II SA/Bk 295/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 4 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia sprawy ze skargi T. B. M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 28 marca 2024 r. Nr WOP.7722.23.2024.MW w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynku warsztatowo-mieszkalnego w związku z dokonaną samowolną zmianą sposobu użytkowania p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. , T. B. M. (dalej: "Skarżący") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB") z 28 marca 2024 r., WOP.7722.23.2024.MW, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej: "PINB") z 26 lutego 2024 r., nr NB.1.5161.23.2023.MK, wstrzymujące współwłaścicielom: T. B. M., R. K., M. P. i G. M. użytkowanie budynku warsztatowo-mieszkalnego na działce nr ew. [...], obręb [...] przy ul. A. w Białymstoku (przy granicy z działką nr ew. gr. [...] i [...]) w części garażu użytkowanego obecnie jako pomieszczenie warsztatu ślusarskiego oraz pomieszczenia socjalnego warsztatu ślusarskiego użytkowanego obecnie jako kuchnia w części mieszkalnej, w związku z dokonaną samowolną zmianą sposobu użytkowania, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że jest wdowcem i w wieku 74 lat dorabia do emerytury, bowiem nie jest w stanie się z niej utrzymać. Ponadto jest osobą schorowaną (po udarze, nadciśnienie, problemy z prostatą), zażywającą na stałe drogie leki i będącą pod stałą opieką lekarską. W ocenie Skarżącego wstrzymanie użytkowania części warsztatu prowadzi do pozbawienia go dochodu przy konieczności ponoszenia kosztów zakładu, uniemożliwia mu realizację zleceń już przyjętych, co wiąże się z karami umownymi lub odszkodowaniem, zaś w przyszłości stanowiło będzie rezygnację klientów z jego usług. Wskazał, że jeśli musiałby zaprzestać na okres roku lub dwóch prowadzenia działalności, to nigdy nie odzyska już klientów i reputacji oraz popadnie także w znaczne problemy finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) jest ochrona strony skarżącej w okresie do momentu rozpatrzenia skargi, tak aby wykonanie decyzji (postanowienia) nie wywołało w jej sytuacji prawnej, ekonomicznej czy osobistej znacznej szkody lub skutków, które byłyby niemożliwe bądź trudne do odwrócenia. Znaczna szkoda to przy tym taka szkoda materialna i niematerialna, która nie mogłaby być wynagrodzona przez uprzedni zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani nie byłoby możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (np. przestałby istnieć przedmiot świadczenia który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, bowiem jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki wykonania decyzji (postanowienia), które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 20 listopada 2018 r., II FZ 638/18 (powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji i oparcia w materiale dowodowym, a konkretyzacji tej powinien dokonać wnioskodawca, dowodząc ich wystąpienia i uzasadniając przekonująco wniosek. Oznacza to, że na żądającym udzielenia ochrony tymczasowej ciąży obowiązek wykazania, iż wykonanie decyzji (postanowienia) wywoła okoliczności wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wystarczy przy tym ogólne wskazanie, że istnieje niebezpieczeństwo ich wystąpienia, ale należy wyjaśnić i uprawdopodobnić na czym ono ma polegać, w jaki sposób wykonanie decyzji (postanowienia) jest tak uciążliwe dla wnioskodawcy, że sytuacja przed wydaniem prawomocnego wyroku nie będzie mogła być przywrócona do stanu poprzedniego, spowoduje nieodwracalną szkodę lub skutki, których usunięcie będzie niemożliwe, znacznie utrudnione bądź będzie się wiązało z unicestwieniem rzeczy, sytuacji faktycznej bądź stanu w terenie. Zdaniem Sądu sytuacja Skarżącego wynikająca z treści wniosku i znajdująca potwierdzenie w aktach sprawy uzasadnia udzielenie mu ochrony tymczasowej. W niniejszej sprawie Skarżący oraz pozostali współwłaściciele (R. K., M. P. i G. M.) na mocy zaskarżonego postanowienia PWINB zobowiązani zostali do wstrzymania użytkowania budynku warsztatowo-mieszkalnego na działce nr [...] w części garażu użytkowanego obecnie jako pomieszczenie warsztatu ślusarskiego oraz pomieszczenia socjalnego warsztatu ślusarskiego użytkowanego obecnie jako kuchnia w części mieszkalnej. W ocenie Sądu wykonanie powyższego nakazu przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączyłoby się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Istnieje bowiem duże prawdopodobieństwo, co też sugerował Skarżący we wniosku, że następstwo wykonania postanowienia, jakim byłaby konieczność co najmniej ograniczenia działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży detalicznej drobnych wyrobów metalowych, farb i szkła oraz obróbki mechanicznej elementów metalowych, w pierwszej kolejności uniemożliwiłoby realizację zleceń, co z kolei mogłoby się wiązać np. z odpowiedzialnością cywilnoprawną wobec zamawiających. Stan ten pozbawiłby Skarżącego dochodu z prowadzonej działalności i naraził na ryzyko utraty płynności finansowej, a w dalszej kolejności spadek reputacji firmy oraz rezygnację klientów z usług zakładu. Skarżący we wniosku podniósł, że jest 74. letnim wdowcem, niebędącym w stanie utrzymać się wyłącznie z emerytury, a ponadto jest osobą schorowaną (po udarze, nadciśnienie, problemy z prostatą), zażywającą na stałe drogie leki i będącą pod stałą opieką lekarską. Niemniej jednak nie przedstawił stosownych dokumentów potwierdzających ww. sytuację życiową i zdrowotną. Fakt ten nie wpłynął jednakże na ocenę Sądu, że zaprzestanie użytkowania spornego obiektu nawet przez okres kilku miesięcy może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Końcowo wskazać należy, że postępowanie o wstrzymanie wykonania ma charakter wpadkowy. Sąd nie ocenia w nim zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia), a jedynie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wyrażona w postępowaniu wpadkowym nie ma wpływu na wynik postępowania sądowego. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia.