II SA/Bk 303/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2025 r. sprawy ze sprzeciwu S. sp. z o.o. w W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 7 stycznia 2025 r. nr 408.181/G-2/XV/24 w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów oddala sprzeciw Sprzeciw został wywiedziony na podstawie następujących okoliczności faktycznych i prawnych. Prezydent Miasta Białegostoku, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 19 i art. 26 ust. 2 i 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.; dalej powoływana jako u.o.), decyzją z 15 listopada 2024 r. nr DGK-II.6236.3.2024 nakazał posiadaczowi odpadów – S. sp. z o.o. z siedzibą w W. usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu nieruchomości położonej w Białymstoku przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka [...] obręb [...] Organ pierwszej instancji stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na duży stopień skomplikowania sprawy, który uniemożliwia w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości, wskazanie jednego odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami na przedmiotowej działce. Brak jednoznacznych, niebudzących wątpliwości dowodów wskazujących, że Spółka "C.", bądź jakakolwiek inna zamieszana w sprawę Spółka jest posiadaczem odpadów, obligował organ do przyjęcia zasady domniemania i uznania, że posiadaczem odpadów jest właściciel nieruchomości, tj. S. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Odwołanie od tej decyzji wniosła zobowiązana Spółka i zarzuciła naruszenie: 1) art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 i w zw. z art. 26 ust. 3a u.o., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy to Spółka, jako władająca powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów odpowiedzialnym za gospodarowanie odpadami, na którą należało nałożyć obowiązek usunięcia odpadów, podczas gdy Spółka takim podmiotem nie jest, bowiem materiał dowodowy sprawy wskazuje na inne podmioty, które dokonywały składowania odpadów na nieruchomości należącej do Spółki, w związku z czym obowiązek usunięcia odpadów nie powinien być na nią nałożony; 2) art. 26 ust. 3a w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., poprzez zaniechanie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów na posiadaczy odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, mimo skutecznego obalenia przez Spółkę domniemania nakazującego traktować władającego powierzchnią ziemi jako posiadacza odpadów znajdujących się na nieruchomości; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób należyty, braku dokonania prawidłowej oceny całości materiału dowodowego i zaniechaniu podjęcia działań w celu ustalenia niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, a przez to poczynienie przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych, nieuprawnionych i nieopartych w materiale dowodowym ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu, że nie było możliwości stwierdzenia, że posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach jest kto inny jak posiadacz nieruchomości, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika wprost, jakie osoby i jakie podmioty dokonywały czynności złożenia odpadów na działce należącej do Spółki; 4) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia skarżonej decyzji nieodpowiadającej wymogom stawianym w tym przepisie. Organ w istocie nie przedstawił motywów, jakimi kierował się wydając decyzję, w tym dlaczego przyjął, że Spółka jest posiadaczem odpadów mimo istnienia dowodów wyraźnie wskazujących na odmienne stanowisko. Podniesiono, że organ dokonuje swobodnej oceny zgromadzonych dowodów, przy czym nie oznacza to, że ocena ta jest dowolna. Jeżeli z szeregu dowodów wynika, że Spółka nie może być uznana za posiadacza odpadów, to zakwestionowanie tego stanowiska przez organ powinno zostać wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu decyzji. W przeciwnym razie organ naraża się na zarzut dowolności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, co wpływa także na błędnie sporządzone uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia; 5) art. 26 ust. 6 w zw. z art. 26 ust. 1 u.o., poprzez nałożenie obowiązku usunięcia odpadów w sposób niejasny i nieprecyzyjny, nie określający jednoznacznie sposobu usunięcia odpadów, co uniemożliwia wykonanie obowiązku objętego zaskarżoną decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w Białymstoku decyzją z 7 stycznia 2025 r. nr 408.181/G-2/XV/24, działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło decyzję Prezydenta Białegostoku. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przytoczono treść art. 26 ust. 1 i 2 u.o. i art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. – definiujący posiadacza odpadów a także art. 3 pkt 44 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1219) definiujący władającego powierzchnią ziemi. Kolegium wywiodło, że konstrukcja tych przepisów jednoznacznie wskazuje, że celem ustawodawcy było stworzenie przepisów pozwalających na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Dlatego też ustawodawca wprowadził w art. 3 ust. 1 pkt 19 instytucję domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest jednocześnie uznawany za posiadacza odpadów, w stosunku do którego można wydać decyzję w trybie art. 26 ust. 2 nakazującą usunięcie odpadów. Podkreślono, że wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Nie pozwala im jednak zignorować dowodów, które mogą doprowadzić do ustalenia wytwórcy odpadów lub posiadacza odpadów innego, niż właściciel nieruchomości (wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 3271/19, pub. CBOSA). W dalszej kolejności powołując się na wyrok NSA z 26 września 2013 r. (II OSK 330/12) organ odwoławczy stwierdził, że obalenie tego domniemania może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot. Podkreślono, że w takim - jak prowadzone - postępowanie, jest więc kluczowym pierwotne ustalanie, kto jest właścicielem nieruchomości, na której deponowane są odpady, a następnie - kto jest posiadaczem odpadów. Tylko bowiem posiadacz odpadów będzie stroną prowadzonego postępowania - zgodnie z przytoczonymi regulacjami. Okolicznością bezsporną w sprawie niniejszej jest, że nieruchomości o nr geod. [...] nie są objęte żadną decyzją, powalającą na legalne gromadzenie tam odpadów (zbierania czy przetwarzania odpadów), zaś przedmiotowe działki nie są miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów. Faktem jest też znaczny stopień skomplikowania sprawy i konieczność analizy wielu okoliczności faktycznych. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego, nie dokonał analizy całości już zgromadzonego materiału i nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do wszelkich istotnych w sprawie okoliczności - czym naruszono art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. Przede wszystkim uzasadnienie decyzji nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, w jakim okresie odpady gromadzone były na przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji z jednej strony przytoczył treść postanowienia Prokuratury Okręgowej w Białymstoku z 19 stycznia 2024 r. w którym czas składowania odpadów obejmuje okres od sierpnia 2015 r. do 7 lutego 2020 r. Z drugiej strony powołał się na opinię opracowaną zgodnie z postanowieniem Komendy Miejskiej Policji w Białymstoku, Wydział d/w z Przestępczością Gospodarczą z 20 września 2021 r. wykonaną przez mgr inż. R. G., która dotyczyła składowania odpadów w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 7 lutego 2020 r. Kolegium stwierdziło, że te postępowania dotyczyły różnych okresów a organ nie zgromadził na tę okoliczność samodzielnie żadnego materiału dowodowego ani też nie dokonał samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W uzasadnianiu decyzji nie wyraził jednoznacznego stanowiska, co do tego, w jakim okresie gromadzone były odpady na nieruchomości. Nie odniesiono się do tego, czy okoliczność tę da się jednoznacznie ustalić, a jeśli tak, to na jakiej podstawie. Zdaniem Kolegium jest to na tyle istotne, że w zależność od tego, w jakim okresie odpady były na nieruchomości gromadzone i czy jest możliwe ustalenie takich dat, odpowiedzialność za usunięcie odpadów może ponosić określony podmiot. Jeśli nie jest możliwe ustalenie dat gromadzenia odpadów, to z jednej strony uniemożliwiłoby to obalenie domniemania, odnoszącego się do odpowiedzialności za odpad władającego gruntem, z drugiej jednak każe zadać pytanie o to na jakiej podstawie daty te ustaliła Prokuratura i policja? Kolegium podniosło przy tym, że sama Spółka, w toku postępowania wyjaśniała, że nigdy nie prowadziła działalności dotyczącej zbierania i przetwarzania odpadów na przedmiotowych działkach, a jedynie prowadziła działalność w zakresie dzierżawy tej nieruchomości. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "(...) Pan J. S., ówczesny prezes zarządu R. i udziałowiec Spółki, zeznał na rozprawie w Sądzie Rejonowym w Białymstoku w dniu 27 sierpnia 2024 r., że w tamtych latach kierował też grupą kapitałową, w skład której wchodziło około 10 spółek, w tym spółki S., R., czy C. Zeznał też, że m.in. podpisał umowę na wynajem przedmiotowego placu na magazynowanie odpadów z budowy dróg, czyli piachu, jakiegoś gruzy. Ta umowa była między spółką R. albo S., a T.". Przytaczany fragment uzasadnienia decyzji zawiera sfomułowanie "ówczesny", ale ponownie nie jest jednoznacznie stwierdzone, do jakiego okresu odnoszą się ustalenia organu pierwszej instancji. Jednocześnie przywołane okoliczności wskazują, że przedmiotowa nieruchomość przekazywana była na podstawie umów w gospodarowanie innym podmiotom (wynajem, dzierżawa). Organ pierwszej instancji nie zgromadził materiału dowodowego, mogącego wskazywać na to, jaki podmiot posiadał tytuł prawny do nieruchomości w okresie, w którym odpady mogły być gromadzone na terenie działek o nr geod. [...]. Zdaniem Kolegium, w tym celu niezbędne może okazać się wezwanie uczestników postępowania do przedłożenia ewentualnych umów najmu, czy dzierżawy nieruchomości i na tej podstawie ustalenie posiadacza odpadów - o ile możliwe będzie jednoznaczne ustalenie okresów gromadzenia odpadów. Również inne poczynione przez organ pierwszej instancji ustalania i ich analiza w uzasadnieniu decyzji mogą budzić wątpliwości. Kolegium zarzuciło, że z jednej strony organ pierwszej instancji, za postanowieniem Prokuratury, stwierdza że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to. że odpowiedzialność za zakopanie odpadów na działkach o numerze geodezyjnym [...] należy przypisać J. S. L. M. oraz udzielającym im pomocy w tym zakresie braciom M. A. i S. A. By jednocześnie w konkluzji uzasadniania decyzji wywieść, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na duży stopień skomplikowania sprawy, który uniemożliwia w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości, wskazanie jednego odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami na przedmiotowej działce. Kolegium stwierdziło, że o ile jak najbardziej organ pierwszej instancji ma prawo do ustalenia samodzielnych wniosków na podstawie ustaleń Prokuratury, ale naruszeniem zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.) jest sytuacja, w której w zasadzie bez żadnej analizy organ ten z jednej strony uznaje materiał dowodowy zgormadzony w postępowaniu karnym, z drugiej wywodzi wnioski wprost sprzeczne z ustaleniami Prokuratury. O tym, że odpowiedniość za usunięcie odpadów ponosić będzie Skarżąca (jako właściciel nieruchomości), nie może świadczyć sam fakt braku możliwości skontaktowania się w sprawie z A. M. Zdaniem Kolegium powyższe czyni, co do zasady, uzasadnionymi zarzuty Spółki w zakresie naruszenia zarówno norm prawa materialnego jak i procesowego. Nie zgodzono się jedynie z zarzutem nieprecyzyjnego sformułowania zakresu obowiązku usunięcia odpadów i stwierdzono, że wystarczająco jasne i precyzyjne są obowiązki wskazujące na zlecenie odebrania odpadów uprawnionemu podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie na transport odpadów oraz zlecenie wykonania obowiązku zagospodarowania odpadów podmiotowi, który posiada zezwolenie właściwego organu na zbieranie lub przetwarzanie odpadów mając na uwadze przekazanie odpadów, uwzględniając hierarchię sposobów postępowania z odpadami oraz najlepszą dostępną technikę. W ponownie prowadzonym postępowaniu nakazano przede wszystkim podjąć działania w kierunku prawidłowego ustalenia, w jakim okresie odpady były gromadzone na nieruchomości i kto będzie uznany za posiadacza odpadów oraz ustalenie w jakim okresie obowiązywały ewentualne umowy dzierżawy (najmu) nieruchomości. W związku z powyższym, zdaniem Kolegium, spełniona została przesłanka określona w art. 138 § 2 K.p.a. skutkująca uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sprzeciw od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła Spółka i zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. przez niezasadne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powyższego przepisu, bowiem okoliczności wskazane przez organ drugiej instancji jako podstawa do uchylenia decyzji i przekazania organowi pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpoznania, w rzeczywistości nie powinny stanowić podstawy uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, lecz umożliwiały organowi drugiej instancji przeprowadzenie samodzielnej oceny dowodów oraz przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i wydanie merytorycznej decyzji, bez konieczności przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazując na to naruszenie Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Sprzeciw podlega oddaleniu. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego o konieczności wydania - w okolicznościach sprawy – decyzji kasacyjnej, uchylającej decyzję organu pierwszej instancji nakazującą posiadaczowi odpadów – S. sp. z o.o. w W. usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu nieruchomości położonych w Białymstoku przy ul. [...] działek o nr geod. [...] obręb [...] Decyzja kasacyjna została wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji może obejmować następujące sytuacje: gdy organ ten w ogóle nie przeprowadził postępowania; gdy naruszył przepisy postępowania w stopniu pozwalającym uznać sprawę za niewyjaśnioną w całości np. nie przeprowadził obligatoryjnej rozprawy, nie zapewnił udziału w postępowaniu wszystkim stronom, a także, gdy nie wyjaśnił większości przesłanek niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, tj. gdy braki postępowania są tak poważne, że nie można ich uzupełnić w toku uzupełniającego postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stosownie do treści art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zatem od rozstrzygnięć organu odwoławczego o charakterze kasatoryjnym, podjętych na podstawie określonej w art. 138 § 2 K.p.a., przysługuje wyłącznie sprzeciw. Zgodnie z art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Ograniczony zakresu kontroli decyzji objętej sprzeciwem jest zatem szczególną cechą odróżniającą postępowanie zainicjowane wniesieniem sprzeciwu od zwykłego postępowania skargowego, w którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 K.p.a. Podczas kontroli prawidłowości zastosowania tej regulacji procesowej przez organ odwoławczy, sąd nie może dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast ziszczenie się w sprawie przesłanek do wyjątkowego odstąpienia przez organ odwoławczy od obowiązku ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu wyroku z 21 lutego 2012 r., II GSK 9/11, decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem merytorycznie o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne wówczas, gdy zostaną spełnione następujące przesłanki: decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Druga z ww. przesłanek ma, w przeciwieństwie do pierwszej, charakter ocenny, wymagający każdorazowej interpretacji na tle zaistniałych okoliczności faktycznych danej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co z kolei uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (vide: wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., II OSK 2846/12, pub. CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego, nie da się wyeliminować z zastosowaniem art. 136 K.p.a. (tj. w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego). Dokonując kontroli decyzji kasacyjnej, sąd ocenia, czy organ odwoławczy nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 K.p.a., a więc, czy organ odwoławczy wykazał w sposób przekonywujący istnienie opisanych w nim przesłanek. Dokonanie oceny wymaga uwzględnienia treści przepisów prawa materialnego, w oparciu o które sprawa powinna zostać rozstrzygnięta, bowiem bez tego nie byłoby możliwe ustalenie, czy istota sprawy została rozpoznana przez organ pierwszej instancji, a tym samym, czy decyzja organu odwoławczego zawiera uzasadnione podstawy. W tym przypadku normy prawa materialnego, stanowią jedynie kryterium oceny przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a., a nie przedmiot merytorycznego rozpoznania. Przenosząc te ogólne uwagi na grunt sprawy niniejszej sąd w pierwszej kolejności wskaże jaki materiał dowodowy stanowił podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ ten we własnym zakresie przeprowadził dwukrotnie oględziny nieruchomości w dniu 5 maja 2022 r. i 10 stycznia 2024 r. Po uzyskaniu informacji od skarżącej Spółki w piśmie z 25 maja 2022 r., że posiadaczem odpadów jest "C." Sp. z o.o. podjął próbę uzyskania wyjaśnień od Prezesa Zarządu tej Spółki – A. M. (wezwania z 8 czerwca 2022 r.; 12 lipca 202 r.; 26 sierpnia 2022 r.). W odpowiedzi na ostatnie wezwanie do organu wpłynęły 2 pisma datowane na dzień 8 września 2022 r. Pierwsze pismo, które wpłynęło w dniu 14 września 2022 r. wysłane z Ostrołęki – co potwierdza pieczęć pocztowa, nie było podpisane. Z kolei drugie pismo, które wpłynęło do organu w dniu 26 września 2022 r. wysłane z Warszawy – co potwierdza pieczęć pocztowa, zostało opatrzone niezbyt czytelnym podpisem "M.", lecz bez żadnych pieczęci firmowych. W treści odpowiedzi wskazano, że na przedmiotowych działkach przy ul. [...] odpady mogły zostać zakopane przez "C." Sp. z o.o. w nieokreślonym terminie, podczas wyrównywania powierzchni terenu. W związku z licznymi wątpliwościami, które pojawiły się na skutek nieodbierania korespondencji przez Spółkę C. w upadłości likwidacyjnej, braku możliwości skontaktowania się z A. M., pisma spółki ze wskazaniem zmiany adresu do korespondencji na adres tożsamy z adresem skarżącej Spółki oraz przede wszystkim z podejrzeniem braku wiarygodności podpisu organ w dniu 2 lutego 2023 r. oraz pismem ponaglającym z 27 września 2023 r. zwrócił się do Prokuratury Okręgowej o sprawdzenie wiarygodności podpisu. W odpowiedzi w piśmie z 5 października 2023 r. Prokuratura Okręgowa poinformowała, że prowadzi śledztwo w przedmiotowej sprawie, jednak jak dotąd nie udało się wykonać czynności procesowej z udziałem A. M., z uwagi na to, że nie jest znane jego miejsce pobytu. W pozostałym zakresie postępowanie wyjaśniające bazuje na materiale dowodowym pochodzącym z Prokuratury Okręgowej w Białymstoku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt 3001-1.Ds.115.2023. W sprawie tej postanowieniem z 29 grudnia 2023 r. umorzono śledztwo w sprawie: 1. zaistniałego w okresie od nieustalonego dnia do 8 marca 2020 r. na działce [...] przy ul. [...] w Białymstoku, gmina Białystok składowania wbrew przepisom odpadów w taki sposób że mogło to zagrozić życiu lub zdrowiu spowodować obniżenie jakości wody, powietrza, lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym tj. o czyn z art. 183 § 1 K.k. - wobec niewykrycia sprawy przestępstwa - na zasadzie art. 322 § 1 k.p.k. 2. osób współdziałających z L. M. i J. S. oraz S. A. i M. A. w okresie od sierpnia 2015 r. do 7 lutego 2020 r. w składowaniu odpadów na działkach ewidencyjnych [...] oraz [...] w taki sposób że mogło to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza, lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym tj. o czyn z art. 183 § 1 K.k. - wobec niewykrycia sprawy przestępstwa - na zasadzie art. 322 § 1 K.p.k. Z postanowienia tego wynika, że umorzono postępowanie o czym z art. 183 § 1 K.k. z powodu niewykrycia osób współdziałających z L. M. i J. S. oraz S. A. i M. A. w okresie od sierpnia 2015 r. do 7 lutego 2020 r. w składowaniu odpadów na działkach ewidencyjnych [...] oraz [...]. Wynika również z niego i to, że zgormadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, że odpowiedzialność za zakopanie odpadów na ww. działkach należy przypisać J. S. i L. M. oraz udzielającym im pomocy w tym zakresie braciom M. A. i S. A. Skala przedsięwzięcia pozwala przy tym domniemywać, że udział w tym zdarzeniu mogły brać także inne osoby. Prokuratura wskazała, że odnośnie ww. osób zostanie sporządzony akt oskarżenia w sprawie [...]. W dniu 19 października 2023 r. S. A. i M. A. przedstawiono zarzut, że: w nieustalonym bliżej okresie od sierpnia 2015 r. do września 2015 r., przy ul. [...]w Białystoku, działając wspólnie i w porozumieniu udzielili pomocy J. S., L. M. i innym nieustalonym osobom składującym w okresie od sierpnia 2015 r. do 7 lutego 2022 r. wbrew przepisom odpady na działkach o nr ewid. [...] o łącznej masie nie mniejszej niż 7689 m3 (w szczegółowo opisanej postaci), w ten sposób, że zlecili podlegającym im pracownikom "T. Usługi T. i D. J. J." – M. K. i M. B. zakopanie nieustalonej ilości tychże odpadów na wskazanych wyżej nieruchomościach przy czym składowanie odpadów na tychże nieruchomościach mogło zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, tj. o czyn z art. 18 § 3 K.k. w zw. z art. 183 § 1 K.k. w zw. z art. 4 § 1 K.k. Z kolei postanowieniem z 20 października 2023 r. J. S. przedstawiono zarzut j.w. z tym, że okres czynu określono jako w nieustalonym bliżej okresie od sierpnia 2015 r. do 7 lutego 2020 r. i czyn zakwalifikowano z art. 183 § 1 w zw. z art. 4 § 1 K.k. Taki sam zarzut przedstawiono L. M. postanowieniem z 27 października 2023 r. Do akt sprawy dołączono także dokumentację fotograficzną wybranych akt ze sprawy karnej III K 61/24 toczącej się z oskarżenia ww. Dokumentacja ta to przede wszystkim: opinia opracowana zgodnie z postanowieniem Komendy Miejskiej Policji w Białymstoku Wydział d/s z Przestępczością Gospodarczą z 20 września 2021 r. opracowana przez mgr. inż. R. G. w której stwierdzono, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 7 lutego 2020 r. gospodarowanie odpadami odbywało się wbrew przepisom; protokoły przesłuchania świadków: B. G., R. T., M. B. N. S., M. K. oraz L. M. a także protokół z rozprawy z 27 sierpnia 2024 r. na której zeznawał J. S. ówczesny prezes skarżącej Spółki. Z zeznań tych wynika, że w tamtych latach kierował on grupą kapitałową, w skład której wchodziło około 10 spółek, w tym spółki S., R. czy C. Nadto zeznał, że podpisał umowę na wynajem przedmiotowego placu na magazynowanie odpadów z budowy dróg, czyli piach, jakieś gruzy. Ta umowa była między spółką R. albo S. a T. W oparciu o tak zgormadzony materiał dowodowy organ pierwszej instancji stwierdził, że stopień skomplikowania sprawy jest duży i uniemożliwia w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości, wskazanie jednego odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami na przedmiotowych działkach. Stwierdzono, że zeznania świadków jednoznacznie nie wskazują na wyłączną odpowiedzialność spółki "C." a sprawę dodatkowo komplikuje niepewna wiarygodność pisma z 8 września 2022 r. W związku z tym organ obowiązany był zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. przyjąć zasadę domniemania i uznać, że posiadaczem odpadów jest skarżąca Spółka – czyli właściciel nieruchomości. Na bazie tak zgormadzonego materiału dowodowego doszło do sporu pomiędzy Kolegium a skarżącą Spółką dotyczący zasadności wydania decyzji kasacyjnej. Odnosząc się do tego sporu sąd stwierdza, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania przez organ odwoławczy decyzji z art. 138 § 2 K.p.a. Zdaniem Kolegium w sprawie nie został wyjaśniony należycie element istotny dla przesądzenia zasadniczej kwestii, a dotyczącej zobowiązania skarżącej Spółki, jako właściciela nieruchomości, do usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania. W ocenie Kolegium istnieje możliwość obalenia domniemania prawnego przyjętego przez organ pierwszej instancji, poprzez podjęcie przez ten organ próby samodzielnego ustalenia w jakim okresie odpady były gromadzone na przedmiotowej nieruchomości. A w następnej kolejności z uwagi na twierdzenie skarżącej Spółki, że nigdy nie prowadziła działalności dotyczącej zbierania i przetwarzania odpadów na przedmiotowych działkach, a jedynie prowadzi działalność w zakresie dzierżawy tej nieruchomości, ustalenie na podstawie tych umów jaki podmiot posiadał tytuł prawnych do tych działek w okresie gromadzenia odpadów. Sąd stwierdza, że decyzja ta jest decyzją korzystną dla skarżącej Spółki, albowiem istotnie pomimo skomplikowanego charakteru sprawy a w szczególności powiązań personalno-strukturalnych, nakazuje organowi pierwszej instancji podjęcie próby obalenia przyjętego domniemania związanego z odpowiedzialnością Spółki. Na uwzględnienie nie zasługuje stanowisko skarżącej Spółki, zgodnie z którym materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na zidentyfikowanie podmiotów rzeczywiście odpowiedzialnych za umieszczenie odpadów na nieruchomości. Zdaniem Spółki materiał ten powinien stanowić podstawę do wydania decyzji merytorycznej na podstawie której postępowanie nie powinno być prowadzone wobec niej a wobec spółki "C." i firmy T. Spółka wywiodła, że odpowiedzialność tych podmiotów wynika z zeznań świadków złożonych w sprawie karnej [...] a nadto odpowiedzialność spółki "C." wynika z treści pisma z 8 września 2022 r. W ocenie sądu wskazane źródła dowodowe nie mogą być traktowane jako potwierdzające w sposób jednoznaczny odpowiedzialność ww. podmiotów. Zeznania świadków pochodzą z postępowania karnego, które nie było zakończone na etapie wydania decyzji przez Kolegium. Sąd w sprawie niniejszej zapoznał się z tymi zeznaniami i podziela stanowisko organów, że nie wynikają z nich żadne konkretne informacje dotyczące zarówno okresu składowania odpadów jak i podmiotów, które gromadziły te odpady. Z kolei odnośnie pisma z 8 września 2022 r. w Prokuraturze prowadzone jest postępowanie dotyczące wiarygodności znajdującego się na nim podpisu. Bez wątpienia, zdaniem sądu, zgromadzony materiał dowodowy, nie pozwała na wydanie decyzji merytorycznej, która dotyczyłaby odpowiedzialności spółki "C." i oraz firmy T. Końcowo sąd stwierdza, że w decyzji kasacyjnej istotnie brak jest uzasadnienia dlaczego organ odwoławczy nie zastosował art. 136 K.p.a. i we własnym zakresie nie uzupełnił materiału dowodowego. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na wynika postępowania. Prawidłowo bowiem, zdaniem sądu, Kolegium nie zastosowało art. 136 K.p.a. ze względu na wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a postępowanie przed tym organem nie ogranicza się jedynie do kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Przepis art. 136 K.p.a. umożliwia organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować przy zastosowaniu art. 136 K.p.a. Jest przy tym oczywiste, zdaniem sądu, że wskazane do ustalenia okoliczności odnoszą się do zasadniczej kwestii, a dotyczącej zobowiązania skarżącej Spółki, jako właściciela nieruchomości, do usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania. Nie mogły być zatem ustalone w uzupełniającym postępowaniu przed organem odwoławczym. Mając na uwadze powyższe sprzeciw oddalono na podstawie art. 151a § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.