II SA/Bk 282/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji w sprawie uregulowania stanu prawnego gospodarstwa rolnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Wójt Gminy D. odmówił sprostowania decyzji Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] lutego 1977 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. decyzją dnia [...] lutego 1977 r., Naczelnik Gminy w D. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie uregulowania stanu prawnego gospodarstwa rolnego oraz uchylił akt własności ziemi z dnia [...] października 1974 r. nr [...], stwierdzający że A. i L. Z. stali się właścicielami gospodarstwa o powierzchni 8,58 ha w części dotyczącej działek nr [...] o powierzchni 5,15 ha, położonych w K., zaś pozostałe akty w całości. W dniu [...] listopada 2017 r. B. J. zwróciła się z wnioskiem o sprostowanie punktu 2 ww. decyzji poprzez dopisanie trzech odrębnych aktów własności ziemi, tj.: aktu z dnia [...] października 1974 r. nr [...], aktu z dnia [...] października 1974 r. nr [...] oraz aktu z dnia [...] października 1974 r. nr [...]. W ocenie organu sprostowanie powyższej decyzji nie jest możliwe albowiem zakres żądania nie jest błędem pisarskim ani oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo, organ wskazał, że nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które doprowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Wskazał także, że wadliwą decyzję administracyjną można wzruszyć w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania. Odwołanie od ww. postanowienia złożyła B. J., wskazując, że w treści decyzji, której sprostowania żąda winno być jasno wskazane, że akt własności ziemi z dnia [...] października 1974 r. nr [...] jest aktem obowiązującym i ważnym względem działki nr [...] o powierzchni 3,43 ha, co z jego treści nie wynika. W ocenie odwołującej ww. wadliwość jest oczywistą omyłką lub błędem pisarskim. Wskutek rozpatrzenia odwołania B. J. od ww. postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że nie budzi wątpliwości, że wskazane we wniosku żądanie prowadzi do zmiany merytorycznej treści przedmiotowej decyzji, co skutkuje brakiem możliwości uwzględnienia wniosku o sprostowanie. Skargę na ww. postanowienie wniosła do tut. Sądu B. J., wskazując w jej treści, że decyzja, której sprostowania żąda zawiera błędne zapisy, szczegółowo opisane w wywiedzionym przez nią zażaleniu od postanowienia organu I instancji. Wskazała także, że z treści obu wydanych w niniejszej sprawie postanowień nie wynika, który organ jest właściwy do naprawienia tych błędów i jaka jest procedura właściwa dla naprawy błędnej ww. decyzji., które w obecnym kształcie uniemożliwia jej uporządkowanie spraw związanych z nieruchomością stanowiącą jej własność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2018 r. Sąd dopuścił J. Z. i T. W. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestników na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej powoływana jako: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] lutego 1977 r. nr [...]. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych rozstrzygnięć stanowił przepis art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej powołowa jako: "k.p.a."). Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W tym miejscu wyjaśnić należy, że uregulowana w ww. przepisie instytucja sprostowania zawartych w decyzjach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. mogą być jednak wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyroki NSA z dnia 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, z dnia 23 kwietnia 2001 r., II SA863/00, Lex Nr 75522). Istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, czy też innymi tożsamymi decyzjami wydanymi w sprawie a zawierającymi te datę. W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęty jest pogląd, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia (tak m.in.: wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 759/17, LEX nr 2426831). Podkreśla się przy tym, że nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (np. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990/11/398). Wymaga również podkreślenia, że nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (zob. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK, Warszawa 2014, s. 482; wyrok NSA z dnia 19 listopada 1991 r., SA/Wr 1084/91, ONSA 1991, Nr 3-4, poz. 93). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca domaga się sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Naczelnika Gminy w D. z dnia [...] lutego 1977 r. nr [...], mocą której wznowiono postępowanie administracyjne w sprawie uregulowania stanu prawnego gospodarstwa rolnego oraz uchylono akt własności ziemi z dnia [...] października 1974 r. nr [...], stwierdzający, że A. i L. Z. stali się właścicielami gospodarstwa o powierzchni 8,58 ha w części dotyczącej działek nr [...] o powierzchni 5,15 ha, położonych w K., zaś pozostałe akty w całości, poprzez dopisanie trzech odrębnych aktów własności ziemi, tj.: aktu z dnia [...] października 1974 r. nr [...], aktu z dnia [...] października 1974 r. nr [...] oraz aktu z dnia [...] października 1974 r. nr [...]. W ocenie Sądu wskazany wyżej zakres żądania sprostowania ww. decyzji nie odpowiada treści art. 113 § 1 k.p.a. Rację mają organy administracji publicznej, że nie jest możliwe sprostowanie ww. decyzji w omawianym trybie. W okolicznościach niniejszej sprawy nie mamy bowiem do czynienia ani z błędem pisarskim, ani z oczywistą omyłką. Jak już wyżej wskazano sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, czyli takie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2007 r., II OSK 581/06, Lex nr 325253). Sprostowanie służy wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości decyzji polegających na prostowaniu błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., I OSK 2040/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Jest zarazem oczywiste, iż pojęcie "oczywistej omyłki" ma charakter niedookreślony i wymaga uwzględnienia konkretnych okoliczności analizowanej sprawy. Tymczasem w konkretnym przypadku nie sposób przyjąć, że organ mógł w sposób natychmiastowy, oczywisty (na pierwszy rzut oka), czyli bez przeprowadzenia wnikliwej analizy całości akt zgromadzonych przy wydawaniu przedmiotowej decyzji, wykryć "oczywistą omyłkę" polegającą na pominięciu wskazywanych przez skarżącą aktów własności. Przede wszystkim zauważyć należy, że wskazanie w decyzji administracyjnej konkretnych aktów własności ziemi, stanowi merytoryczny element tej decyzji. Wskazane akty odnoszą się do konkretnych nieruchomości z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Nie można zatem w decyzji, numerów określających poszczególne akty własności ziemi traktować jako cyfr, które nic nie znaczą. Dopisanie zatem do spornej decyzji aktów własności ziemi o innych numerach, czy też zmiana numerów w aktach już wskazanych w tej decyzji nie podpada pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu wskazanej wyżej normy prawnej i w konsekwencji prowadziłoby do zmiany jej merytorycznej treści. Stąd też w ocenie Sądu w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy sprostowanie decyzji poprzez dopisanie aktów własności ziemi w sentencji decyzji nie może być kwalifikowane jako oczywista omyłka w rozumieniu tego przepisu. Sprostowanie decyzji w takim zakresie przekracza uprawnienie organu z art. 113 § 1 k.p.a., a to z tego względu zwłaszcza, że w tym trybie nie ma on możliwości korygowania merytorycznej treści swojego rozstrzygnięcia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., I SA/Wa 1910/07, wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r., II OSK 1439/08, CBOSA). Merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być bowiem prostowany jako oczywista omyłka. Sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. podlegają wyłącznie błędy i omyłki nieistotne. Odnosząc się do zarzutu skarżącej polegającym na nie wskazaniu trybu naprawienia "błędnych zapisów" decyzji ostatecznej, zauważyć należy, że organ I instancji wyraźnie wskazał, że wadliwe decyzje ostateczne można wzruszyć jedynie w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, tj. np. w trybie wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki jest zgodne z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.