II SA/Bk 314/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi K. W.-M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- U Z A S A D N I N I E Decyzją z dnia [...] marca 2008r. nr S-KO.0814–179/08 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 108, poz. 908 ze zm.) w sprawie skierowania na badania lekarskie H. N., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. A,B,T . U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: W dniu 30 października 2006r. do Starosty W. wpłynął wniosek Prokuratury Rejonowej w W. M. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o cofnięcie H. N. uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku powołano się akta sprawy karnej [...] Sądu Rejonowego w B. w których znajdują się: opinia sądowo-psychiatryczna oraz psychologiczna dotyczące stanu zdrowia H. N.. Z opinii tych wynika, że zostały u niego stwierdzone objawy choroby psychicznej pod postacią zaburzeń urojeniowych typu zespołu paranoicznego. Wniosek prokuratury został uwzględniony i organ w dniu 27 lutego 2007r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia H. N. uprawnień do kierowania pojazdami i tego samego dnia wydał decyzję nr [...] o skierowaniu go na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. H. N. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania podał, że wnosi o uzasadnienie skierowania go na badania lekarskie, gdyż ma prawo jazdy 52 lata bez jazdy kolizyjnej. Jego stan zdrowia psychiczny jak i fizyczny jest bardzo dobry, jedynie choruje na cukrzycę II stopnia, ale choroba ta nie przeszkadza mu w prowadzeniu pojazdów. Podniósł, że w dniu 5 marca 2007r. był u lekarza, który badał u niego zawartość cukru we krwi oraz przeprowadził badania związane z prowadzeniem pojazdów. Wydał mu orzeczenie lekarskie nr 9 rok 2007 z którego wynika, że może prowadzić pojazdy bezterminowo z wyjątkiem motocykli. Orzeczenie zostało wystawione przez lekarza orzecznika uprawnionego do wydawania takich zaświadczeń. Odwołujący zaznaczył, że pojazd służy mu do poruszania się w celach związanych z egzystencją, gdyż mieszka samotnie na kolonii i musi dojeżdżać zarówno do lekarza jak i po zakupy. Końcowo podniósł, że jeżeli zachodzi taka potrzeba to podda się badaniom lekarskim, ale w Warszawie tak aby uniknąć jakichkolwiek manipulacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na to, że nie przeprowadzono w sprawie postępowania wyjaśniającego, które potwierdziłoby informacje zawarte we wniosku prokuratora, dotyczące zastrzeżeń odnośnie tego, czy stan zdrowia H. N. pozwala mu na kierowanie pojazdami mechanicznymi. Starosta W. rozpoznając ponownie sprawę zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w W. M. o sprecyzowanie swego żądania poprzez podanie czy wnosi o skierowanie H. N. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, czy też domaga się wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi Prokuratora Rejonowa poinformowała Starostę, że domaga się wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie skierowania H. N. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wobec powyższego Starosta W. w dniu [...] czerwca 2007r. wydał decyzję nr [...] w sprawie skierowania H. N. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. Z decyzją tą nie zgodził się H. N. i wniósł odwołanie w którym zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 §1 kpa poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 107 §1 kpa ponieważ skarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu odwołania H. N. podniósł, że organ przede wszystkim nie odniósł, że do przedłożonego przez niego zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 marca 2007r. nr 9/07, z którego wynika brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi oraz nie ustosunkował się na ile opinie sądowo – psychiatryczna i psychologiczna wydane przez biegłych sądowych w sprawie karnej w pełni potwierdzają jego obecny stan zdrowia, skoro zostały wydana w 2005r. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji decyzją z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] ponownie uchylił decyzję Starosty W. W uzasadnieniu wskazano, że skarżona decyzja został wydana z naruszeniem art. 77, art. 80 i art. 107 §3 kpa, gdyż organ I instancji pomimo tego, że zebrał niezbędny w sprawie materiał dowodowy (dołączył do akt zaświadczenie lekarskie nr 9/07 oraz opinie biegłych sądowych sporządzone w sprawie karnej ) to nie rozpatrzył tego materiału dowodowego i nie dokonał jego oceny w stopniu pozwalającym na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ I instancji po rozpoznaniu sprawy po raz kolejny decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] skierował H. N. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że w świetle analizy materiału dowodowego skierowanie H. N. na badania lekarskie jest w pełni uzasadnione. Świadczy o tym przede wszystkim treść opinii biegłych sądowych z których wynika, że u strony rozpoznano istnienie objawów choroby psychicznej pod postacią zaburzeń urojeniowych typu zespołu paranoicznego, która powoduje zniesienie zdolności rozumienia znaczenia czynów i kierowania swoim postępowaniem. Nadto organ podniósł, że z urzędu powzięto informację, że H. N. kierując pojazdem powoduje zagrożenie dla zdrowia i życia innych użytkowników ruchu drogowego. Organ zaznaczył przy tym, że orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza uprawnionego do badań kierowców dostarczone przez H. N., nie może być uwzględnione, gdyż nie czyni zadość przepisom, tj. art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z §9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 2, poz. 15). Z decyzją organu I instancji ponownie nie zgodził się H. N. i w odwołaniu skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o nie kierowanie go na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] marca 2008r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję I –instancyjną. W uzasadnieniu podano następującą argumentację: Podstawę prawną wydanej decyzji stanowią przepisy art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym oraz §2 ust. 5 pkt 5 i §9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie z tą regulacją badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega m.in. kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Badania lekarskie takich osób przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Organ podniósł, że z akt przedmiotowej sprawy a przede z treści opinii sądowo-psychiatrycznej wynikają zastrzeżenia co do stanu zdrowia H. N. a w konsekwencji co do tego czy może on bezpiecznie kierować pojazdami typu A,B i T. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego zasadnie został on skierowany na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. H. N. od powyższej decyzji wywiódł skargę do sądu administracyjnego. Podniósł, że skarżona decyzja jest niezasadna, gdyż nie zawiera żadnych nowych okoliczności ani faktów, które pozwalałby na utrzymanie w mocy uchylanych wcześniej przez ten organ decyzji Starosty o skierowaniu skarżącego na badania. Poza przytoczeniem przepisów podstawy prawnej (i to błędne, gdyż rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. nie zawiera wskazanego przez organ przepisu §2 ust. 5 pkt 5, zawiera jedynie przepis §2 ust. 5) brak jest uzasadnienia faktycznego i prawnego, do czego zobowiązuje organ przepis art. 107§1 kpa. Nadto w ocenie skarżącego organy rozpoznające przedmiotową sprawę nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez co naruszył przepis art. 77 §1 i art. 7 kpa. Przede wszystkim organ odwoławczy nie ustosunkował się do tego, czy wydane w 2005r. w postępowaniu karnym opinie sądowo - psychiatryczna i psychologiczna w pełni potwierdzają obecny stan zdrowia skarżącego. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd zobowiązany jest natomiast do oceny zachowań organów administracji publicznej w danej sprawie, zatem jego kontrola zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzja organu I instancji wydana przez Starostę W. z dnia [...] stycznia 2008r. na mocy której skierowano skarżącego na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2008r. utrzymująca w mocy decyzję I instancji. Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005, nr 108, poz. 908 ze zm.) wskazują enumeratywnie w art. 122 ust. 1 pkt 1-6 sytuację, w których osoby fizyczne podlegają badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy badaniu takiemu podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przesłanki wydania takiej decyzji określone zostały w §2 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawienia do kierowania pojazdami (DZ.U. z 2004r. nr 2, poz. 15). Skierowanie osoby, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy na badanie lekarskie wydaje starosta w przypadku otrzymania: wniosku od egzaminatora o stwierdzonych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu; wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem, a także zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności (o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawienia do kierowania pojazdami). Katalog przesłanek nie jest zamknięty, a starosta może również skierować na badanie lekarskie każdą osobę, co do której powziął wiarygodną informacje o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów (§2 ust. 5 rozporządzenia). Przepis nie określa jej formy ani podmiotu, od którego powinna pochodzić. Rozstrzygnięcie czy informacja przekazana w konkretnym przypadku stanie się podstawą wydania decyzji przepisy rozporządzenia pozostawiają staroście uprawnionemu do wydania decyzji. Wydanie takiej decyzji pozostawiono zatem uznaniu organu administracji publicznej. W takich przypadkach w konkretnej sprawie badać należy czy uprawniony organ nie przekroczył granic tego uznania. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ postąpił prawidłowo wydając zaskarżoną decyzję, po ocenie zebranego materiału dowodowego w postaci opinii sądowo - psychiatrycznej oraz psychologicznej dotyczących stanu zdrowia skarżącego. Z opinii tych wynika, że zostały u niego stwierdzone objawy choroby psychicznej pod postacią zaburzeń urojeniowych typu zespołu paranoicznego. Tym samym stwierdzić należy, że w sprawie wystąpiły zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego będące przesłanką do skierowania go na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. ( §9 ust. 1 rozporządzenia). Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze podnieść należy, że są one bezzasadne. Wszelkie wątpliwości co do sposobu interpretowania przez organy opinii biegłych sądowych, skarżący będzie miał możliwość "zweryfikowania" w trakcie przeprowadzanych badań. Załączone zaś do akt orzeczenie lekarskie nr 9 /2007 stanowić będzie środek dowodowy, który będzie mógł być wykorzystany przez skarżącego również w trakcie przeprowadzanych badań przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. Zarzut dotyczący tego, że wadliwym jest utrzymanie w mocy decyzji starosty nie zawierającej żadnych nowych okoliczności pomimo tego, że wcześniej była ona 2 – krotnie uchylana nie jest również zasadny. Wskazać bowiem należy, że uchylanie decyzji starosty spowodowane było uchybieniami procesowymi tego organu tj. po raz pierwszy uchylono decyzję bo organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, kolejne uchylenie spowodowane było tym, że organ pomimo tego, iż zebrał materiał dowodowy nie rozpatrzył go i nie dokonał jego oceny. W momencie kiedy wszystkie uchybienia procesowe zostały konwalidowane przez organ I instancji zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji przez niego wydanej. Bezzasadny pozostaje również zarzut naruszenia art. 107 §1 kpa albowiem zarówno decyzja organu I instancji jak i organu odwoławczego zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne. Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.