II SA/Bk 288/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-08-18
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego w związku z agresywnym zachowaniem współlokatora, przy jednoczesnym braku możliwości powrotu z powodu wymiany zamków i trwającego konfliktu majątkowego, może być uznane za dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu przez skarżące, mimo początkowych obaw związanych z agresywnym zachowaniem brata i konfliktem majątkowym, miało charakter dobrowolny i trwały. Skarżące skoncentrowały swoje życie osobiste i zawodowe w innym miejscu, a podejmowane przez nie działania prawne w celu powrotu do spornego lokalu okazały się nieskuteczne lub były iluzoryczne. Długotrwałe niezamieszkiwanie w miejscu stałego pobytu, przy jednoczesnym faktycznym zamieszkiwaniu i koncentracji spraw życiowych w innym miejscu, uzasadnia wymeldowanie.Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie U. K. i A. K. z pobytu stałego złożono z uwagi na ich rzekome niezamieszkiwanie w lokalu od 2011 r. Skarżące twierdziły, że opuściły lokal z powodu agresywnego zachowania brata M. K. i groźb, a ich powrót uniemożliwiają wymiana zamków oraz trwający konflikt majątkowy. Organy administracji oraz sąd uznały jednak, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe, gdyż skarżące skoncentrowały swoje życie osobiste i zawodowe w innym miejscu, a podejmowane przez nie działania prawne w celu powrotu były nieskuteczne lub iluzoryczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi U. K. i A. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:
W dniu [...] maja 2014 r. B. S. złożyła w Referacie Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego w B. wniosek o wymeldowanie U. K. i A. K. z pobytu stałego w lokalu położonym w B. przy ul. [...]. Wniosek swój uzasadniła tym, że U. K. i A. K. nie zamieszkują w ww. lokalu od 11 września 2011 r. Mieszkają pod adresem: B., [...].
Organ ustalił, że wcześniej właścicielami nieruchomości zabudowanej przedmiotowym lokalem byli B. i W. Ż.. Pozostawili dwie córki B. S. i D. K. B. S., na mocy testamentu, odziedziczyła spadek po ojcu B. Ż., natomiast spadek po W. Ż. odziedziczyły w równych częściach obie córki, tj. B. S. i D. K. B. S. z przypadającego jej w prawie własności nieruchomości udziału 15/20, darowała 1/20 synowi i synowej, tj. E. i W. S. D. K. zaś zmarła w dniu [...] kwietnia 2012 r. ale wcześniej, z przypadającego jej w wysokości 5/20 udziału we własności nieruchomości, darowała 2/20 córce U. K. U. K. dołączyła do akt niniejszej sprawy odpis "testamentu" matki, ale nie przedstawiła postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po D. K. W krąg zaś ustawowych spadkobierców D. K. reprezentującej pozostały udział w wysokości 3/20 wchodzą córka – U. K. oraz dwaj synowie M. K. i J. K.. Obecnie współwłaścicielami lokalu położonego przy ul. .. są więc w różnych częściach B. S., W. S. i E. S., U. K. oraz spadkobiercy D. K., do których - przy dziedziczeniu ustawowym - należą obok U. K. jej bracia M. K. i J. K.. J. K. przebywa w placówce leczniczej. Obowiązki jego prawnego opiekuna zostały powierzone w lipcu 2013 r. U. K. zamieszkałej – jak wynika z informacji Sądu o powierzeniu obowiązków opiekuna - w B. przy ul. [...]. U. K. jest właścicielką nieruchomości przy ul. [...]. Powyższe ustalenia zostały dokonane na podstawie wyjaśnień B. S. z dnia [...] maja 2014 r. postanowienia Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] maja 1969 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po B. Ż., postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1993 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po W. Ż., zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, zawiadomienia o wpisie do księgi wieczystej (ul. [...]), "testamentu" D. K., wypisu z rejestru gruntów (ul. [...]), informacji sądów dotyczących braku zdolności J. K. do czynności prawnych i ustanowienia nad nim opieki, zapisów w rejestrze gruntów (ul. [...]). Organ podał, że faktem znanym z urzędu jest, iż U. K. wraz z córką A. K. zostały zameldowane na pobyt stały przy ul. [...] w dniu [...] września 1997 r. W lokalu zameldowani są również J. K. (od dnia [...] listopada 1990 r.) oraz M. K. (od dnia [...] marca 2010 r.). W toku oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2014 r. ustalono, że w budynku przy ul. [...] wyodrębnione są użytkowo 3 lokale - 2 na dole budynku i 1 na górze. U. K. nie brała udziału w oględzinach - swoją nieobecność usprawiedliwiła złym stanem zdrowia, a córki - wyjazdem na wakacje. Według wyjaśnień M. K. obecnego przy oględzinach, lokal położony po lewej stronie od wejścia do budynku (z łazienką kuchnią i pokojem) zajmował J. K., który od 1,5 roku przebywa w szpitalu - stan pomieszczeń wskazuje, że nikt tu nie mieszka. Podobnie w lokalu na górze budynku (2 pokoje, kuchnia i łazienka), który jest składem różnych rzeczy - lokal ten zajmowała D. K. (zgon 2012 r.). Natomiast lokal położony na dole po prawej stronie od wejścia do budynku składający się z dwóch pokoi, kuchni i łazienki, zamieszkiwany był przez U. K. i A. K. - w jednym z pokoi w tym lokalu sypia M. K.; w pokojach nie ma światła, bo - jak podał M. K.- U. K. zmieniła licznik energii elektrycznej na przedpłatowy, a on nie ma pieniędzy na wykupienie porcji energii; światło jest tylko w kuchni; nie stwierdzono żadnych rzeczy mogących należeć do U. K. i A. K.; nie stwierdzono, aby w lokalu znajdowały się, np. odkurzacz, telewizor, książki, drobne artykuły gospodarstwa domowego; jedynie na regale w jednym z pokoi były artykuły spożywcze, trochę szkła użytkowego i naczyń; lodówka w sieni. Podano, że Polska Grupa Energetyczna S.A. Oddział w B. potwierdziła (pismem z dnia [...] czerwca 2014 r.), że dla punktu poboru energii zlokalizowanego w B. przy ul. [...] w zawarte są z U. K. dwie umowy:
- z dnia 7 sierpnia 2001 r.; opłaty z tego tytułu wnoszone były w okresie 6 października 2011 r. – 26 marca 2012 r. (M. K.), a w okresie 10 maja 2012 r. – 19 lutego 2014 r. (U. K.),
- z dnia 10 października 2012 r.; opłaty z tego tytułu wnoszone były w okresie 12 października 2012 r. – 8 stycznia 2013 r. (U. K.) i w okresie 8 lipca 2013 r. – 29 stycznia 2014 r. (brak adnotacji o osobie dokonującej wpłaty).
W okresie od 1 września 2011 r. do 6 czerwca 2014 r. zużycie energii elektrycznej na jednym liczniku wynosiło 189 kWh (tj. średnio niecałe 6 kWh miesięcznie ), a na drugim 31 kWh (tj. średnio niecała kWh miesięcznie).
Ponadto w toku postępowania M. K. wyjaśnił, że przy ul. [...] mieszka od września lub października 2009 r. Siostra U. K. mieszkała w ww. lokalu do sierpnia - września 2011 r. Później zamieszkała wraz z córką A. K. przy ul. [...] - on rozpoczął budowę tego domu, potem rozszerzył współwłasność na siostrę, a jeszcze później siostra odkupiła jego część. U. K. wykończyła dom przy ul. [...] i zaczęła tam mieszkać. Ma klucze do przedmiotowego lokalu. Przyjeżdżała na ul. [...], gdyż tu miała swoje biuro. Prowadziła działalność gospodarczą tłumacza przysięgłego. Rzadko pod jego nieobecność, bywa przy ul. ..; celowo zostawiła tu starą pancerną szafę - nie stwierdził, aby pozostały jakieś inne rzeczy siostry i jej córki, zabrała to co chciała. Pomagał siostrze przy budowie domu przy ul. [...], wcześniej przez 18 lat mieszkali razem. Jednak ich stosunki pogorszyły się i siostra twierdzi, że ze względu na jego agresywne zachowanie wyprowadziła się z ul. [...] - ale to nieprawda. U. K. i A. K. dobrowolnie opuściły lokal przy ul. [...] (protokoły z dnia [...] maja 2014 r. oraz z dnia [...] grudnia 2014r.).
Również z wyjaśnień B. S. wynika, że jeszcze za życia D. K., U. K. i A. K. już nie mieszkały przy ul. [...]. Wyprowadziły się w dniu [...] września 2011 r. Zamieszkały w nowym domu przy ul. [...] - dom ten budował M. K., później przejęła go od niego U. K. U. K. i A. K. zabrały z ul. [...] wszystkie swoje i nie tylko swoje rzeczy. Obecnie pod ww. adresem mieszka tylko M. K. Ona (B. S.) jest tam bardzo często. Cała posesja jest zaniedbana i razem z synem W. S. oraz M. K. robią tam porządki. Nigdy nie spotkała na posesji U. K. ani A. K. Dobrowolnie opuściły dom przy ul. [...] i zamieszkały w nowym domu przy ul. [...] (protokoły z dnia [...] maja 2014 r. oraz z dnia [...] października 2014 r.).
Powyższe koresponduje z wyjaśnieniami W. S. i jego żony E. S.. Mianowicie oboje podali, że U. K. i A. K. nie mieszkają przy ul. [...] od około 3 lat. Nic im nie wiadomo, aby zostały zmuszone do opuszczenia tego lokalu. Dobrowolnie przeprowadziły się do domu przy ul. [...] - tam obie zamieszkały i tam U. K. prowadzi swój biznes. W przedmiotowym lokalu nie ma ich rzeczy. Przy ul. [...]. mieszka tylko M. K. (protokoły z dnia [...] maja 2014 r. oraz z dnia [...] maja 2014 r.). W. S. dodał również, że obecnie przy ul. [...] jest bardzo często. Z mamą B. S. i M. K. robią tam trochę porządku.
Spośród sąsiadów przesłuchanych w charakterze świadka: A. A. zeznała, że U.. K. nie mieszka przy ul. [...] od kilku lat. Nie mieszka tam również jej córka A. K. Pod ww. adresem mieszka jedynie M. K. Od czasu do czasu, kiedy nie ma M. K., U. K. przyjeżdża na ul. [...]. Ostatnio widziała ją [...] czerwca 2014 r. - wówczas była również Policja i karetka pogotowia, zabrali M. K. (protokół z dnia [...] lipca 2014 r.). T. B. podała, że jej mąż i jeszcze jeden sąsiad pomagali U. K. przy przeprowadzce. U. K. ma swój dom w Z. . Wyprowadziła się z ul. [...] i nie mieszka tu już ponad 4 lata. Wyprowadzając się zabierała, oprócz rzeczy osobistych, również meble - zabrała wszystko co było możliwe. Jako tłumacz przysięgły prowadzi działalność gospodarczą i w związku z tym przy wyprowadzce wywiesiła kartę informującą o kierunku dojazdu do Z.. U. K. dobrowolnie i całkowicie wyprowadziła się z ul. [...] i na pewno tu nie mieszka. Przyjeżdża z córką A. K. kiedy nie ma w domu M. K. Nigdy nie słyszała, aby M. K. znęcał się nad U. K. czy też nad A. K. - protokół z dnia [...] lipca 2014 r.
A. K. w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. skierowanym do organu I instancji podniosła, że lokal przy ul. [...], nadal stanowi centrum jej spraw życiowych i miejsce, w którym zamierza przebywać. Do opuszczenia ww. lokalu zmusiły ją i jej mamę groźby karalne ze strony M. K. i jego agresywne zachowanie. Jego ciągła wrogość uniemożliwia im powrót do domu przy ul. [...]. Również z wyjaśnień U. K. wynika, że nie opuściła dobrowolnie lokalu przy ul. [...], nigdy nie zamierzała opuszczać go na stałe i nie przeniosła centrum życiowego w inne miejsce. Zmuszona była jesienią 2011 r. uciekać przed agresją i groźbami karalnymi brata M. K., który jest nastawiony do niej urojeniowo i wrogo. Od lipca 1995 r. zamieszkiwała wraz z córką pod adresem: ul. [...], gdzie zarejestrowana jest również prowadzona przez nią działalność gospodarcza - biuro tłumacza przysięgłego. W 2010 r. zameldowała pod ww. adresem brata M. K., który w 2011 r. zaczął kierować pod jej adresem groźby okaleczenia i odebrania życia. W 2012 r. poddał się leczeniu w zamkniętym zakładzie leczniczym, ale leczenie to przerwał i wypisał się na własne żądanie. Swoim agresywnym zachowaniem uniemożliwia jej i jej córce powrót do domu przy ul. [...]. Skierowała sprawę do sądu uzyskując w maju 2013 r. postanowienie o umieszczeniu M. K. w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody (dołączone postanowienie z dnia [...] maja 2013 r.). B. S. i jej syn W. S. starają się, poprzez manipulowanie zachowaniem jej brata, osiągnąć dla siebie maksimum korzyści materialnych. Ponosiła ogromne nakłady na dom przy ul. [...], nadal opłaca rachunki za prąd - zarejestrowane są na nią dwa liczniki prądu (dołączone potwierdzenie zapłaty za prąd z dnia 19 lutego 2014 r. na kwotę 7,80 zł). Razem z córką opłaca też polisę ubezpieczeniową na dom (dołączona wznowiona polisa na okres ubezpieczenia od 28 maja 2014 r. do 27 maja 2015 r.). Pozostawiły tam z córką część dobytku: meble, rzeczy osobiste takie jak książki, ubrania, telewizor, lodówkę, odkurzacz itp. Zamierzają z córką nadal zamieszkiwać przy ul. [...], ponieważ ich aktualny adres zamieszkania jest niepewny. Wielokrotnie ustnie i pisemnie zwracała się do brata o udostępnienie jej lokalu przy ul. [...], w którym dotychczas mieszkała i gdzie zarejestrowane jest biuro tłumacza przysięgłego (dołączone wezwanie z dnia [...]października 2012 r. do usunięcia z lokalu przy ul. [...] zamieszkujących tam nielegalnie osób trzecich i do udostępnienia pomieszczeń oraz wezwanie z dnia [...] kwietnia 2014 r. do zaniechania wycinki drzew i krzewów na posesji oraz do opuszczenia i udostępnienia pomieszczeń biura po uprzednim doprowadzeniu do stanu sprzed nieuprawnionego ich zajęcia). Posiada klucze do przedmiotowego lokalu, bywa tam pod nieobecność brata. Nie może mieszkać z córką przy ul. [...] do czasu gdy brat nie przejdzie terapii. Budynek przy ul. [...], w którym obecnie mieszka z córką jest w bardzo złym stanie technicznym. Brat sądzi się z nią o pieniądze, które jej darował, a twierdzi, że pożyczył, na zakup tego domu. Żeby oddać bratu żądaną kwotę będzie musiała sprzedać dom przy ul. [...], więc nie będzie innej możliwości jak tylko wrócić na ul. [...] (pisemne oświadczenie z dnia [...] maja 2014 r. wraz z załącznikami, protokół z przesłuchania w dniu [...] maja 2014 r.).
Ponadto z informacji przekazanych przez U. K. wynika, że na jej wniosek dotyczący realizacji postanowienia Sądu o skierowaniu M. K. na leczenie bez jego zgody, w dniu [...] czerwca 2014 r. M. K. został odwieziony przez karetkę do szpitala. Ona niestety w dalszym ciągu nie może korzystać z mieszkania przy ul. [...], ponieważ bez jej zgody i wiedzy, brat rozpoczął prace "remontowe", których efektem jest zniszczenie jej mienia. Kilka dni temu (w lipcu 2014 r.) przekonała się również o tym, że brat wymienił zamki w mieszkaniu. Naprawienie szkód zajmie jej - jak sądzi - dużo czasu (informacja odzwierciedlona w notatce służbowej z dnia [...] lipca 2014 r. oraz e-mail z dnia [...] lipca 2014 r.).
W kolejnym oświadczeniu z dnia [...] listopada 2014 r. U. K. powtórzyła, że zmuszone zostały z córką opuścić miejsce stałego zameldowania z powodu agresywnego zachowania i gróźb karalnych ze strony M. K. i jego zachowanie nadal uniemożliwia im powrót do domu przy ul. [...]. Została zobowiązana wyrokiem sądowym do zapłaty na rzecz M. K. określonej kwoty, która wraz z odsetkami przekracza już 100 000 zł. Brat pomimo jej propozycji ugodowego rozwiązania problemu wystąpił do komornika o wszczęcie egzekucji (dołączone zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia [...] września 2014 r.). W celu zaspokojenia żądań brata zmuszona jest sprzedać dom przy ul. [...] w i przeprowadzić się z córką na ul. [...]. Wskutek permanentnego silnego stresu doznała znacznego uszczerbku na zdrowiu, co utrudnia jej normalne funkcjonowanie i zarabianie na życie (dołączone zaświadczenie o stanie zdrowia). Dlatego wystąpiła do Sądu z roszczeniem o zapłatę za utracone i zdewastowane mienie (dołączony pozew p-ko M. K. o zapłatę tytułem bezumownego korzystania z nieruchomości i zabezpieczenie roszczenia poprzez zajęcie wierzytelności przysługującej M. K. do wskazanej kwoty - w uzasadnieniu pozwu U. K. podała, iż M. K. począwszy od września 2011 r. wyłącznie korzystał z nieruchomości przy ul. [...] poprzez stałe zamieszkiwanie, a jednocześnie uniemożliwiał jej korzystanie z tej nieruchomości). Wystąpiła też z wnioskiem o wydanie kluczy do bezprawnie zmienionych zamków w bramie i w budynku mieszkalnym przy ul. [...] (dołączone postanowienie Sądu z dnia [...] września 2014 r. w sprawie z powództwa J. K. p-ko M. K. o udzieleniu zabezpieczenia powództwa poprzez nakazanie M. K. wydanie J. K. kluczy do bramy oraz budynku mieszkalnego i pokoi na nieruchomości położonej przy ul. [...]). Odnosząc się do wyników oględzin przedmiotowego lokalu przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...]sierpnia 2014 r. przedstawiła na załączonych zdjęciach należące do niej rzeczy i meble. Podała również, że zamki w drzwiach przy ul. [...] zostały wymienione po dniu [...]czerwca 2014 r. (kiedy to jej brat M. został odwieziony do szpitala), ponieważ zarówno wcześniej jak i jeszcze tego samego dnia mogła swobodnie korzystać z kluczy do drzwi wejściowych i do furtki. Nie wyklucza więc, że dokonali tej zmiany B. S. i W. S., pomimo że nie zamieszkują w tym domu. Wykorzystują oni chorobę M. K. i zachęcają do podejmowania działań, które godzą w nią i najbliższych członków jej rodziny. Wystąpiła, w imieniu brata J., jako jego opiekun prawny, o wydanie kluczy do lokalu przy ul. [...] i na jej ręce klucze te powinny być wydane (pozew p-ko M. K.z dnia [...] września 2014 r.).
Odnosząc się do powyższych wyjaśnień zarówno W. S. (protokół z dnia[...] grudnia 2014 r.) jak i M. K. (protokół z dnia [...]grudnia 2014 r.) podnieśli, że nikt nie kwestionuje, iż U. K. z córką A. K. mieszkały przy ul. [...], ale obecnie już nie mieszkają. Część dołączonych przez U. K. zdjęć nie ma daty - nie można określić kiedy były zrobione. Pozostałe były zrobione bardzo dawno kiedy A. K. miała kilka lat i żyła jeszcze D. K.
Z informacji Sądu Rejonowego w B. I Wydział Cywilny (data wpływu do organu I instancji w dniu [...] sierpnia 2014 r.) potwierdzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. wynika, że w latach 2011-2014 nie toczyło się z powództwa U. K. i A. K. postępowanie w sprawie o ochronę naruszonego posiadania przy ul. [...].
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] orzeczono o wymeldowaniu U. K. i A. K. z pobytu stałego w B. przy ul. [...].
U. K., w imieniu własnym i córki A. K., zaskarżyła powyższą decyzję. W odwołaniu podniosła m.in. że adres zameldowania przy ul. [...] odpowiada zamiarowi ich stałego przebywania. W połowie września 2011 r. będąc pod wpływem strachu i działając w trosce o własne bezpieczeństwo i zdrowie opuściły dom przy ul. [...]. Uciekły, w stanie wyższej konieczności, przed agresywnym M. K. pozostawiając znaczną część dobytku. Zatem opuszczenie przez nich przedmiotowego lokalu nie nosiło znamion dobrowolności. Podejmowała próby zmierzające do ponownego zamieszkania pod ww. adresem, czego dowodem jest zawiadomienie Prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez M. K.. Wielokrotnie nosiła się też z zamiarem wniesienia powództwa do sądu w celu umożliwienia jej powrotu do przedmiotowego lokalu. Przykrości ze strony rodziny, postępowanie przygotowawcze p-ko bratu, spowodowały, że jej stan pozwolił na zatroszczenie się o sprawy prawne dopiero po upływie roku od ucieczki z domu (dołączone zaświadczenie lekarskie z dnia [...]stycznia 2015 r.). Prawnik, z którym konsultowała pozew o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, poinformował ją, że pozew ten, jako spóźniony, zostanie oddalony przez sąd. Działając w obronie swoich praw złożyła w sądzie wniosek o skierowanie brata na leczenie bez wyrażenia zgody. Niestety leczenie brata nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Tym co ją i jej córkę powstrzymuje przed ponownym zamieszkaniem w przedmiotowym lokalu, nie jest brak dostępu do lokalu, ale zagrożenie płynące ze strony brata. Cały czas czuje się związana z miejscem zameldowania. Ponosi nakłady finansowe związane z utrzymaniem domu, posiada klucze do budynku. Zabrała stąd tylko to co udało się w popłochu zabrać - wiele jej wartościowych przedmiotów i rzeczy osobistych zostało. Przez cały czas odwiedzała z córką rodzinną posiadłość, ale w trosce o własne bezpieczeństwo robiły to jedynie pod nieobecność brata. Jej obecna sytuacja finansowa i konieczność sprzedaży nieruchomości, na której obecnie zamieszkuje, stawia ją w konieczności ponownego przeprowadzenia się do domu przy ul. [...], czego bardzo się obawia. Wniosła o dopuszczenie dowodu z akt postępowania przygotowawczego prowadzonego p-ko M. K. pod sygn. akt [...] - na okoliczność braku dobrowolności opuszczenia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...].
Wojewoda P., decyzją z dnia [...]lutego 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności odniósł się do wniosku odwołania i podał, że postępowanie przygotowawcze prowadzone p-ko M. K. pod [...] było przedmiotem wyjaśnień organu I instancji. Ustalono mianowicie, że sprawa [...] prowadzona była p-ko M. K. podejrzanemu o kierowanie do U. K. gróźb karalnych oraz stosowanie wobec niej przemocy w celu wymuszenia na niej zwrotu wierzytelności. Postępowanie w ww. sprawie zostało zakończone wydaniem postanowienia o umorzeniu śledztwa w dniu [...] lipca 2012 r. wobec stwierdzenia, że M. K. nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa z uwagi na zniesioną zdolność rozumienia znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wiosną 2010 r. M. K. przekazał U. K. oszczędności oraz działkę przy ul. [...]i z uwagi na zamiary życiowe, a kiedy od nich odstąpił zaczął domagać się od U. K. zwrotu pieniędzy i działki. Pomiędzy wyżej wymienionymi doszło do rozbieżności zdań co do formy przekazania majątku: U. K. uważała ją za darowiznę. Natomiast M. K. twierdził, że pieniądze i nieruchomość przekazał siostrze jedynie "na przechowanie" i oczekiwał ich zwrotu. Obawa przed M. K. ukierunkowanym na zmuszenie U. K. do zwrotu pieniędzy i działki, zmusiła ją do likwidacji prowadzonej działalności tłumacza przysięgłego pod adresem, pod którym zamieszkiwał również M. K. U. K. zaczęła unikać jakiegokolwiek kontaktu z wyżej wymienionym co negatywnie wpłynęło na jej stosunki z matką i bratem J., którzy zamieszkiwali wspólnie z M. K. Organ podniósł, że jakkolwiek kwestie ustalone w toku postępowania związane czy to z tytułem prawnym do lokalu przy ul. [...] bądź przy ul. [...], czy też ze stanem zdrowia uczestników postępowania nie przesądzają o przesłankach wymeldowania, to jednak są elementami stanu faktycznego i z pozostałym materiałem dowodowym tworzą rzeczywisty obraz przedmiotowej sprawy dając podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego. Stąd kwestie te były przedmiotem ustaleń w niniejszym postępowaniu.
Uzasadniając merytorycznie rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika iż jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie jest opuszczenie przez osobę jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego, przy czym brak ustawowej definicji pojęcia opuszczenia lokalu powoduje, że jest ono bogato komentowane w judykaturze. I tak, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych opuszczenie lokalu powinno być trwałe i dobrowolne, przy czym jednak orzecznictwo nie wyjaśnia kiedy, np. owa trwałość ma miejsce, a kiedy jeszcze nie zachodzi. Pojęcie "opuszczenia lokalu", będące przesłanką wymeldowania, należy zatem każdorazowo odnosić do indywidualnej sytuacji. Zawsze jednak opuszczenie miejsca pobytu stałego winno oznaczać nieprzebywanie osoby fizycznej w określonym lokalu, które charakteryzuje się zamiarem przeniesienia (skoncentrowania) aktywności życiowej w nowym miejscu. Wiarygodność deklaracji osoby o zamiarze powrotu czy koncentracji spraw życiowych w dotychczasowym miejscu zameldowania powinna zostać oceniona w kontekście wszystkich ustalonych w sprawie obiektywnych okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest także pogląd, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych, tj. takim, który daje podstawę do wymeldowania, można mówić także wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wbrew własnej woli, nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub zastosowane środki okazały się bezskuteczne. Organ odwoławczy podał, że bezsprzecznym w sprawie niniejszej jest fakt niezamieszkiwania zarówno U. K. jak i A. K. w miejscu ich stałego zameldowania (wyjaśnienia stron potwierdzone zeznaniami świadków). Poza sporem pozostaje również, iż wyżej wymienione nie zamieszkują przy ul. [...] od połowy września 2011 r. (wyjaśnienia B. S. korespondujące w tym zakresie z wyjaśnieniami M. K. oraz z wyjaśnieniami U. K.). Ponadto materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie pozostawia wątpliwości, iż skarżące, po wyprowadzeniu się z lokalu przy ul. [...] zamieszkały w należącym do U. K. lokalu położonym przy ul. [...] i nadal w nim zamieszkują (np. wyjaśnienia stron, zeznania świadka T. B., ustalenia Sądu Okręgowego w B. w sprawie o ustanowienie opieki nad J. K.). W takiej więc sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, do rozważenia pozostaje sporna pomiędzy stronami kwestia charakteru opuszczenia przez skarżące lokalu przy ul. [...]. Według wnioskodawczyni B. S., U. K. i A. K. opuściły ww. lokal dobrowolnie i trwale, one zaś - jak twierdzą - zostały do tego zmuszone agresją i groźbami karalnymi ze strony M. K. Niewątpliwie U. K. pozostaje w sporze z M. K., którego działanie może budzić obawę skarżących (postanowienie Prokuratury [...]). Źródłem tego konfliktu nie było jednak wspólne zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu (wówczas również jeszcze z matką i drugim bratem J.), a kwestie majątkowe, które znalazły swój finał w postępowaniu sądowym i komorniczym (wyjaśnienia U. K. co do sądowego zobowiązania zapłaty na rzecz M. K. oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji). W realiach tego konfliktu, dotyczącego de facto rozliczeń majątkowych, zdaniem organu, U. K. samodzielnie podjęła decyzję o przeprowadzce z lokalu przy ul. [...] do lokalu przy ul. [...] Razem z nią przeprowadziła się córka A. K. Wywiozły z przedmiotowego lokalu swoje rzeczy i meble, co wynika m. in. z zeznań mieszkającej w sąsiedztwie i przesłuchanej w charakterze świadka T. B., która jako osoba obca w stosunku do stron nie jest zainteresowana sposobem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przez co jej zeznania zyskują walor wiarygodnych. Zatem od przeszło 3 lat skarżące lokują centrum swoich spraw życiowych, osobistych i zawodowych (działalność tłumacza przysięgłego U. K.) w lokalu przy ul. [...]. To zaś nakazuje uznać, że zrezygnowały z zamieszkiwania w miejscu dotychczasowego zameldowania przy ul. [...]. Organ podniósł przy tym, że dana osoba może legitymować się tytułami prawnymi do kilku różnych lokali, ale miejsce pobytu stałego można mieć tylko jedno (art. 5 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). H. K., obok własności nieruchomości przy ul. [...] posiada również udział we współwłasności nieruchomości przy ul. [...]. Oczywistym więc jest, że dąży do możliwości dysponowania przedmiotowym lokalem (np. posiadanie kluczy, wezwania M. K. do zaprzestania naruszeń i udostępnienia pomieszczeń, które wcześniej zajmowała, wykupienie ubezpieczenia, umowa o dopływ energii elektrycznej, sporadyczne pobyty w lokalu pod nieobecność M. K., posiadanie - jak twierdzi - w przedmiotowym lokalu swoich rzeczy). Nie zmienia to jednak faktu, że aktywność życiową wskazującą na stałe miejsce pobytu, realizuje pod innym adresem. Dodać również należy, że jakkolwiek po wymianie zamków w bramie i w budynku mieszkalnym przy ul. [...] (która nie miała wpływu na wyprowadzkę skarżących, bo nastąpiła znacznie później - po dniu [...] czerwca 2014 r.), U. K. wystąpiła do sądu z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania poprzez wydanie kluczy do lokalu przy ul. [...], ale uczyniła to w imieniu brata J. K., nad którym sprawuje prawną opiekę. We własnym imieniu nie podejmowała takich działań prawnych. Nadto deklaracje U. K. co do zamiaru powrotu i zamieszkiwania w ww. lokalu są ze sobą sprzeczne. Z jednej bowiem strony wyżej wymieniona podała w odwołaniu, że obecna sytuacja stawia ją w konieczności ponownego przeprowadzenia się do przedmiotowego lokalu, z drugiej zaś strony podaje, że to co powstrzymuje ją wraz z córką przed ponownym zamieszkaniem tam nie jest brak dostępu, ale zagrożenie ze strony brata. Zdaniem organu odwoławczego analiza całości zgromadzonego materiału dowodowego pozwala więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka warunkująca wymeldowanie, tj. przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła U. K., w imieniu własnym i córki A. K. Zarzuciła naruszenie:
1. prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
- art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez wadliwe ustalenie, że jej oświadczenie odnośnie chęci powrotu do domu przy ul. [...] są ze sobą sprzeczne, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 7 kpa, tj. zasady słusznego interesu obywateli oraz zasady prawdy obiektywnej;
- art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez wadliwe ustalenie, że źródłem konfliktu między skarżąca, a bratem M. K. były kwestie majątkowe, a nie zaburzone relację spowodowane chorobą M. K.i jego agresywnym zachowaniem;
- art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez wadliwe ustalenie, że skoro skarżąca obecnie mieszka w domu przy ulicy [...] (ponieważ wbrew swojej woli musiała opuścić dom przy ulicy [...]), to tam chce i zamierza lokować centrum swoich spraw życiowych.
2. prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i stwierdzenie, że skarżąca opuściła lokal z zamiarem przeniesienia swojej działalności życiowej w inne miejsce i że nie wykazała wystarczającej aktywności odnośnie powrotu.
Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi podała, że wraz z córką nie opuściły domu przy ul. [...] dobrowolnie. Opuściły go w połowie września 2011 r. działając w stanie wyższej konieczności w obawie o swoje życie i zdrowie. Zostawiły w nim znaczną część dobytku. W pomieszczeniach przez nich zajmowanych do dziś pozostają ich mebel, ubrania i rzeczy osobiste. Wbrew twierdzeniom organu, podejmowała próby zmierzające do ponownego zamieszkania, czego dowodem jest złożenie w prokuraturze zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Podniosła, że obawiając się agresywnego brata, będąc w złej kondycji psychicznej i pod wpływem wyniszczenia nerwowego, mimo przygotowania pozwu o przywrócenie posiadania nie wniosła go do sądu. Jej stan psychiczny dopiero po upływie roku od ucieczki z domu, pozwolił jej na zatroszczenie się o sprawy prawne. Podniosła, że za swoje miejsce koncentracji działalności życiowej uważa dom przy ul. [...]. Chce do niego wrócić i być nadal tam zameldowana, ale obecnie powrót nie jest możliwy ze względu na chorobę brata. Ponosi nakłady finansowe związane z utrzymaniem tego domu. Posiada do niego klucze. Odwiedza rodzinną posiadłość jedynie pod nieobecność brata.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm. dalej powoływana jako ustawa). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Z treści tego przepisu wynika, że przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały.
W sprawie niniejszej bezsporne są następujące okoliczności:
- U. K. i A. K. nie zamieszkują w miejscu ich stałego zameldowania przy ul. [...] od połowy września 2011 r.;
- po wyprowadzeniu się z lokalu przy ul. [...] zamieszkały w należącym do U. K. lokalu położonym przy ul. [...] i nadal w nim zamieszkują.
Spornym natomiast w sprawie pozostaje charakter opuszczenia przez U. K. i A. K. miejsca stałego zamieszkania przy ul. [...].
Zdaniem skarżącej nie opuściła ona wraz z córką przedmiotowego lokalu dobrowolnie i w sposób trwały. Świadczą o tym następujące okoliczności:
- jesienią 2011 r. były zmuszone uciekać przed agresją i groźbami karalnymi brata M. K.;
- ponosi ogromne nakłady na dom przy ul. [...], tj. opłaca rachunki za prąd, polisę ubezpieczeniową;
- pozostawiła w nim część dobytku: meble, rzeczy osobiste takie jak książki, ubrania, telewizor, lodówkę, odkurzacz;
- posiada klucze do przedmiotowego lokalu, bywa tam pod nieobecność brata;
- pod tym adresem ma zarejestrowane biuro tłumacza przysięgłego;
- wielokrotnie ustnie i pisemnie zwracała się do brata o udostępnienie jej lokalu (vide: wezwanie z dnia [...] października 2012 r. do usunięcia z lokalu zamieszkujących tam nielegalnie osób trzecich i do udostępnienia pomieszczeń oraz wezwanie z dnia [...] kwietnia 2014 r. do zaniechania wycinki drzew i krzewów na posesji oraz do opuszczenia i udostępnienia pomieszczeń biura po uprzednim doprowadzeniu do stanu sprzed nieuprawnionego ich zajęcia). Wystąpiła także do Sądu z roszczeniem o zapłatę za utracone i zdewastowane mienie (vide: pozew p-ko M. K. o zapłatę tytułem bezumownego korzystania z nieruchomości i zabezpieczenie roszczenia poprzez zajęcie wierzytelności przysługującej M. K. do wskazanej kwoty), z wnioskiem o wydanie kluczy do bezprawnie zmienionych zamków w bramie i w budynku mieszkalnym przy ul. [...] (vide: postanowienie Sądu z dnia [...]września 2014 r. w sprawie z powództwa J. K. p-ko M. K. o udzieleniu zabezpieczenia powództwa poprzez nakazanie M. K. wydanie J. K. kluczy do bramy oraz budynku mieszkalnego i pokoi na nieruchomości położonej przy ul. [...]), skierowała sprawę do sądu uzyskując w maju 2013 r. postanowienie o umieszczeniu M. K. w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody (vide: postanowienie z dnia [...] maja 2013 r.). zawiadomiła prokuraturę o popełnieniu przestępstwa przez M. K;
- wielokrotnie nosiła się też z zamiarem złożenia powództwa do sądu w celu umożliwienia jej powrotu do przedmiotowego lokalu, ale przykrości ze strony rodziny, postępowanie przygotowawcze p-ko bratu, spowodowały, że jej stan zdrowia pozwolił na zatroszczenie się o sprawy prawne dopiero po upływie roku od ucieczki z domu;
- zamierza z córką wrócić do lokalu przy ul. [...], ponieważ ich aktualny adres zamieszkania jest niepewny. Nie może mieszkać z córką przy ul. [...] do czasu gdy brat nie przejdzie terapii. Budynek przy ul. [...] w którym obecnie mieszka z córką jest w bardzo złym stanie technicznym.
Zdaniem organu opuszczenie przez skarżące przedmiotowego lokalu miało cechy dobrowolnego i trwałego. Przemawiają za tym następujące okoliczności:
- niewątpliwie skarżąca pozostaje w sporze z M. K., którego działanie może budzić jej obawę ale źródłem tego konfliktu nie było jednak wspólne zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu a kwestie majątkowe, które znalazły swój finał w postępowaniu sądowym i komorniczym. W realiach tego konfliktu, dotyczącego de facto rozliczeń majątkowych, skarżące samodzielnie podjęły decyzję o przeprowadzce z lokalu przy ul. [...] do lokalu przy ul. [...];
- takie okoliczności jak posiadanie kluczy, wezwania M. K. do zaprzestania naruszeń i udostępnienia pomieszczeń, które wcześniej zajmowała, wykupienie ubezpieczenia, umowa o dopływ energii elektrycznej, sporadyczne pobyty w lokalu pod nieobecność M. K., posiadanie w przedmiotowym lokalu swoich rzeczy jest oczywistym następstwem tego, że skarżąca posiada udział we współwłasności nieruchomości przy ul. [...] i dąży do możliwości dysponowania przedmiotowym lokalem;
- nie zmienia to jednak faktu, że aktywność życiową wskazującą na stałe miejsce pobytu, realizuje pod adresem ul. [...]. Od przeszło 3 lat skarżące lokują centrum swoich spraw życiowych, osobistych i zawodowych - działalność tłumacza przysięgłego w lokalu przy ul. [...];
- jakkolwiek po wymianie zamków w bramie i w budynku mieszkalnym przy ul. [...] (która nie miała wpływu na wyprowadzkę skarżących, bo nastąpiła znacznie później - po dniu [...] czerwca 2014 r.), U. K. wystąpiła do sądu z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania, poprzez wydanie kluczy do lokalu, ale uczyniła to w imieniu brata J. K., nad którym sprawuje prawną opiekę.
W ocenie Sądu okoliczności faktyczne sprawy niniejszej nakazują podzielić stanowisko organu. Wbrew zarzutom skargi postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący w kontekście przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Wnioski zaś wyciągnięte przez organy są logiczne i korespondują ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji.
Przechodząc do uzasadnienia Sądu w tym zakresie na wstępie podać należy, że w judykaturze wykształcił się pogląd, w świetle którego obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. W wyroku z 27 maja 2002 r., K 20/01 Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie "uprawnienie" do lokalu, zaś ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (OTK ZU A 2002/3/34). Oznacza to, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny.
Jak już wskazano powyżej w świetle art. 15 ust. 2 ustawy przesłanką wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, które jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanego, a nie z bezprawnego działania innych osób. Przy czym za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu, bądź do tego zmuszona ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 25 października 2005 r., II OSK 127/05, Lex nr 201427, z 22 sierpnia 2000 r., V SA 108/00, Lex nr 49954, z 18 kwietnia 2000 r., V SA 1424/99, Lex nr 79243, WSA w Łodzi w wyroku z 28 stycznia 2015 r., III SA/Łd 991/14, Lex nr 1646808. Oceniając wolę, zamiar zainteresowanego w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy mieć na uwadze nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (vide: WSA we Wrocławiu w wyroku z 25 listopada 2009 r., III SA/Wr 437/09, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania.
W sprawie niniejszej okoliczności faktyczne wskazywane przez skarżącą, bez odniesienia co całokształtu okoliczności, mogą istotnie wskazywać na to, że opuszczenie lokalu przy ul. [...] nie miały cechy dobrowolności i trwałości. Jak już wykazano powyżej skarżąca podnosi, że decyzja o opuszczeniu lokalu nie była dobrowolna, albowiem była konsekwencją agresywnego zachowania brata – to zachowanie zmusiło ją do opuszczenia lokalu. Skorzystała przy tym z licznych środków prawnych mających na celu udostępnienie jej lokalu przez brata. Nadto podważa trwałość opuszczenia miejsca stałego pobytu wykazując, że nadal jest z tym lokalem związana a jej pobyt przy ul. [...] jest tymczasowy.
W ocenie Sądu fakty te nie korelują z pozostałym materiałem dowodowym. A mianowicie uzasadniona wydaje się być teza, że skarżąca wraz z córką wyprowadziła się z lokalu na skutek własnej decyzji a powodem tej decyzji był majątkowy konflikt z bratem. Treść rozstrzygnięć podejmowanych przez sądy jak i prokuraturę, wydawanych na skutek działań skarżącej, świadczą o tym, że nie były one ukierunkowane na faktyczny jej powrót do domu a były inicjowane konfliktem majątkowym. Znajdujące się w aktach sprawy postanowienie z dnia [...] lipca 2012 umarzające śledztwo M. K. podejrzanemu o kierowanie gróźb karanych pod adresem skarżącej zawiera sformułowanie, że były one kierowane w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności. W sprawie brak jest dowodu potwierdzającego, że brat skarżącej zmusił ja do wyprowadzenia się z lokalu. Okoliczności tej nie potwierdzają zeznania obiektywnych świadków (vide: zeznania T. B.). Nadto pomimo podejmowania przez skarżącą licznych środków prawnych stwierdzić należy, że okazywały się one bezskuteczne z punktu widzenia umożliwienia jej powrotu do domu. Nie skorzystała we właściwym czasie z powództwa o ochronę posiadania. Istotnie ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszeń (art. 344 § 2 k.c.). Skarżąca podnosi, że jej zły stan zdrowia uniemożliwiał jej złożenie powództwa. Przy czym zauważyć należy, że w ciągu roku od wyprowadzenia się z lokalu złożyła zawiadomienie do prokuratury o popełnieniu przez brata przestępstwa gróźb karanych. W ocenie Sądu zamiar skarżących pozostania w przedmiotowym lokalu ogranicza się jedynie do deklarowania chęci powrotu bo wszystkie czynności podejmowane w tym kierunku są iluzoryczne. Pomimo tego, że skarżąca podnosi iż czyni nakłady na ten lokal, to jest on bardzo zaniedbany. Światło jest tylko w kuchni, rzeczy są zniszczone, właściwie nie nadaje się on do zamieszkania. W ocenie Sądu skarżąca zdaje sobie z tego sprawę, albowiem nic nie stało na przeszkodzie aby wprowadziła się do tego lokalu, kiedy brat został przewieziony do szpitala. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że nakłady finansowe czynione na nieruchomości nie wynikają jedynie z faktu zamieszkania, ale są obowiązkiem współwłaścicielki nieruchomości, których jest w części skarżąca. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jeżeli zatem osoba zameldowana na pobyt stały została usunięta z lokalu nawet wbrew jej woli, ale jednocześnie w innym lokalu faktycznie mieszka i koncentruje, w nim swoje sprawy życiowe, to w takiej sytuacji odmowa wymeldowania oznaczałaby w rzeczywistości utrzymywanie fikcji, podważającej tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności, co nie jest stanem pożądanym. Nadto długotrwała sytuacja, w której osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru przewidzianego w art. 6 ust. 1 ustawy, uzasadnia przyjęcie wniosku, że opuszczenie lokalu cechuje trwałość i w konsekwencji powinno prowadzić do wydania decyzji o wymeldowaniu. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z taką sytuacją. Od przeszło 3 lat skarżące lokują centrum swoich spraw życiowych, osobistych i zawodowych (działalność tłumacza przysięgłego) w lokalu przy ul. [...]. Podkreślić należy, że skarżące były w posiadaniu kluczy do nieruchomości przy ul. [...] przez okres 2,5 roku od momentu wyprowadzki do chwili zmiany zamków ([...].09.2011r. – [...].06.2014r.), ale nie skorzystały w tym czasie z możliwości ponownego zamieszkania. Obecnie toczy się sprawa w Sądzie Rejonowym w B., z wniosku skarżącej, o ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości przy ul. [...]. Na marginesie należy zaznaczyć, że jeśli w wyniku tego postępowania skarżące faktycznie zamieszkają na spornej nieruchomości, to będą miały możliwość ubiegania się o zameldowanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło