II GSK 9/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-21
Skład orzekający: Maria Myślińska, Małgorzata Korycińska, Tadeusz Cysek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących przyłowu ryb?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania była uzasadniona, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w tym ustalenia możliwości uniknięcia przyłowu ryb i jego intencjonalności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej kapitanowi statku rybackiego za naruszenie przepisów o rybołówstwie, polegające na wyładowaniu niedozwolonego przyłowu dorszy podczas połowów storni. Organ pierwszej instancji uznał, że skarżący naruszył przepisy wspólnotowe zakazujące przyłowu innych gatunków ryb niż gatunek docelowy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę rozważenia wymierzenia kary za prowadzenie połowów organizmów morskich, których kwota połowowa została wyczerpana. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo postąpił. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących przyłowu i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędziowie Małgorzata Korycińska (spr.) NSA Tadeusz Cysek Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1453/10 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie oddala skargę kasacyjną
I
Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę G. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie.
Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w G. wymierzył G. S. karę w wysokości 3 600 złotych za to, że będąc kapitanem statku rybackiego JAS-99 o długości całkowitej większej niż 10 metrów, w rejsie połowowym zakończonym w dniu 23 listopada 2007 r., prowadząc ukierunkowane połowy storni, wyładował niedozwolony przyłów dorszy w porcie Jastarnia. Uzasadniając decyzję organ I instancji uznał, że skarżący naruszył art.3 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2187/2005 z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zachowania zasobów połowowych w wodach Morza Bałtyckiego, cieśnin Bełt i Sund poprzez zastosowanie środków technicznych oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1434/98 i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 88/98 (Dz.U. L 349 z 31 grudnia 2005 r., str.1 ze zm.), dalej powoływanego, jako rozporządzenie Rady (WE) nr 2187/2005, który określa minimalny udział procentowy gatunku docelowego zasobów pozostawionych na pokładzie. Zgodnie z załącznikiem II rozporządzenia, prowadząc połowy storni (fladry) włokami, niewodami lub podobnymi narzędziami ciągnionymi o rozmiarze oczek większym lub równym 105 milimetrów, w podobszarach 22 - 32, udział procentowy gatunku docelowego wynosi 100%. W związku z tym niedozwolone jest pozostawienie na pokładzie i wyładowywanie jakiegokolwiek przyłowu innych gatunków, prowadząc połowy w wyżej wymienionych warunkach.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania strony, uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że powinien on rozważyć, czy nie byłoby zasadne wymierzenie skarżącemu kary za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana - § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz.U. Nr 76, poz. 671 ze zm.), dalej powoływanego, jako rozporządzenie w sprawie wysokości kar.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę G. S. stwierdził, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu. Jeżeli organ administracji publicznej, działając w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości, co do stanu faktycznego i nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy.
W ocenie Sądu organ odwoławczy wyszedł z prawidłowego założenia, że w świetle wiążących przepisów wspólnotowych (art. 3 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2187/2005 z dnia 21 grudnia 2005 r.) wystąpienie przyłowu innych gatunków ryb przy ukierunkowanym połowie storni jest niedopuszczalne, z czego wynika, że prowadzący połowy jest w stanie i ma obowiązek uniknięcia takiego przyłowu.
Konsekwencją powyższego było przyjęcie, że jeżeli taki przyłów wystąpił, to jest on w istocie intencjonalnym połowem, który podlega ukaraniu na podstawie § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana).
Sąd wyjaśnił, że rozstrzygnięcie powyższego wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary na wskazanej wyżej podstawie. Co do zasady nie pozbawia to skarżącego prawa do powoływania się w ponownie prowadzonym postępowaniu na fakt, że w danych okolicznościach (okoliczności, które podał w skardze skarżący nie mają w ocenie Sądu takiego charakteru) nie było obiektywnej możliwości uniknięcia złowienia dorsza, niemniej - z uwagi na jasnobrzmiącą i rygorystyczną regulację wspólnotową - ciężar jednoznacznego wykazania tej okoliczności spoczywa na skarżącym. W ponownie prowadzonym postępowaniu skarżący będzie miał również możliwość podniesienia argumentu, co do braku prawnej możliwości wyrzucenia złowionego dorsza za burtę.
U podstaw wyroku powołano art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
II
G. S. zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 3 ust. 2 w zw. z załącznikiem II rozporządzenia Rady (WE) nr 2187/2005 poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na błędnym uznaniu, że z ich treści wynika niedopuszczalność wystąpienia przyłowu innych gatunków ryb niż stornie, jako gatunek docelowy - a w konsekwencji, że prowadzący połowy jest w stanie i ma obowiązek uniknięcia takiego przyłowu, a tym samym wystąpienie przyłowu innych gatunków ryb niż stornie, jako gatunek docelowy stanowi intencjonalny połów,
- względnie, z ostrożności procesowej formułując powyższy zarzut, w następujący sposób:
naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z załącznikiem II rozporządzenia Rady (WE) nr 2187/2005 w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, iż z treści powyższych przepisów wynika niedopuszczalność wystąpienia przyłowu innych gatunków ryb niż stornie, jako gatunek docelowy - a w konsekwencji, iż prowadzący połowy jest w stanie i ma obowiązek uniknięcia takiego przyłowu a tym samym wystąpienie przyłowu innych gatunków ryb niż stornie, jako gatunek docelowy stanowi intencjonalny połów,
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej, jako k.p.a., w zw. z § 3 pkt 20 rozporządzenia w sprawie wysokości kar w zw. z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2187/2005 w zw. art. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, iż nie istniała konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego na okoliczność tego, czy skarżący miał wpływ i mógł zapobiec przyłowowi organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana, w szczególności zasięgnięcia opinii biegłego na tę okoliczność,
3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z § 3 pkt 20 rozporządzenia o karach w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]czerwca 2010 r., w wyniku nieuwzględnienia okoliczności, że "prowadzenie połowów", o którym mowa w § 3 pkt 20 rozporządzenia o karach musi stanowić intencjonalną czynność, co wyklucza objęcie tym pojęciem przyłowu organizmów morskich,
4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zw. z § 3 pkt 17 rozporządzenia o karach w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, iż skarżący ponosi odpowiedzialność, w sytuacji gdy nie miał on żadnego wpływu na zaistnienie inkryminowanych okoliczności w postaci przyłowu organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana oraz w sytuacji, gdy jednocześnie wyrzucenie za burtę statku rybackiego takich organizmów morskich, stanowiłoby naruszenie prawa,
5. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r., w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, iż prawidłowe jest rozstrzygniecie organu II instancji o charakterze kasatoryjnym (uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji), podczas gdy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając, jako organ II instancji samodzielnie powinien rozstrzygnąć sprawę wydając decyzję o charakterze merytorycznym.
W ocenie kasatora nie można z prawnego zakazu posiadania określonego przyłowu na pokładzie statku rybackiego wnioskować o możności, bądź nie, zapobieżenia wystąpienia takiego przyłowu. Stanowisko zajęte w tej kwestii przez Sąd I instancji sprzeczne jest z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
W związku z błędnym uznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż niedopuszczalne jest w niniejszej sprawie wystąpienie przyłowu dorsza w trakcie dokonywania ukierunkowanych połowów storni Sąd ten przesądził, że nie istniała konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego na okoliczność tego, czy skarżący miał wpływ i mógł zapobiec przyłowowi organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana, w szczególności nie przeprowadził opinii biegłego.
Przyłów jest naturalnym elementem każdego połowu i nie jest możliwe jego całkowite wyeliminowanie, podczas gdy użyte w opisie znamion zarzucanego deliktu administracyjnego określenie "prowadzenie połowów" wyraźnie zakłada element woli wykonywania działalności połowowej w odniesieniu do określonego gatunku organizmów morskich.
Kasator podał, że w sprawie nie zaistniały żadne szczególne przesłanki, które uzasadniałyby konieczność uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a zwłaszcza nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Podniesione w zarzucie nr 2 niniejszej skargi kasacyjnej braki wszechstronnego zgromadzenia dowodów zostały poczynione jedynie z ostrożności procesowej. Organy administracji, jako fakt notoryjny powinny przyjąć, że: 1) w przedmiotowej sprawie nie nastąpił intencjonalny połów dorsza, a nastąpił niezamierzony przypadkowy przyłów dorsza, 2) w związku z nieintencjonalnością takiego przyłowu nie sposób przypisać skarżącemu odpowiedzialności za "prowadzenie połowu" organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi domagał się jej oddalenia.
W piśmie z dnia 10 lutego 2011 r. skarżący podtrzymując dotychczasowe stanowisko i stwierdził, że w odpowiedzi na skargę kasacyjną organ przyznał, że "skarżący dokonując połowów sieciami o prześwicie oczka 110 mm mógł uzyskać niezamierzony przyłów dorsza, przy okazji połowów innego gatunku ryby, jako połowu docelowego".
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie bowiem z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka sytuacja w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaistniała w tej sprawie.
Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd I instancji była decyzja organu odwoławczego wydana w oparciu o przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W stanie prawnym wiążącym dla sprawy przepis ten stanowił, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W piśmiennictwie w zasadzie powszechnie przyjmuje się, że instytucja kasacji przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a.( w brzmieniu przytoczonym) ma charakter wyjątkowy, bowiem "nie może być podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2" (B. Adamiak, Komentarz, 1996, s. 592), a przed organem odwoławczym powinno zapaść powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne (np. Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 328) . Również w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd ten zyskał aprobatę (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1065/09 oraz z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1566/09 ).
Istotne dla dalszych rozważań jest także to, że decyzja kasacyjna, o której mowa w art.138 § 2 k.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Decyzja organu odwoławczego wydana w oparciu o art.138 § 2 k.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, stanowi przeszkodę dla ukształtowania tego stosunku wydanym wcześniej rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, uniemożliwiając mu uzyskanie przymiotu ostateczności.
Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót spawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Ponowne postępowanie, jakie się przed nim toczy nie jest dalszym ciągiem, ani "przedłużeniem postępowania" odwoławczego. Po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art.138 § 2 k.p.a. sprawa wraca do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem I instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy – zarówno faktyczny i prawny. Jakkolwiek nowa decyzja organu I instancji może ukształtować sytuacją prawną strony w sposób mniej korzystny, niż czyniła to uchylona uprzednia decyzja tego organu, czyni to jednak na nowo, jako "efekt" nowego postępowania. Skoro bowiem decyzja I instancji została zniesiona przez organ odwoławczy, to przestał istnieć stan prawny i faktyczny, który stanowiłby podstawę dla organu odwoławczego do porównania treści obu orzeczeń.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że "dokonany zaskarżonym rozstrzygnięciem zwrot sprawy do postępowania pierwszoinstancyjnego jest uzasadniony". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co najmniej w znacznej części.
Zauważyć przy tym należy, że jakkolwiek skarżący w skardze kasacyjnej nie zgadza się z tym poglądem, zarzucając wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (zarzut 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej) i wykazując, że istniały, w jego ocenie, podstawy do wydania decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy, to pozostaje to w sprzeczności z pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej odnoszącymi się wprost, albo pośrednio do konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie newralgicznej dla sprawy okoliczności – faktycznej możliwości wystąpienia przyłowów innych gatunków ryb niż stornie, jako gatunek docelowy- i ustalenia czy "prowadzący połowy jest w stanie i ma obowiązek uniknięcia takiego przyłowu, a tym samym wystąpienie przyłowu innych ryb niż stornie, jako gatunek docelowy stanowi intencjonalny połów" (zarzut 1 petitum skargi kasacyjnej).
Nadto w aspekcie regulacji materialnoprawnych podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, jako niezbędne jest także ustalenie, czy w sytuacji dokonania takiego przyłowu skarżący mógł bez narażenia się na sankcję administracyjną "uwolnić złowione dorsze". Na marginesie należy podnieść, iż o konieczności dokonania tych ustaleń świadczą także pisma procesowe stron postępowania kasacyjnego (odpowiedź na skargę kasacyjną i polemika z nią strony skarżącej). Oczywiście pisma te nie mogą mieć znaczenia dla wyniku postępowania kasacyjnego, niemniej jednak świadczą o tym, że zarówno organ odwoławczy jak i skarżący (aczkolwiek niekonsekwentnie), nie mają wątpliwości co do konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Jak już wcześniej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny decyzja kasacyjna oparta o art. 138 § 2 k.p.a. jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona i nie może kształtować, przy prawidłowym stosowaniu tego przepisu, stosunku materialnoprawnego. Z tego też względu organ administracyjny I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji. Jest przecież oczywiste, że skoro organ I instancji na nowo ma prowadzić postępowanie, to jego wynik będzie zależny od przyszłych ustaleń faktycznych, a zatem i oceny prawne tego stanu będą od niego uzależnione. Jeżeli nawet organ II instancji uchylając decyzję formułuje oceny materialnoprawne, mogą się one odnosić do dotychczasowego stanu faktycznego sprawy i formułowanych na tym tle zarzutów, natomiast po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w świetle nowych ustaleń faktycznych, mogą one być pozbawione jakiegokolwiek znaczenia. Z tego też powodu oceny wyrażone w decyzji organu II instancji uchylającej decyzję i kierującej sprawę do ponownego rozpoznania nie wiążą organu I instancji w omawianym aspekcie.
Ten istotny problem uszedł uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w tej części pisemnych motywów orzeczenia, z których można wyprowadzić wniosek, iż została w sprawie przesądzona podstawa materialnoprawna przyszłej decyzji administracyjnej organu I instancji. Sąd I instancji nie był uprawniony do dokonywania wykładni art.3 ust.2 rozporządzenia Rady ( WE) nr 2187/2005 i § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie i ich subsumcji. Ta wadliwość uzasadnienia nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego, gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja odpowiadała prawu.
Podkreślić przy tym należy, że z jej uzasadnienia nie sposób wyprowadzić takich wniosków, jakie wysnuł Sąd I instancji. Konieczność rozważenia innej kwalifikacji prawnej zdarzenia zasygnalizowana przez organ odwoławczy to nie to samo, co przesądzenie podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnej dokonane przez Sąd I instancji.
Dostrzec przy tym należy niekonsekwentność stanowiska Sądu, zaprezentowaną w uzasadnieniu orzeczenia, gdzie najpierw wydaje się przesądzać podstawę materialnoprawną przyszłej decyzji, po czym stwierdza, że w ponownym postępowaniu skarżący może powoływać się na to, że "w danych, nadzwyczajnych okolicznościach (...) nie było obiektywnej możliwości uniknięcia złowienia dorszy" jak i to, że skarżący "będzie miał możliwość podniesienia argumentu, co do braku prawnej możliwości wyrzucenia złowionego dorsza za burtę".
Oceniając tę pierwszą możliwość Sąd I instancji wskazał, że "okoliczności, które podał w skardze skarżący nie mają w ocenie Sądu takiego charakteru", czym również w sposób nieuprawniony zaingerował w postępowanie administracyjne organu I instancji.
W skardze kasacyjnej w obrębie obydwu podstaw kasacyjnych, o których mowa w art.174 p.p.s.a. postawiono orzeczeniu szereg zarzutów odnoszących się do wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i powiązanych z nimi naruszeń przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego. Jednakże zarzuty te w istocie stanowią polemikę z tymi fragmentami uzasadnienia orzeczenia, które Naczelny Sąd Administracyjny uznał za błędne. Merytoryczne odniesienie się do tych zarzutów stanowiłoby powielenie błędu Sądu I instancji.
Nie można bowiem przesądzać o stosunku materialnoprawnym sprawy sądowoadministracyjnej w sytuacji, gdy stosunek taki nie został jeszcze ukształtowany w sprawie administracyjnej.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art.184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło