II SA/Bk 253/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska – Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "B." Sp. z o.o. w B. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2011 r. w sprawie ze skargi "B." Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy cofnięcia zezwolenia na urządzenia i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.- "B." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k. 8). Spółka prowadzi działalność gospodarczą związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. W złożonym wniosku wykazała, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi, gdyż przychody spółki w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy hazardowej zmalały znacznie w stosunku do roku 2009 i 2010. Drastyczna podwyżka podatku od gier (POG) ze 180 Euro na 2.000 PLN od każdego eksploatowanego przez spółkę automatu spowodowała, iż większość środków wpływających do spółki przeznaczana jest obecnie na regulowane zobowiązań publiczno – prawnych i opłat związanych z toczącymi się postępowaniami. Wskazano ponadto, iż spółka obecnie eksploatuje około 75 % mniej automatów niż pod koniec 2009 r., a procedury związane z uruchamianiem nowych punktów gier na automatach o niskich wygranych (oraz automatów) są obecnie dużo bardziej czasochłonne i skomplikowane, co powoduje brak możliwości rozwoju i zwiększenia przychodu. Spółka wykazała jednocześnie, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 1.000.000,00 zł, natomiast wartość środków trwałych za ostatni rok wynosi 2.894,623,67 zł. Wysokość straty za rok 2010 wynosi natomiast 631.968,49 zł, a na rachunku bankowym spółka posiada środki w wysokości 166.657,19 zł (k. 7-9). Postanowieniem z 28 kwietnia 2011r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia sprzeciw wniosła skarżąca spółka wyjaśniając, że posiadane na rachunku bankowym, w dniu sporządzania wniosku o przyznanie prawa pomocy, środki pieniężne w kwocie 166.657,19 złotych zostały "wyjęte" z automatów do gier o niskich wygranych i przeznaczone na uiszczenie należności publicznoprawnych: 120.000 zł tytułem podatku od gier; ok. 70.000 zł tytułem czynszu najmu za lokale, ok. 90.000 zł tytułem pozostałych wydatków (pozostałe daniny publicznoprawne, wynagrodzenia, pozostałem koszty bieżącej działalności). Podsumowując skarżąca spółka wyjaśniła, że łączna kwota wydatków, do których poniesienia jest zobowiązana wynosi ok. 210.000 zł i znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Z kolei wartość posiadanych przez spółkę środków trwałych jest jedynie zapisem księgowo-bilansowym i nie powinna być brana pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej. Zarządzeniem z dnia 24 maja 2011r. wezwano skarżącego, w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do przedłożenia w terminie 7 dni, dokumentów księgowych poświadczających wysokość osiągniętego dochodu (przychodu) lub poniesionej straty w okresie ostatnich trzech miesięcy, oraz wykazu rachunków bankowych i wciągów z tych rachunków, dokumentujących wszystkie operacje przeprowadzone za ich pośrednictwem w okresie od 1 marca do 20 maja 2011r. (k.28). W odpowiedzi na powyższe skarżąca spółka przedłożyła wymagane dokumenty informując jednocześnie, że do 10 czerwca 2011r. zobowiązana jest uiścić podatek od gier w kwocie 118.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 28 kwietnia 2011r. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższej regulacji wypływa jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Powyższy wniosek znajduje dodatkowe potwierdzenie w treści przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. Zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 listopada 2004r., sygn. akt FZ 463/04 za słuszny uznał utrwalony w orzecznictwie pogląd, iż spółka jako podmiot posiadający osobowość prawną i prowadzący działalność gospodarczą powinna w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnego postępowania i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Pamiętać przy tym bowiem należy, że działalność osób prawnych opiera się na samodzielności, w oparciu o własny majątek. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy stwierdzić, że Spółka nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku wynika, że "B." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. prowadzi działalność gospodarczą związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.000.000,00 zł, a wartość środków trwałych (według bilansu za rok 2010) wynosi 2.894,623,67 zł. Z dokumentów księgowych dołączonych do sprzeciwu wynika, że spółka w okresie ostatnich trzech miesięcy poniosła stratę w wysokości 117.244,73 zł, ale na rachunku bankowym posiada środki w łącznej wysokości 98.665,96 zł (stan na 20 maja 2011r.). W ocenie Sądu decydujące znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy ma okoliczność, że skarżąca spółka posiada na rachunku bankowym środki wielokrotnie przekraczające wysokość ustalonego w sprawie wpisu od skargi, którymi może swobodnie dysponować. Poza tym bez żadnych ograniczeń prowadzi ona działalność gospodarczą, regulując bieżące zobowiązania. Wprawdzie, jak wynika z oświadczenia pełnomocnika, skarżąca spółka do 10 czerwca 2011r. zobowiązana jest uiścić podatek od gier w kwocie 118.000 zł, niemniej jednak zobowiązania te nie mogą korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu sądowego, co oznacza, że obowiązek ich zapłaty nie stanowi o niemożności partycypowania w kosztach postępowania. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. W tym stanie faktycznym bez znaczenia pozostaje okoliczność, że "B." Sp. z o.o. w B. za ostatnie trzy miesiące poniosła stratę w wysokości 117.244,73 zł. Jak wyjaśnił, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt I FZ 260/08) strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (LEX nr 479125). Konkludując stwierdzić należy, iż "B." Sp. z o.o. w B. nie udowodniła, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-