II SA/Bk 254/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. J. i J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pisma w zakresie gospodarki wodnej oddala skargę. II SA/Bk 254/14 UZASADNIENIE Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane pismem J. i J. J. z dnia 10 stycznia 2014 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy w Z. zaadresowane w sposób następujący: "Pan T. Ż. G. [...], [...] Z. za pośrednictwem Pan K. D. – WÓJT GMINY Z. ul. F. [...], [...] Z.". Wskazano w nim, że dotyczy skargi z dnia 3 sierpnia 2010 r. do Wojewody P. Zaś w treści autorzy pisma dowodzili, że na teren ich nieruchomości jest odprowadzana woda z innych, wyżej położonych działek, co wymaga uregulowania poprzez wykonanie rowu melioracyjnego. Zasugerowano plan utworzenia "tzw. małej retencji i spiętrzenia rzeki do pewnej wysokości". Wnioskodawcy wnosili o umożliwienie wspólnej dyskusji i "dokonania przez Wójta przyjęcia założeń do planu poprawy gospodarki wodnej wsi" wraz z pozyskaniem dofinansowania z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w B. Wniosek zakończono wyrażeniem nadziei na utrzymanie dobrych stosunków sąsiedzkich jakie panowały w minionych latach (prawdopodobnie odnoszących się do adresata, nie do gminy). Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. zwrócił pismo. Przytoczył treść wskazanego wyżej przepisu informując, że Urząd Gminy Z. nie jest adresatem pisma i nie pośredniczy w wymianie korespondencji pomiędzy mieszkańcami gminy. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. i J. J. powołali przepis art. 8 k.p.a., podając że zgodnie z nim "obywatel powinien wiedzieć, co ma czynić, a w zakresie bezpodstawnego wystąpienia p. W. K. powstało pewnego rodzaju uchybienie formalne, gdzie Urząd Gminy Z. wszczął postępowanie administracyjne, ale nie dokonał sprawdzenia wysuwanych w naszym kierunku oskarżeń o rzekomym przekroczeniu granicy prawnej". Wnosili o rozważenie "możliwości powielenia programu zbliżonego do tego jaki był realizowany w W. tzw. "Wyjście z szamba" [dopłaty 3000 zł] i likwidację szamb z zamianą na sieć kanalizacyjną oraz tzw. szamba ekologiczne, gdyż ten fakt żywotnie powinien obejmować naszych sąsiadów". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Podkreślono, że pismo inicjujące czynności organu było skierowane do osoby fizycznej – T. Ż., za pośrednictwem Wójta Gminy Z., dlatego nie można uznać by było wniesione do jakiegokolwiek organu, nawet niewłaściwego. Wyłożono, że organ pierwszoinstancyjny "pośredniczy" jedynie w przekazywaniu środków odwoławczych, natomiast nie dokonuje doręczeń obywatelom pism innych obywateli. Wskazano, że treść pisma z dnia 10 stycznia 2014 r. dotyczy kilku różnych kwestii i to głównie niestanowiących materii postępowania administracyjnego, zaś zażalenie porusza jeszcze inne kwestie niemające związku z treścią pierwszego pisma, które nadto dotyczą osoby W. K. niewystępującego w pierwszym piśmie. Uznano w konsekwencji, że zachodziły podstawy do zwrotu pisma z dnia 10 stycznia 2014 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Kolegium "w odniesieniu do rozgraniczenia granic i przekazywania korespondencji w tym zakresie z udziałem organu samorządowego tj. Gminy Z. z sugestią zastosowania art. 132 k.p.a." złożyli J. i J. J. Zarzucili naruszenie przez Gminę procedury rozgraniczania oraz utrzymania i ewidencjonowania stanu spokojnego władania w odniesieniu do gruntów gminnych, w tym drogi oraz rzeki graniczących z nieruchomością skarżących. Nawiązano do postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej i wniosku W. K. złożonego prawdopodobnie w postępowaniu rozgraniczeniowym, bliżej niesprecyzowanego. Domagano się "wyłączenia z obiegu prawnego donosu wyżej wymienionego". Skargę zakończono wnioskiem: "Oczekujemy zatem jednoznacznego zajęcia stanowiska w sprawie stanu prawnego granic z udziałem stron, albo oddalenia "wyssanych z palca" zarzutów pana W. K. (dz. [...]) o przekroczeniu jego granic i wykonywaniu samowoli na jego terenie (gdzie w miejscu rzekomych prac rosną drzewa 8-10 letnie). Analizujemy stan prawny granic - warunek "sine quo non". W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 21 lipca 2014 r. skarżący zawarli uwagi dotyczące postępowania rozgraniczeniowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyłożył, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia nie było postępowanie rozgraniczeniowe, a zwrot pisma, którego adresatem była osoba fizyczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Przede wszystkim należy stwierdzić, że treść skargi (a wcześniej zażalenia) zupełnie odbiega od treści pisma inicjującego postępowanie, które zostało przesłane do organu gminy jako pośredniczącego w stosunku do adresata – T. Ż. Już pismo pierwsze (z dnia 10 stycznia 2014 r.) zawiera niejasną treść, ale z całą pewnością nie dotyczy postępowania o rozgraniczenie, o którym mowa w zażaleniu oraz skardze. Bezspornie także Wójt Gminy (do którego zostało złożone) wskazany został nie jako adresat, a jako pośredniczący w stosunku do wskazanego tam adresata. W tym stanie rzeczy, skoro to nie do organu było adresowane pismo i z treści tegoż pisma nie można wyprowadzić wniosku, by miało ono inicjować konkretne postępowanie administracyjne przez zindywidualizowany organ – zasadnie Wójt Gminy Z. na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. orzekł o zwrocie pisma do nadawcy. Przepis art. 66 § 3 k.p.a. stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jak wynika z ugruntowanej linii orzecznictwa przepis art. 66 § 3 k.p.a. ma zastosowanie nie tylko wtedy, gdy w sprawie właściwy jest sąd powszechny, ale również wtedy, gdy z informacji zawartych w podaniu o wszczęcie postępowania nie wynika, jaki organ jest w sprawie właściwy (vide wyroki w sprawach: I SA/Łd 1404/11 z dnia 18 stycznia 2012 r., I OSK 468/08 z dnia 20 marca 2009 r., dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści pisma z dnia 10 stycznia 2014 r. nie wynikało ani jaki organ miał być właściwy do rozpoznania sprawy, ani nie można zindywidualizować przedmiotu postępowania. W sytuacji gdy jako adresata wskazano osobę fizyczną, a organ jako pośrednika w skierowaniu do tego adresata korespondencji, w sposób oczywisty było widoczne dla Wójta Gminy (do którego korespondencja wpłynęła), że nie da się ustalić organu właściwego, do którego – zgodnie z treścią art. 65 § 1 k.p.a. – mógłby przekazać pismo. W takiej sytuacji zachodziła podstawa z art. 66 § 3 k.p.a. do zwrotu pisma, jak uczyniono. Odnośnie treści art. 8 k.p.a., to ma on zastosowanie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w konkretnej sprawie. Takowe postępowanie nie toczyło się w sprawie niniejszej wobec zwrotu pisma, stąd organy nie naruszyły tego przepisu. Natomiast odnosząc się do wywodów skargi (uzupełnionej pismem z dnia 21 lipca 2014 r.) odnoszących się do postępowania o rozgraniczenie i wskazujących w swojej treści inny podmiot (W. K., zaś pismo z dnia 10 stycznia 2014 r. kierowane jest do T. Ż.) to nie wnoszą one żadnych zarzutów, które przypisać można sprawie niniejszej. Jeśli wolą skarżących jest zainicjowanie postępowania rozgraniczeniowego, to powinni złożył wniosek o rozgraniczenie do właściwego organu, którym jest Wójt Gminy. Jeśli takowe postępowanie toczy się, powinni kierować swoje pisma do organu prowadzącego podając w nagłówku przedmiot postępowania lub (jeśli dysponują) sygnaturę akt sprawy. Ani organ drugiej instancji, ani sąd administracyjny nie były władne do oceniania ewentualnego innego postępowania (o rozgraniczenie), ani tym bardziej do nakazania wszczęcia z urzędu postępowania rozgraniczeniowego "z pełnym obciążeniem kosztami p. K." jak wskazano w skardze. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) skarga podlegała oddaleniu.