decyzji skoro Skarżąca faktycznie nie spełniała kryteriów do przyznania jej stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2020/2021.
Reasumując należało stwierdzić, że organ rozpatrzył niniejszą sprawę prawidłowo i bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, trafnie stosując powołane przepisy prawa materialnego i procesowego. Na ich podstawie doszedł do zasadniczego wniosku, że żądanie Skarżącej przyznania jej stypendium doktoranckiego nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzone postępowanie nie naruszało też wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, ale też przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organy właściwie oceniły cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy. Organy zastosowały właściwe podstawy prawne, które prawidłowo zinterpretowały oraz należycie wyjaśniły w pisemnych motywach obu zapadłych rozstrzygnięć, które spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zaś nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym na wniosek Skarżącej , w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło