II SA/Bk 321/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody P. z dnia ... marca 2021 r., nr ... w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Starosta S. decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), uznał A. K. z dniem 28 grudnia 2020 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku od ww. daty. Organ pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że strona spełniła w dniu rejestracji ustawowe warunki do uznania za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy, przypadających w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. K. i podniosła, że była zatrudniona na podstawie umowy o pracę do 15 grudnia 2020 r. Z uwagi na wystawienie przez pracodawcę świadectwa pracy w dniu 22 grudnia 2020 r. i jego nadanie przesyłką poleconą, otrzymała je dopiero 28 grudnia 2020 r. W tym też dniu zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. Niezawinione przez nią opóźnienie w otrzymaniu świadectwa pracy skutkowało odmową przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych. W ocenie odwołującej nie powinna ona ponosić negatywnych skutków doręczenia jej świadectwa pracy przez pracodawcę, bez którego, przez okres prawie dwóch tygodni nie miała możliwości zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. Wojewoda P. decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności podkreślono, że istotnym zdarzeniem prawnym w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy, od tej bowiem daty liczony jest okres 18 miesięcy bezpośrednio przed rejestracją, w ciągu których badane są przesłanki do uzyskania uprawnień zasiłkowych. Następnie wskazano, że do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wymagane jest, by przesłanki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy były spełnione łącznie. Pierwszą z nich jest posiadanie okresu zatrudnienia i okresów zaliczanych wynoszących co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację. Z załączonej dokumentacji sprawy wynika, że tej przesłanki bezrobotna nie spełniła. W okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania (tj. od 27 czerwca 2019 r. do 27 grudnia 2020 r.): - była zatrudniona na podstawie umowy o pracę od 27 czerwca 2019 r. do 15 grudnia 2019 r. (12 dni) w wymiarze pełnego etatu (1/1) w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., jako aparatowy urządzeń przemysłu spożywczego (stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę z upływem czasu na który została zawarta - art. 30 § 1 pkt 4 K.p.); - była zatrudniona na podstawie umowy o pracę od 9 czerwca 2020 r. do 15 grudnia 2020 r. (190 dni) w wymiarze pełnego etatu (1/1) w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., wykonując pracę tymczasową na rzecz [...] Sp. z o.o. jako pracownik pomocniczy w produkcji spożywczej (stosunek pracy ustal w wyniku rozwiązania umowy o pracę z upływem czasu, na który była zawarta - art. 30 § 1 pkt 4 K.p.) łącznie 362 dni - a więc mniej niż 365 dni. Podkreślono przy tym, że innych okresów zaliczanych do okresu uprawniającego do zasiłku zainteresowana nie udokumentowano. Drugą przesłanką jest zaś uzyskiwanie w badanym okresie, z uwzględnieniem okresów zaliczanych, wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia objętego obowiązkiem opłacania składki na Fundusz Pracy - i tę przesłankę bezrobotna spełniła, gdyż będąc zatrudnioną na umowę o pracę w wymiarze pełnego etatu nie mogła uzyskiwać wynagrodzenia niższego niż minimalne obowiązujące w danym roku. Z powyższego wynika zatem, że posiadany przez stronę łączny okres uprawniający do zasiłku stanowi 362 dni okresu uprawniającego do zasiłku, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy, a nie co najmniej wymaganych 365 dni. Przedstawione w odwołaniu okoliczności oraz załączone akta sprawy wskazują, że bezrobotna zakończyła ostatni stosunek pracy z dniem 15 grudnia 2020 r. (świadectwo pracy zostało wystawione 22 grudnia 2020 r.), które otrzymała w dniu 28 grudnia 2020 r. i w tym też dniu zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. Z powyższego wynika, że zainteresowana zgłosiła się do rejestracji jako osoba bezrobotna trzynaście dni po ustaniu zatrudnienia. Ta okoliczność, niezależnie od powodów, które wpłynęły na taki, a nie inny termin rejestracji w organie zatrudnienia, miała wpływ jedynie na rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną z dniem 28 grudnia 2020 r. i odmowy przyznania prawa do zasiłku od ww. daty. Okoliczność ta nie miała wpływu na uzyskanie przez stronę uprawnień zasiłkowych. Sytuacja nieuzyskania uprawnień zasiłkowych zaistniała w związku z brakiem w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania (tj. od 27 czerwca 2019 r. do 27 grudnia 2020 r.) odpowiedniego, tj. 365 dniowego okresu zatrudnienia. Bezrobotna na dzień rejestracji legitymowała się jedynie 362 dniowym okresem zatrudnienia. Warunek legitymowania się określonym stażem zasiłkowym uwzględnia się wyłącznie w okresie 18 miesięcy przed rejestracją bezrobotnego. Ustawodawca nie dopuszcza innego sposobu ustalania takiego okresu żadnych wyjątków w tym zakresie nie przewiduje. W niniejszej sprawie nie mają zatem prawnego znaczenia przyczyny, dla których strona nie zarejestrowała się w urzędzie pracy bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia, czy też wystawienia świadectwa pracy. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła A. K. i zarzuciła naruszenie: - art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie przyjętego przez organy sposobu ustalenia okresu stanowiącego podstawę dla ustalenia długości zatrudnienia i pominięcie przyczyn opóźnienia w zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnego, przy ocenie spełnienia warunku zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania; - art. 2 Konstytucji RP, przez dokonanie wykładni ścieśniającej terminu "18 miesięcy poprzedzających", bez uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy, w tym zwłaszcza tego, że przeszkodą w spełnieniu przesłanki przepisu, stanowiły dni wolne od pracy oraz okoliczności faktyczne niezależne od strony, co jest nie do pogodzenia z zasadą sprawiedliwości społecznej. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż wskazane w zarzutach. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zdaniem sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Została podjęta przedwcześnie, bez prawidłowego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia – art. 80 K.p.a. Podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 1409 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). Zaskarżoną decyzją uznano skarżącą - A. K. z dniem 28 grudnia 2020 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie odmówiono przyznania jej prawa do zasiłku od ww. daty. Kwestię uprawnień do zasiłku dla osoby bezrobotnej reguluje art. 71 ust. 1 i 2 ustawy, mający charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, a więc nie dającego organom administracji uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w tym zakresie. Z uwagi na charakter zatrudnienia skarżącej, tj. na podstawie umowy o pracę wskazać należy, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Z powyższego wynika, że przesłankami warunkującymi uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez skarżącą, które muszą być spełnione łącznie w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania są: okres 365 zatrudnienia oraz istnienie w tym okresie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okoliczności powyższe podlegają więc ustaleniu przez organ. W kontrolowanej sprawie organy obu instancji uznały, że skarżąca rejestrując się w dniu 28 grudnia 2020 r. jako bezrobotna nie spełniła w dniu rejestracji wszystkich wymaganych warunków do przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. A mianowicie, zdaniem organów, skarżąca rejestrując się jako osoba bezrobotna nie spełnił warunku posiadania okresu zatrudnienia i okresów zaliczanych wynoszących co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację. Organy ustaliły, że skarżąca zatrudniona była łącznie 362 dni. Ustalono, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania była ona zatrudniona na podstawie umowy o pracę od 27 czerwca 2019 r. do 15 grudnia 2019 r. (12 dni) w wymiarze pełnego etatu oraz była zatrudniona na podstawie umowy o pracę od 9 czerwca 2020 r. do 15 grudnia 2020 r. (190 dni) w wymiarze pełnego etatu. Zdaniem sądu, ustalenia w zakresie posiada okresu zatrudniania są błędne. Ze znajdującego się w aktach sprawy świadectwa pracy wystawionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. w dniu 17 grudnia 2019 r. (k. 2 akt administracyjnych) wynika, że skarżąca była zatrudniona w okresie od 6 czerwca 2019 r. do 15 grudnia 2019 r., a nie jak błędnie przyjęły organy od 27 czerwca 2019 r. Powyższe wydłuża okres zatrudnienia i oznacza to, że wbrew temu co ustaliły organy, skarżąca w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację była zatrudniona nawet 365 dni. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję uznając, że uchylenie tylko decyzji organu odwoławczego będzie wystarczające do usunięcia stwierdzonych uchybień. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda P. uwzględni treść art. 153 P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.