II SA/Bk 28/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania organowi właściwemu podania w sprawie wydania zaświadczenia o wysokości zarobków 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 152,80 zł(słownie: sto pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- W dniu 31.07.2007r. J. B. złożył wniosek do Burmistrza Miasta S. o wydanie zaświadczenia o wysokości przeciętnego dziennego zarobku uzyskiwanego z pracy na własnym gospodarstwie rolnym. Powołał się na podstawę prawną – art. 306i Ordynacji podatkowej. Podał, że zaświadczenie jest mu niezbędne do uzyskania zwrotu utraconego zarobku z tytułu stawiennictwa z sądzie. Jednocześnie uiścił opłatę skarbową od wydania zaświadczenia w kwocie 17 złotych. Postanowieniem z dnia [...].07.2007r. Burmistrz Miasta S. odmówił J. B. wydania zaświadczenia, powołując się na art. 306c Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że mógłby wydać zaświadczenie w oparciu o Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, które daje możliwość ustalenia przeciętnego dochodu z 1 ha przeliczeniowego w stosunku rocznym, natomiast nie określa zasad ustalania wynagrodzenia dziennego (czy powinien uwzględnić dni robocze, czy wszystkie dni w roku). Dlatego organ odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. J. B. złożył zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Zarzucił obrazę art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawną odmowę wydania zaświadczenia. Zarzucił też brak rozstrzygnięcia w przedmiocie uiszczonej opłaty skarbowej. Stwierdził naruszenie art. 7 Konstytucji RP, polegające na tym, że organ powinien przy braku bezpośredniej normy prawnej stworzyć normę pośrednią znajdującą się w innych przepisach prawa po to, by dokonać przeliczenia dochodu dziennego z wysokości dochodu, znanej organowi, w stosunku rocznym. Postanowieniem z dnia [...].10.2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wezwało J. B. do wyjaśnienia, czy we wniosku z dnia 31.07.2007r. chodziło o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 306i Ordynacji Podatkowej, czy raczej o wydanie zaświadczenia podlegającego reżimowi kpa. W piśmie z dnia 31.10.2007r. J. B. potwierdził, że chodziło mu o wydanie zaświadczenia w trybie art. 306i Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...].11.2007r., na podstawie art. 170, art. 306i oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało podanie z dnia 31.07.2007r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. jako organowi właściwemu do wydania zaświadczenia w trybie art. 306i Ordynacji podatkowej. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. B. wniósł o uchylenie punktu drugiego postanowienia tj. dotyczącego przekazania sprawy do ponownego załatwienia organowi skarbowemu. Wywodził, że to Burmistrz S., a nie Urząd Skarbowy jest kompetentny wydać zaświadczenie, bo posiada niezbędne dane i rejestry rolnika, zaś rolnik nie jest podatnikiem podatku dochodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Stwierdziło, że zaświadczenie w trybie art. 306i Ordynacji podatkowej może wydać Urząd Skarbowy, a nie burmistrz. SKO dodatkowo wniosło o odrzucenie skargi motywując to okolicznością zaskarżenia przez J. B. tylko punktu drugiego postanowienia SKO czyli przekazania sprawy organowi podatkowemu, a na tę czynność, zgodnie z art. 170 Ordynacji podatkowej nie służy stronie zażalenie. Dalszy tok postępowania (już poza zasięgiem rozstrzygnięcia w tej sprawie) przedstawiał się w ten sposób, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił wydania zaświadczenia postanowieniem z dnia [...].11.2007r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił to postanowienie ze wskazaniem dla Urzędu Skarbowego w S. o zwrócenie się ze stosownym wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. B. o wydanie zaświadczenia. Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 26.06.2008r. zawiesił niniejsze postępowanie do czasu wydania orzeczenia przez NSA. Postanowieniem z dnia 8.07.2008r. w sprawie o sygn. IOW 38/08 NSA odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S., a Burmistrzem S. W uzasadnieniu wskazano, że spór kompetencyjny nie zachodzi, gdyż obydwa organy są uprawnione do wydawania zaświadczeń. Na rozprawie sądowej w dniu 17.06.2008r. Skarżący zarzucił dodatkowo zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 170 § 1 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, b i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, a także art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na rozprawie sądowej w dniu 9.12.2008r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, o umorzenie postępowania przed Urzędem Skarbowym w S. Twierdził, że zaświadczenie powinno być wydane przez Burmistrza S. w trybie przepisów Ordynacji podatkowej i niekoniecznie na podstawie art. 306i, lecz na przykład na podstawie art. 306a. Na obydwu rozprawach skarżący złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zwrotu kosztów przejazdu do sądu w kwocie 18 złotych i utraconego zarobku w kwocie 82, 90 złotych Na okoliczność wyliczenia utraconego zarobku wnioskował o dopuszczenie dowodu z akt sprawy IISA/Bk 723/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżony akt wyłącznie w aspekcie jego zgodności z prawem i może uchylić decyzję(a także postanowienie) organu administracji, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Orzekając w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga J. B. jest uzasadnioną. Wójt, burmistrz, prezydent są organami podatkowymi w zakresie podatku rolnego i w postępowaniu podatkowym stosują przepisy ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do postępowania w zakresie podatku rolnego wynika z art. 2 § 1 pkt 1 tej Ordynacji. Przepisy dotyczące zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe zamieszczone są w dziale VIIIA Ordynacji podatkowej. Przepisy te można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej z nich należą przepisy o charakterze ogólnym, które znajdują zastosowanie do wszystkich wydawanych przez organy podatkowe rodzajów zaświadczeń – art. 306a – 306d. Natomiast do drugiej grupy przepisów można zaliczyć te z nich, które szczegółowo normują określone kategorie tych zaświadczeń, np. zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach (art. 306e), zaświadczenie o wysokości zobowiązań podatkowych spadkodawców (art. 306f). Do tej drugiej kategorii przepisów należy również art. 306i dotyczących zaświadczeń o wysokości dochodu lub obrotu. W sprawie niniejszej J. B. skierował żądanie wydania zaświadczenia do Burmistrza S., albowiem treść zaświadczenia miała dotyczyć podatku rolnego. Niewątpliwie to Burmistrz S. (a nie Urząd Skarbowy w S.) jest tym organem, który zgodnie z art. 306b Ordynacji podatkowej posiada niezbędne dane, ewidencje i rejestry, które mogą stanowić podstawę do wydania zaświadczenia w zakresie podatku rolnego. Niekwestionowaną intencją Skarżącego było dążenie do wydania zaświadczenia przez Burmistrza, ponieważ Skarżący jako rolnik nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz U. z 2000r. nr 14, poz. 176). Na tę okoliczność Skarżący zwracał uwagę w piśmie z dnia 31.10.2007r. kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odmawiając Skarżącemu wydania zaświadczenia postanowieniem z dnia [...].07.2007r. Burmistrz S. powołał jako podstawę prawną art. 306c Ordynacji podatkowej (brak możliwości wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę), natomiast nie uznał się organem niewłaściwym do załatwienia sprawy z tego powodu, że we wniosku o wydanie zaświadczenia J. B. wskazał podstawę prawną, tj. art. 306i Ordynacji podatkowej. Art. 306i Ordynacji podatkowej dotyczy wydania zaświadczenia o podatku dochodowym lub podatku od towarów i usług, nie pozostaje w żadnej korelacji z treścią żądania Skarżącego. Toteż organ odwoławczy, orzekając o niewłaściwości Burmistrza S., jako organu niewłaściwego do wydania zaświadczenia z zakresu podatku rolnego, kierował się formalizmem wskazanego przez stronę art. 306i Ordynacji podatkowej, nie wnikając w treść wniosku z dnia 31.07.2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno mieć na względzie okoliczność, że Skarżący nie jest profesjonalnym prawnikiem, więc wskazana przez niego podstawa prawna nie musi być prawidłowa. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa żądanie strony należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego (wyrok NSA z dnia 2.03.1987r. IIISA 92/87). Organ administracji nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, gdyż na obowiązek rozpoznawania sprawy co do istoty wynikającej z treści pisma (taką tezę zawarł NSA w wyroku z 7.09.1994r. IV SA 111/93 – ONSA 1995 nr 3, poz. 120, także teza 2 wyroku NSA z 29.07.1999r. – IV SA 1381/97). Organ odwoławczy dokonał błędnej kwalifikacji podstawy prawnej do wydania zaświadczenia tj. z art. 306i zamiast z art. 306a Ordynacji podatkowej, a co za tym idzie dokonał błędnego rozstrzygnięcia naruszając art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 170 Ordynacji podatkowej (dotyczący wniesienia podania do organu niewłaściwego), gdyż przepis ten ma zastosowanie jedynie do organu I instancji. Stąd też wniosek o odrzucenie skargi nie jest zasadny. Gdy organ odwoławczy uznaje niewłaściwość w rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji, to stosuje art. 233 § 1 ust. 2 pkt b) Ordynacji podatkowej, tj. uchyla decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi I instancji, jeśli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (stosuje się odpowiednio do postanowień art. 239 Ordynacji podatkowej). Zatem, gdyby uznać niewłaściwość organu I instancji, to SKO winno zastosować w swoim postanowieniu, jako podstawę prawna art. 233 § 1 ust. 2 pkt b), a nie art. 233 § 1 ust. 2 pkt a) Ordynacji podatkowej. Zatem uchylając niniejszym wyrokiem całe postanowienie samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał (działając w granicach przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), że obydwa punkty (pkt 1 i 2) zaskarżonego postanowienia stanowią integralną całość, albowiem SKO uchylając postanowienie organu I instancji działało w błędnym przekonaniu o braku właściwości Burmistrza S. do wydania zaświadczenia. Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. winno dokonać merytorycznej oceny postanowienia Burmistrza S. z dnia [...].07.2007r. w świetle art. 306a – 306c Ordynacji podatkowej, a następnie, w zależności od tej oceny winien wydać własne rozstrzygnięcie stosując odpowiednie przepisy art. 233 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej.. Zaznaczyć należy, że wynik sporu kompetencyjnego nie miał wpływu na treść niniejszego orzeczenia Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8.07.2008r. (sygn. akt IOW 38/08) odrzucił wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy, podając w uzasadnieniu, iż odmowa wydania zaświadczenia przez organ I instancji podlega zaskarżeniu, a końcowo może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego. NSA nie zajął stanowiska, czy w konkretnym przypadku Burmistrz S., czy też Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. są organami właściwymi do wydania zaświadczenia z wniosku J. B. z dnia 31.07.2007r. Sąd nie jest kompetentny do objęcia rozstrzygnięciem w sprawie niniejszej (wbrew wnioskowi Skarżącego) postępowania toczącego się przed Urzędem Skarbowym w S., które jest innym postępowaniem, podlegającym reżimowi odrębnej procedury odwoławczej. Wbrew sugestiom Skarżącego Sąd nie jest władny umorzyć postępowanie toczące się przed Urzędem Skarbowym w S. Sąd nie wypowiada się także na temat żądanego przez J. B. zwrotu opłaty skarbowej w kwocie 17 złotych (uiszczonej od wniosku o wydanie zaświadczenia w dniu 31.07.2007r.), albowiem wobec treści niniejszego wyroku, kwestia wydania zaświadczenia pozostaje nadal otwarta. Wobec uwzględnienia skargi Sąd obowiązany jest orzec o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącego, który podał na rozprawie w dniu 17.06.2008r., że koszt podróży PKS i MPK w obydwie strony wynosi 18 złotych, zaś utracony dzienny zarobek 82,91 złotych (k.49 akt sądowych). Na okoliczność sposobu wyliczenia utraconego zarobku Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z akt sprawy tutejszego Sądu o sygn. IISA/Bk 723/07. Skarżący złożył do akt kserokopie zaświadczenia Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...].10.2007r., z którego wynika, że jako podatnik podatku rolnego posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 9,5946 ha przeliczeniowych (k. 79 akt sądowych). Ustosunkowując się do żądania Skarżącego o zwrot kosztów postępowania Sąd stwierdza, że posiłkowanie się w tym aspekcie sprawą o sygn. IISA/Bk 723/07 nie jest do przyjęcia, gdyż skarga w tej sprawie została oddalona (wydruk komputerowy k. 83-88 załączony z urzędu do akt sądowych). Natomiast kwestia wyliczenia utraconego zarobku została rozważona w innej sprawie tutejszego Sądu o sygn. IISA/Bk 778/05, które to rozważania Sąd w składzie niniejszym akceptuje. Przyjmuje zatem następujące stanowisko: Zważywszy na trudności z dowiedzeniem wysokości utraconego zarobku przez rolnika prowadzącego indywidualne gospodarstwo rolne z uwagi na fakt, iż jego dochody nie są stałe, systematyczne, obiektywnie przewidywalne ( zależne od aury), oraz z uwagi na różnorodność sposobów ustalania dochodów rolnika, zależną od przyjętej metody badań, Sąd starał się znaleźć obiektywne kryterium do ustalenia przeciętnego zarobku rolnika indywidualnego. Zdaniem składu orzekającego, przy ustalaniu kwoty utraconego zarobku rolnika można posiłkować się wysokością przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego. Coroczne dane w tym zakresie są publikowane przez Prezesa GUS na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 18 ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 Nr 136, poz. 969). Z obwieszczenia Prezesa GUS z 22.09.2008r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego w 2007r. (M.P. z 2008r., Nr 72, poz. 656) wynika, że dochód ten wyniósł w 2007r. 2220 złotych. Po przemnożeniu powyższej kwoty przez ilość hektarów przeliczeniowych użytków rolnych gospodarstwa rolnego skarżącego (jest to wielkość 9,5964 ha – k. 79), a otrzymany wynik dzieląc następnie przez 365 (ilość dni w roku) okazuje się, że przeciętny dzienny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego użytków rolnych wynosił w 2007r. 58,36 złotych, w zaokrągleniu do pełnych groszy 58,40 zł. Taką właśnie kwotę tytułem utraconego zarobku Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego z tytułu jego stawiennictwa na rozprawie, Dwukrotne stawiennictwo na rozprawach Skarżącego w dniach 17.06.2008r. oraz 9.12.2008r. daje kwotę 116, 80 złotych, a koszty dwukrotnego przejazdu do Sądu – 36 złotych. Podlegająca zwrotowi łączna kwota kosztów postępowania sądowego nie przekroczyła normatywnego wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Żądanie zasądzenia wyższych kosztów Sąd uznał za nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w pkt III sentencji wyroku (art. 200 w związku z art. 210 § 1 i 205 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).