II SA/Bk 274/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-05-17
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uwzględniając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ postępowanie pierwszoinstancyjne było dotknięte licznymi brakami, w tym brakiem zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz niezebraniem kompletnej dokumentacji. Sąd administracyjny, kontrolując decyzję kasacyjną, jest związany przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia i ocenia, czy istniały podstawy do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, niezależnie od zarzutów strony.Stan faktyczny
Skarżący J.Z. został zobowiązany do zwrotu części przyznanej mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego z uwagi na zwolnienie ze służby bez nabycia prawa do emerytury. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie zasad postępowania, w tym brak czynnego udziału strony i niekompletność materiału dowodowego. Skarżący w skardze do WSA kwestionował wysokość kwoty do zwrotu, podtrzymując stanowisko, że powinna być ona pomniejszona o podatek dochodowy. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej zwrotu części przyznanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Decyzją z [...].12.2006r. (znak [...]) Dyrektor Aresztu Śledczego w B. powołując się na art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003r. Nr 132, poz. 1235) zobowiązał skarżącego J.Z. do zwrotu kwoty 13702,50 złotych, stanowiącej część przyznanej skarżącemu decyzją z [...] grudnia 2006r. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Orzeczenie o obowiązku zwrotu części przyznanej pomocy finansowej było związane z faktem zwolnienia skarżącego ze służby bez nabycia prawa do emerytury i renty.
Od tej decyzji J.Z. złożył odwołanie. Uznał, że kwota do zwrotu części przyznanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego została ustalona nieprawidłowo i oczekiwał, że zostanie ona "pomniejszona o podatek dochodowy od osób fizycznych".
Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. (Nr [...]) Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. po rozpatrzeniu odwołania orzekł o uchyleniu w całości decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ II instancji stwierdził, że odwołanie J.Z. zasługuje na uwzględnienie jednakże z zupełnie innych przyczyn niż podnosił skarżący. Organ pierwszej instancji wydając przedmiotową decyzję dopuścił się wielu nieprawidłowości. Jedną z nich jest brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym, co narusza zasady ogólne postępowania określone
w artykułach 7-11 kodeksu postępowania administracyjnego.
Wprawdzie pismem Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia [...].12.2006r. (sygn. [...]) skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z koniecznością zwrotu części otrzymanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz możliwością zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia uwag i wniosków, to oprócz dwóch decyzji personalnych w sprawie przyjęcia skarżącego do Służby Więziennej i w sprawie zwolnienia ze służby, w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów niezbędnych do załatwienia przedmiotowej sprawy. Nie rozstrzygnięto jednoznacznie kwestii posiadania przez skarżącego uprawnień emerytalnych, a w związku z tym nie zgromadzono w postępowaniu kompletu dokumentacji tj. informacji o wysłudze funkcjonariusza, wyliczenia kwoty do zwrotu oraz informacji w oparciu o jakie dokumenty i materiały źródłowe wyliczono tę kwotę, należy też wskazać publikator, na podstawie którego użyto określonego wskaźnika.
Z dokumentami tymi powinien zapoznać się skarżący przed wydaniem decyzji przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy dodał, że w teczce mieszkaniowej funkcjonariusza znajduje się niepodpisany egzemplarz decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego
w B. z dnia [...].12.2005r. na podstawie której stronie wypłacono pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Wydając decyzję o zwrocie pomocy finansowej błędnie przytoczono podstawę prawną decyzji. Świadczy to o nieprofesjonalnym sposobie załatwiania sprawy, gdyż w projekcie decyzji przytoczono właściwą podstawę prawną.
Biorąc pod uwagę wniosek z strony z dnia [...].01.2007r. w sprawie rozłożenia kwoty do zapłaty, do której ostatecznie zostanie zobowiązany na miesięczne raty,
w następnej decyzji rozstrzygającej przedmiotową sprawę należy w podstawie prawnej uwzględnić również zastosowanie § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.06.2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W przedmiotowej decyzji nie określono też terminu do uiszczenia ustalonej należności.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, nie można się zgodzić z poglądem wyrażonym przez skarżącego, że dla ustalenia wysokości dochodzonej należności, za kwotę bazową należy przyjąć kwotę przyznanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego pomniejszoną o podatek dochodowy od osób fizycznych. Podatnik sam dokonuje korekty zapłaconego od przyznanej pomocy mieszkaniowej podatku poprzez dokonanie stosownego rozliczenia rocznego
z właściwym urzędem skarbowym.
W skardze na powyższą decyzję kasacyjną wywiedzionej do sądu administracyjnego J.Z. zakwestionował wysokość kwoty przypisanej mu do zwrotu podtrzymując stanowisko, że kwota ta powinna być pomniejszona
o podatek dochodowy. Skarżący podniósł, że nie jest już pracownikiem Aresztu Śledczego w B., w związku z czym nie otrzyma stosownego PiT –u.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja administracyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w B. i przekazująca do ponownego rozpatrzenia kwestię orzeczenia o obowiązku zwrotu przez skarżącego części przyznanej mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Sąd administracyjny jest zawsze związany przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w przypadku kontroli decyzji o charakterze kasacyjnym oznacza obowiązek sprawdzenia czy w okolicznościach danej sprawy istniały podstawy do tego, by przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, przy czym kontrola sądowa jest niezależna od zarzutów i wniosków strony skarżącej,. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji poprzez pryzmat art. 138 § 2 kpa, który stanowił procesową podstawę prawną decyzji kasacyjnej, Sąd stwierdza, iż organ II instancji nie naruszył tego przepisu. Przepis powyższy uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy administracyjnej do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub
w znacznej części. W tej konkretnej sprawie dotychczasowe postępowanie przed organem pierwszoinstancyjnym dotknięte było wieloma brakami, które w pełni uprawniały organ odwoławczy do zalecenia ponownego jego przeprowadzenia. Okazało się bowiem, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zapewniono skarżącemu w sposób właściwy czynnego udziału ani nie dołączono dokumentów potwierdzających okoliczności istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja kasacyjna została wydana w następstwie uwzględnienia odwołania skarżącego i podjęta w interesie skarżącego. Oceny zgodności tej decyzji z prawem nie zmienia zawarte w uzasadnieniu odniesienie się organu II instancji do argumentacji z odwołania, powtórzonej w niniejszej skardze. Podlegającej zwrotowi części przyznanej w przeszłości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego organ nie może pomniejszyć samodzielnie o podatek dochodowy.
Areszt jako płatnik podatku dochodowego od przychodów ze stosunku służbowego nie ma bowiem możliwości dokonania korekty pobranych zaliczek od wypłaconych świadczeń. Unormowania prawne w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych takiej możliwości nie przewidują.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29-30 c oraz art. 30 e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot:
dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.
W związku z powyższym to sam podatnik dokonuje korekty zapłaconego od pomocy mieszkaniowej podatku poprzez dokonanie stosownego rozliczenia rocznego z właściwym urzędem skarbowym (pit 37 – w przypadku osób nieprowadzących działalności wraz z załącznikiem pit – 0, gdzie w poz. 17 wykazuje się kwoty zwrotów dokonanych w danym roku podatkowym).
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło