II SA/Bk 304/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-08-11

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego lub braku zawieszenia postępowania egzekucyjnego z powodu śmierci jednego ze współwłaścicieli mogą być skuteczne na etapie postępowania egzekucyjnego, gdy dotyczą merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, która stała się podstawą egzekucji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę egzekucji. Zarzuty dotyczące wad postępowania administracyjnego lub prawa materialnego, a także kwestie związane z wyborem środka egzekucyjnego, mogą być podnoszone jedynie w kontekście konkretnego zastosowanego środka egzekucyjnego, a nie na etapie samego wystawienia tytułu wykonawczego. W przypadku przejścia obowiązku na następcę prawnego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane na podstawie nowego tytułu wykonawczego, a zarzuty dotyczące śmierci poprzednika prawnego nie mogą prowadzić do zawieszenia postępowania wobec następcy prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. oddalające zarzuty A. P. wniesione na tytuł wykonawczy. Tytuł ten został wystawiony w celu wyegzekwowania wykonania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Skarżąca zarzucała niedopuszczalność egzekucji z powodu wad postępowania administracyjnego, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz brak zawieszenia postępowania z powodu śmierci jednego ze współwłaścicieli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. P. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazania usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku oddala skargę. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L., decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane, nakazał współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w L. w terminie natychmiastowym usunąć stwierdzone nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego budynku, tj.: 1) Skutecznie wygrodzić teren nieruchomości wzdłuż elewacji budynku od strony południowo-wschodniej (podwórza) celem ograniczenia dostępu osobom postronnym oraz właściwie oznakować wraz z informacją o stanie technicznym budynku; 2) Wszystkie dolne rygle i końce zastrzałów konstrukcji drewnianej zabezpieczającej ścianę południową budynku wymienić na rygle i zastrzały o identycznych parametrach technicznych (zgodnie z ekspertyzą techniczną ze stycznia 2012 r.); 3) Wszystkie otwory okienne i drzwiowe na parterze elewacji południowo- wschodniej zamurować celem wyeliminowania wstępu do budynku; 4) Usunąć niezwiązane z podłożem elementy elewacji i dachu tj. (tynku, elementy gzymsu, obróbek blacharskich) oraz pozostałości muru ze ścian szczytowych dachu, Pomimo nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności obowiązki z niej wynikające nie zostały wykonane, co potwierdził powiatowy inspektor nadzoru budowlanego podczas czynności kontrolnych w dniu [...] lutego 2014 r. W związku z powyższym organ w dniu [...] kwietnia 2014 r. wystosował do wszystkich zobowiązanych - w tym do M. W. - upomnienie z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. M. W. poinformowała, że swój udział w przedmiotowej nieruchomości sprzedała na rzecz A. P. (akt notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.). Na tej podstawie organ I instancji wystawił w dniu[...] czerwca 2014 r. upomnienie z zagrożeniem na rzecz A. P. W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. A. P. poinformowała organ o wykonaniu szeregu prac zabezpieczających w przedmiotowym budynku. W dniu [...] sierpnia 2014 r. a następnie w dniu [...] października 2014 r. organ dokonał czynności kontrolnych stwierdzając, że została wykonana większa część prac zabezpieczających w kamienicy. Nie wykonano natomiast zaleceń pkt 2 decyzji. W konsekwencji w dniu [...] listopada 2014 r. został wystawiony tytuł wykonawczy znak [...], którego odpis doręczono zobowiązanej – A. P. w dniu [...] grudnia 2014 r. W dniu [...] grudnia 2014 r. A. P. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zarzucając naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 5 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] miasta L. po rozpatrzeniu tych zarzutów uznał je za bezzasadne. W dniu [...] lutego 2015 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wpłynęło pismo L. WINB przekazujące wniosek A. P. o wyłączenie R. L. z prowadzenia sprawy dotyczącej rozpatrzenia zażalenia na ww. postanowienie, z uwagi na fakt, że w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. pełnił on funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyłączył R. L. pełniącego funkcję L. WINB od rozpatrzenia zażalenia, wyznaczając do załatwienia przedmiotowej sprawy P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, że analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż częściowe wykonanie nałożonych obowiązków i powiadomienie o tym fakcie wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, nie stanowi podstawy do zaprzestania działań, wynikających z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dopiero wykonanie obowiązków w całości skutkuje uznaniem zarzutu za uzasadniony i umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie bez znaczenia, zdaniem organu, w sprawie jest też fakt, iż wydana decyzja nakazowa miała rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na zagrożenie życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. Nieuzasadniony jest zatem zarzut odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności obowiązku z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Podano, że organ I instancji stwierdził po dokonaniu czynności kontrolnych, że zobowiązana uchyla się od wykonania obowiązku, co obliguje wierzyciela do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte - zgodnie z art. 15 u.p.e.a. - po przesłaniu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, z odczekaniem 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Tym samym organ odwoławczy nie stwierdził, aby w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia postępowania, poprzez skierowanie upomnienia do poprzednika prawnego zobowiązanej, a dopiero po uzyskaniu informacji o zbyciu przez nią nieruchomości wysłanie upomnienia do A. P., która nie była stroną postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił że własność nieruchomości jest prawem zbywalnym. Skoro A. P. w drodze umowy kupna –sprzedaży stała się właścicielką udziału wynoszącego 17/816 części w przedmiotowej nieruchomości to tym samym przejęła wszelkie prawa i obowiązki z tą nieruchomością związane. Za bezzasadny uznano także zarzut dotyczący niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.). Wskazano, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny i trwały. Podano, że jako przykłady, w których można zasadnie powoływać się na niewykonalność obowiązku, w orzecznictwie powołuje się sytuacje, kiedy obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia lokalu zastępczego. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego niedopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) organ podkreślił, że zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą i praktyką organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, wówczas bowiem stałby się trzecią instancją. Zarzuty i uwagi dotyczące meritum sprawy strony mogły podnosić w trakcie postępowania przy wydawaniu decyzji nakładającej obowiązek. Przeprowadzone przez organ egzekucyjny z urzędu badanie dopuszczalności egzekucyjnej powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Obecny etap sprawy to postępowanie egzekucyjne, służące doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązaną nałożonych obowiązków decyzją z dnia [...] czerwca 20102 r. Podważanie na tym etapie zasadności wydanej decyzji administracyjnej nie może wywołać oczekiwanych przez stronę skutków prawnych. Nadmieniono, że zgodność z prawem decyzji nakazowej z dnia [...] czerwca 2012 r. była badana w toku instancyjnym, na wniosek M. W. w trybie stwierdzenia nieważności. L. WINB decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdził nieważność tej decyzji w części w jakiej organ I instancji nakazał J. S. w terminie natychmiastowym usunąć stwierdzone nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego budynku. W pozostałej części odmówiono stwierdzenia nieważności badanej decyzji. Tym samym pozostała ona w obiegu prawnym i winna zostać wykonana. Może także stanowić podstawę do wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał liczne zarzuty naruszenia Kpa, wskazując na treść art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio. Skargę od tego postanowienia do sądu administracyjnego wniosła A. P. i zarzuciła naruszenie: - art. 33 ust. 6 u.p.e.a. ze względu na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na to, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. było dotknięte poważnymi wadami, zarówno samego postępowania (błędy formalne) jak i prawa materialnego, tj. przede wszystkim art. 67 ustawy - Prawo budowlane, tym bardziej, że strona wnosiła o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę; - art. 33 ust 8 w zw. z art. 28 u.p.e.a., poprzez przyjęcie błędnego poglądu prawnego i ustalenie, że nałożone na stronę obowiązki nie są zbyt uciążliwe w sytuacji gdy strona przez całe postępowanie wnosi o przeprowadzenie rozbiórki, a grzywna w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze (w sytuacji gdy art. 28 u.p.e.a. wskazuje na "środek egzekucyjny", a nie środki) są w takim przypadku środkami nazbyt uciążliwymi tym bardziej, że zgodnie ze znajdującymi się w aktach postępowania administracyjnego ekspertyzami przedmiotowy obiekt nadaje się do rozbiórki; - art. 33 ust 2 w zw. z 56 § 1 ust 2 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy jedna ze stron postępowania administracyjnego i jednocześnie zobowiązany w myśl odpowiednich przepisów u.p.e.a. nie żyje i nie ma ustalonych jego następców prawnych. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie postanowień obu instancji w całości. W uzasadnieniu podano, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne, albowiem decyzja która stanowiła podstawę do jego wszczęcia dotknięta jest szeregiem wad formalnych jak również narusza prawo materialne. Przede wszystkim istnieją poważne błędy w zakresie prawidłowego określenia stron postępowania. Podano, że są stroną postępowania do czasu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. był ZNK. Dopiero gdy zarządca nie wykonał obowiązku, organ wydał decyzję i skierował ją do wszystkich współwłaścicieli budynku. Przy czym współwłaściciel J. S. na datę jej wydania już nie żył, a organ zaniechał określenia z urzędu kręgu spadkobierców po nim. Sama skarżąca nie występowała jako strona w postępowaniu administracyjnym. Dopiero po dowiedzeniu się przez organ o tym, że skierował upomnienie do jej poprzednika prawnego, wysłano upomnienie do skarżącej. Wobec powyższego skarżąca nie miała nawet dostatecznej wiedzy co do treści nałożonego na nią obowiązku, tym bardziej, że ekspertyza, na podstawie której należało dokonać zabezpieczenia obiektu budowlanego nie precyzowała w jaki sposób należy tego dokonać. Nadto skarżąca podniosła, że w toku całego postępowania administracyjnego kategorycznie wnosiła o wydanie decyzji pozwalającej na rozbiórkę, albowiem przedmiotowy obiekt jest nieużytkowany, nie nadaje się do remontu, odbudowy. Nie jest też wpisany do rejestru zabytków, ani nie jest objęty ochroną konserwatorską. Powyższe, zdaniem skarżącej, wskazuje że wyczerpane zostały wszystkie przesłanki określone w art 67 ust 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, wskazujące na konieczność wydania decyzji rozbiórkowej. Nadto w aktach postępowania znajdują się stosowane ekspertyzy i opinie wskazujące na konieczność rozbiórki. Skarżąca zarzuciła także niezasadność dokonywania zabezpieczeń budynku z uwagi na stan zagrażający. Podniosła, że oczywistym jest, iż żadne zabezpieczenia wskazywane przez organ I instancji nie poprawią jego stanu technicznego. Ich wykonanie powoduje jedynie dla stron generowanie niepotrzebnych kosztów tym bardziej, że zabezpieczenia te systematycznie niszczone przez osoby postronne. Nie można przy tym wykluczyć, a wręcz trzeba nawet założyć, że stan techniczny kamienicy będzie ulegał systematycznemu pogorszeniu co dodatkowo będzie wymagało zabezpieczenia. Zdaniem skarżącej jedynie rozbiórka tego obiektu wyeliminuje obecny stan. Skarżąca wywiodła także, że zastosowane w nakazie obowiązki są zbyt uciążliwe. Organ zagroził skarżącej dwojakiego rodzaju środkami egzekucyjnymi nawzajem się wykluczającymi, tj. grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze. Brak spójnika, wskazuje na to, że organ nałożył dwa zagrożenia. Oczywistym jest dla skarżącej, że żaden przepis ustawy nie ogranicza liczby zagrożeń. Jednakże, wykładnia językowa art. 28 u.p.e.a. winna prowadzić do wniosku, że organy mogą stosować tylko jeden obowiązek. Tym samym tytuł wykonawczy zawiera braki formalne. Taka sytuacja powoduje, że skarżąca nie wie, który ze środków będzie dla niej bardziej uciążliwy. Kumulacja ta nie pozwala na ich kontrolę w świetle zasady najmniejszej uciążliwości środka. Przy czym skarżąca podkreśliła, że jakiekolwiek decyzje, postanowienia, nakazy itp. idące w kierunku np. zabezpieczenia, są nader uciążliwe i bezzasadne z uwagi na stan techniczny obiektu. Końcowo zarzuciła, że organy obu instancji nie zawiesiły z urzędu postępowania egzekucyjnego pomimo tego, że jedna ze stron postępowania administracyjnego i egzekucyjnego nie żyje i nie ma ustalonego kręgu spadkobierców. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L., oddalające zarzuty wniesione przez A. P. na tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2014 r., wystawiony w celu wyegzekwowania wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. nakazującej współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w L., w terminie natychmiastowym, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku. Podstawę prawną kwestionowanych postanowień stanowił przepis art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.), który dotyczy możliwości wniesienia zarzutów do wystawionego tytułu wykonawczego. Zgodnie z tą regulacją podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4. błąd co do osoby zobowiązanego; 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym – wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W niniejszej sprawie A. P. podniosła następujące zarzuty: - niedopuszczalność egzekucji z uwagi na błędne określenie stron postępowania. Zdaniem skarżącej postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone do czasu ustalenia kręgu spadkobierców po współwłaścicielu – J. S., który nie żył już na etapie postępowania administracyjnego. Nadto sama skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego. Była nią M. W., która swój udział w nieruchomości sprzedała na rzecz skarżącej w dniu [...] maja 2014 r. W związku z tym skarżąca nie miała dostatecznej wiedzy co do treści nałożonego na nią obowiązku; - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej z uwagi na zły stan techniczny budynku wszelkie nakazy zobowiązujące do zabezpieczenia budynku są zbyt uciążliwe i bezzasadne. Podniosła, że w sprawie niniejszej wyczerpane zostały przesłanki określone w art. 67 ust 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, wskazujące na konieczność wydania decyzji rozbiórkowej. Nadto zdaniem skarżącej organ błędnie, bo bez spójnika, nałożył dwa środki egzekucyjne, tj. grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze. Taka sytuacja powoduje, że skarżąca nie wie, który ze środków będzie dla niej bardziej uciążliwy. W ocenie Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją w której obowiązek dotyczący usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku został nałożony na jego współwłaścicieli. W związku z tym powstaje pytanie czy za wykonanie tego obowiązku odpowiadają oni w sposób solidarny w rozumieniu prawa cywilnego czy też każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Odpowiedź na tak postawione pytanie pozwoli odnieść się do zarzutu dotyczącego braku zawieszenia postępowania dotyczącego zobowiązanej – A. P., do czasu ustalenia spadkobierców po zobowiązanym – J. S. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej chodzi co prawda o obowiązek wspólny ale brak jest podstaw prawnych do kwalifikowania go jako zobowiązanie solidarne. Pojęcie zobowiązania solidarnego należy do dziedziny prawa cywilnego, a nie administracyjnego. W myśl art. 366 § 1 K.c. solidarność dłużników (bierna) polega na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Dla przyjęcia solidarności biernej (jak i czynnej), konieczne jest stwierdzenie szczególnego dla niej tytułu. Zgodnie z art. 369 K.c. zobowiązanie jest solidarne jedynie wówczas, gdy to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. Nakaz usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku obciąża wszystkich współwłaścicieli, bądź inwestorów, niezależnie od wielkości udziałów, przy czym wierzycielowi (organowi egzekucyjnemu), na żadnym etapie postępowania (rozpoznawczego, czy egzekucyjnego), nie przysługuje wybór dłużnika. Obowiązkiem organów administracji jest wskazanie adresata nakazu zgodnie z wymogami ustawy – Prawo budowlane, która to ustawa nie odwołuje się do pojęcia solidarności zobowiązania. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, również nie posługuje się pojęciem solidarności. Organowi egzekucyjnemu nie przysługuje wybór, od którego z zobowiązanych będzie egzekwował świadczenie, co jest istotą solidarności po stronie dłużników. Prowadzi to do wniosku, że środek egzekucyjny nakłada się odrębnie w każdym postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego, sporządzonego oddzielnie dla każdego zobowiązanego do wykonania nakazu, mimo że obowiązek nałożono jedną decyzją na większą liczbę podmiotów. Egzekucję administracyjną wszczyna się bowiem wobec każdego zobowiązanego. O ilości postępowań egzekucyjnych decyduje więc liczba tytułów wykonawczych. Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., II OSK 2316/12, z 8 stycznia 2013 r., II OSK 1655/11, WSA w Gliwicach z 4 czerwca 2008 r., II SA/Gl 909/07, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej prowadzone są odrębne postępowania egzekucyjne w stosunku do każdego zobowiązanego. Oznacza to, że zarzut dotyczący zobowiązanego – J. S. nie mógł odnieść skutku prawnego w postępowaniu dotyczącym zobowiązanej – A. P. W dalszej kolejności odnieść się należy do zarzutu dotyczącego tego, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Przepis ten dotyczy, zatem takiej sytuacji, gdy wskutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do przekształcenia zobowiązanego w nowy podmiot prawa albo do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Komentowany przepis stanowi o kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego przy czym nakazuje (w zdaniu drugim) wystawić nowy tytuł wykonawczy i przekazać go organowi egzekucyjnemu z dokumentem dotyczącym przejścia obowiązku na następcę prawnego. Tak też w niniejszej sprawie organ egzekucyjny uczynił. Po ustaleniu, że zobowiązana M. W. sprzedała swój udział w nieruchomości w dniu [...] maja 2014 r. A. P., organ w dniu [...] listopada 2014 r. wystawił na nią tytuł wykonawczy. W świetle cytowanego przepisu art. 28a w przypadku zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek nie zachodzi konieczność wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nakładającą obowiązek rozbiórki (vide: wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2008 r., II SA/Bk 339/08, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na etapie postępowania egzekucyjnego skuteczności nie może odnieść także zarzut dotyczący zasadności samego obowiązku zabezpieczenia budynku zamiast jego rozbiórki. Tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej, bo ten zakres obejmowało już wcześniej prowadzone postępowanie administracyjne, które zostało ostatecznie zakończone. Strona w tamtym postępowaniu mogła i była uprawniona do podważania zasadności nałożonego na nią obowiązku. Zasada ta wynika z samej istoty postępowania egzekucyjnego, które ma na celu doprowadzenie do realizacji nałożonego obowiązku ostateczną decyzją administracyjną, który nie jest wykonywany dobrowolnie przez zobowiązanego. Słusznie, zatem organy przyjęły, że podważanie decyzji nakazującej na etapie postępowania egzekucyjnego jest w świetle cytowanego przepisu bezskuteczne. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją o tyle specyficzną, że skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego a zatem nie mogła na tym etapie podważać zasadności nałożonego obowiązku. W takiej sytuacji w ocenie Sądu skarżąca powinna zainicjować ewentualne postępowanie w przedmiocie rozbiórki budynku (co też uczyniła – informacja podana przez pełnomocnika na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r.). Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut dotyczący braku formalnego tytułu wykonawczego polegającego na tym, że wskazano w nim równorzędnie dwa środki egzekucyjne. Stosownie do treści art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym są: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Organ dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego w okolicznościach danej sprawy powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego określonymi w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zdaniem skarżącej wskazanie dwóch równorzędnych środków egzekucyjnych wyklucza ich kontrolę w świetle jak najmniejszej uciążliwości dla dłużnika. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu dopiero zastosowanie środka egzekucyjnego pozwala na ocenę owej uciążliwości i kreuje możliwość zgłoszenia takiego zarzutu. Wcześniej zarzut taki jest bezprzedmiotowy. Ponadto zasada stosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego wiąże się z zasadą celowości. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. O zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić, gdy istnieje możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sprawie organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie tylko jest on uprawniony, ale i zobowiązany do jego stosowania. Sam fakt konieczności spełnienia celu postępowania egzekucyjnego jakim jest dążenie organu egzekucyjnego do przymusowego wykonania obowiązku, nie świadczy automatycznie o stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 1013/07, pub. pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując, zdaniem Sądu, wskazanie w tytule wykonawczym wielu czy nawet wszystkich możliwych środków egzekucyjnych, nie narusza zasad jego wystawiania. Z żadnego przepisu prawa nie wynika bowiem zakaz wskazywania wielu środków egzekucyjnych ani nakaz ograniczania wskazanych w tytule wykonawczym środków. W niniejszej sprawie, w zgłoszonych zarzutach, zobowiązana nie wskazała w ogóle jaki środek wymieniony w tytule wykonawczym uznaje za zbyt uciążliwy oraz na czym ta zbytnia uciążliwość może polegać. Opierała swoje zarzuty wyłącznie na tym, że wskazano wiele środków egzekucyjnych, co uniemożliwia kontrolę zaproponowanych środków w świetle zasady najmniejszej uciążliwości. Tymczasem podstawą dla uwzględnienia zarzutu o zbytniej uciążliwości środka egzekucyjnego może być uciążliwość konkretnego z zastosowanych środków egzekucyjnych, której skarżąca nie wykazała (vide: wyrok WSA w Krakowie z 13 lipca 2015 r., I SA/Kr 314/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 30 lipca 2014 r., I SA/Wr 572/14, pub. pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Sąd zauważa, że naczelnym przesłaniem skargi jest eksponowanie, przez skarżącą, bezsensowności obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].06.2012r., skoro (jej zdaniem) budynek nadaje się tylko do rozbiórki. Jednakże na tym etapie postępowania (tj. postępowania egzekucyjnego), organ egzekucyjny nie posiada kompetencji do jakichkolwiek zmian ostatecznej decyzji merytorycznej. Te okoliczność wyraźnie podkreśliły organy obu instancji w zaskarżonych postanowieniach. Postępowanie dotyczące rozbiórki spornego budynku (które, jak podaje skarżąca, znajduje się w toku) nie pozostaje w związku ze sprawą niniejszą. Wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi Sąd ją oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło