II SA/Bk 297/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr[...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr[...], odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko – D. C. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. H. C. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S., decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego dziecka. W uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych do przyznania ww. świadczeń. Organ ustalił, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 717,85 zł i przekracza kryterium dochodowe, określone w art. 5 ust. 2 ww. ustawy kwalifikujące do uzyskania świadczeń rodzinnych, tj. 664 zł. Organ I instancji zaznaczył również, że pomimo nieznacznego przekroczenia kryterium dochodowego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, tj. 77 zł, a także pomimo tego, iż zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym, skarżąca z uwagi na przekroczenie dochodu w poprzednim roku kalendarzowym, nie mogła skorzystać z przywileju określonego w art. 5 ust. 3 ww. ustawy, a tym samym wnioskowane świadczenia nie mogły być przyznane. Ponadto wyjaśniono skarżącej, że nie może być ona uznana za osobę samotną, o której mowa w art. 3 pkt 17 a ww. ustawy i dlatego przy ustalaniu kryterium dochodowego uwzględniono dochody małżonka. W odwołaniu od powyższej decyzji H. C. zarzuciła, że niezasadnie do obliczania dochodu rodziny organ I instancji wziął pod uwagę dochody małżonka, który pozostaje z nią w separacji i z którym nie utrzymuje żadnych kontaktów. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr[...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie organ odwoławczy przytoczył treść art. 4, art. 6, art. 5 ust. 2 i art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiących o warunkach jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o zasiłek rodzinny oraz o dodatek do zasiłku rodzinnego. Po przeanalizowaniu przesłanek pozytywnych i negatywnych warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej spawie nie został spełniony podstawowy warunek, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ww. ustawy, tj. nieprzekroczenie kryterium dochodowego. Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że w skład rodziny wchodzą: skarżąca, A. C., P. C. i D. C. Łączny dochód rodziny w 2013 r., tj. roku poprzedzającym złożenie wniosku, wyniósł 34.456,65 zł, a tym samym miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł 717,85 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe o kwotę 53,85 zł. Kolegium stwierdziło również, aprobując tym samym stanowisko organu I instancji , że w niniejszej sprawie, pomimo spełnienia warunków określonych art. 5 ust. 3 zdanie 1 ww. ustawy, zasiłek nie może być przyznany ze względu na przekroczenie dochodu w 2012 r. (o kwotę 75,72 zł). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem skarżącej odnośnie niezaliczania dochodu męża z uwagi na pozostawanie z nim w separacji przy ustalaniu kryterium dochodowego. Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 3 ust. 2 oraz art. 3 pkt 16 ww. ustawy, stwierdził, że w zakresie przyznawania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku członkami rodziny są małżonkowie. Kolegium wskazało, że nie ma znaczenia, czy prowadzą oni wspólne czy odrębne gospodarstwo domowe oraz czy zamieszkują wspólnie czy osobno, a nawet czy są z sobą w separacji faktycznej czy prawnej. W związku z powyższym, organ II instancji uznał, że do dochodu rodziny należy, zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami, brać dochody zarówno jednego, jak i drugiego małżonka. Organ odwoławczy zaznaczył również, że wszelkie dodatki do zasiłku rodzinnego, w tym wyżej wymieniony, uwarunkowane są istnieniem prawa do zasiłku rodzinnego. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła H. C. W skardze podniosła, że w jej ocenie, decyzja jest niezgodna z prawem, gdyż ją krzywdzi. Będąc bowiem opiekunem dziecka niepełnosprawnego, pozbawioną ją świadczenia rodzinnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...] lutego 2015 r., nr[...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr[...], odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko – D. C. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114; dalej: "u.ś.r."). Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka i osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 574,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 664,00 zł (art. 5 ust. 2). Zgodnie zaś z treścią art. 5 ust. 3 u.ś.r. w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Rozpatrując zatem wniosek skarżącej organ administracji publicznej w pierwszej kolejności zobowiązany był wyjaśnić, czy w badanej sprawie spełnione zostało kryterium dochodowe uprawniające skarżącą do przyznania zasiłku rodzinnego. I tak, przepis art. 3 pkt 1 lit. a ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. W myśl art. 3 pkt 2 u.ś.r. dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny, zaś dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (pkt 2a). W niniejszej sprawie organy określiły wysokość dochodu opierając się na zaświadczeniach o dochodzie A. C. (męża skarżącej) oraz D. C. (córki) wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Na tej podstawie ustaliły, że dochód rodziny w 2013 r. wyniósł 34.456,65 zł, a tym samym miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł 717,85 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe o kwotę 53,85 zł. Zatem, w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że nie została spełniona przesłanka określona w tym przepisie uprawniająca do przyznania zasiłku rodzinnego, a tym samym dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Wszelkie bowiem dodatki do zasiłku rodzinnego, w tym wyżej wymieniony, uwarunkowane są istnieniem prawa do zasiłku rodzinnego. Poza tym, jak słusznie wskazały organy, w niniejszej sprawie, pomimo spełnienia warunków określonych art. 5 ust. 3 zdanie 1 ww. ustawy, zasiłek nie może być przyznany ze względu na przekroczenie dochodu w 2012 r. o kwotę 75,72 zł. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 zdanie drugie u.ś.r., w przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Obecnie dochód rodziny skarżącej ponownie przekroczył kwotę dochodu uprawniającą do otrzymania świadczeń rodzinnych, a instytucja, o której mowa w art. 5 ust. 3 u.ś.r., ma charakter jednorazowy, co oznacza, iż nie można z niej skorzystać, jeśli osiąga się dochody przekraczające określoną kwotę dochodu w dwóch kolejnych okresach zasiłkowych. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ w tym zakresie jest związany wskazanymi wyżej przepisami prawa. Rolą organu jest stwierdzenie - na podstawie przedłożonych dokumentów - czy spełnione zostały ustawowe wymagania dla ich otrzymania. Wykazanie przez uprawnioną osobę, że spełnia ona ustawowe kryteria otrzymania świadczenia, obliguje organ do jego przyznania w drodze decyzji administracyjnej. Ustawodawca nie zamieścił w ustawie przepisu dającego możliwość uwzględniania przypadków szczególnych, wykraczających swoim stanem faktycznym poza kryteria ustalone we wskazanych wcześniej przepisach (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 526/14). W tym stanie rzeczy niniejszy skład Sądu w pełni podziela argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Nie doszło też do naruszenia art. 8 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.