II SA/Bk 322/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] stycznia 2014 r., o odmowie wyrejestrowania pojazdu. U postaw rozstrzygnięcia organu odwoławczego legły następujące ustalenia. Starosta W. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił wyrejestrowania pojazdu marki V. o nr rejestracyjnym [...]. Organ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, iż nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r. póz. 1137 ze zm.). Do wniosku o wyrejestrowanie pojazdu nie załączono żadnego dokumentu, o którym mowa w § 15 ust. l pkt 1-7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( t. j. z 2007 r. Dz. U. Nr 186, poz. 1322 ze zm.). Z przedłożonych dokumentów wynika, że w tym przypadku doszło do zbycia pojazdu, bez sporządzenia właściwego dokumentu przenoszącego prawo własności. Wydanie pojazdu nieznanej osobie, bez jej wylegitymowania, po zainkasowaniu tylko zaliczki bez sporządzenia umowy sprzedaży odbiega od wszelkich norm regulujących zasady zawierania transakcji handlowych. Zaistnienie takiej sytuacji nie może być uznane za kradzież lub trwałą utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy i nie daje podstaw prawnych do wyrejestrowania pojazdu. Z decyzją nie zgodził się J. M. i złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Zarzucił decyzji obrazę przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających wpływ na jej treść, a sprowadzających się do: naruszenia art. 79 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie, co spowodowało odmowę wyrejestrowania pojazdu marki V. o nr rejestracyjnym [...]. - naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielenie stronie pomimo obowiązku wynikającego z przepisu prawa informacji o możliwości oparcia na innej podstawie prawnej niż wskazana przez stronę we wniosku o wyrejestrowanie pojazdu, co skutkowało odmową wyrejestrowania pojazdu wobec braku oparcia wniosku na odpowiedniej podstawie prawnej. - naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co daje podstawy do przyjęcia, że organ nie rozpoznał sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności i przedłożonych dowodów. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy właściwemu organowi do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazało, że zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( t. j. Dz. U. z 2012 r. póz. 1137 ze zm.) pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela w następujących sytuacjach: 1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, wydanego w trybie ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, 2) kradzieży pojazdu, jeżeli właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania, 3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę, 4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą, 5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, 6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdu na podstawie stosownego zaświadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o wyrejestrowanie pojazdu marki V. o nr rejestracyjnym [...], wnosząc jednocześnie o odebranie od niego oświadczenia o przywłaszczeniu przedmiotowego pojazdu przez osobę trzecią. Wyjaśnił w jego uzasadnieniu, że w dniu [...] lipca 2012 r. "samochód został wydany osobie trzeciej w związku z zawarciem umowy sprzedaży". Wydanie to nastąpiło pod warunkiem, że dnia następnego kupujący, którego personaliów nie znał, uiści kwotę w wysokości 1.500 zł , jednakże pieniądze nie zostały mu wręczone i nie odzyskał samochodu, również obecnie nie jest w jego posiadaniu. Zainteresowany wskazał, że zachodzi przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, uzasadniająca wyrejestrowanie pojazdu. Składając zeznania do protokołu przesłuchania strony sporządzonego w Starostwie Powiatowym skarżący m. in. oświadczył, że pojazd został wydany po zainkasowaniu umówionej kwoty (cena netto) pracownikowi kupującego oraz że "następnego dnia jak również do chwili obecnej kupujący nie zgłosił się w celu uregulowania zaległej należności". Sprawę zgłosił na policję. Komenda Powiatowa Policji w W. M. postanowieniem z dnia [...].06.2013 r. [...] (kopia w aktach sprawy) umorzyła dochodzenie "w sprawie doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym w dniu [...] lipca 2012 r. w m. C. woj. P. J. M. w kwocie 1500 zł w związku z umową kupna-sprzedaży samochodu marki V. nr rej. [...] poprzez wprowadzenie go w błąd w ten sposób, że kupujący działając z zamiarem nie zapłacenia ww. kwoty zobowiązał się do jej zapłaty w dniu następnym", wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Sytuacja powyższa nie może być więc uznana ani za kradzież pojazdu, o której mowa w pkt 2 art. 79 ust. 1, ani też za udokumentowaną trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy. Do wyrejestrowania samochodu na podstawie tego przepisu konieczne jest udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, a także uiszczenie opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminie ( art. 79 ust. 5 ustawy). Należy tutaj wyjaśnić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 18 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II. SA/G1 6/08, LEX nr 479040 ) przedstawił stanowisko, które Kolegium w pełni podziela, iż udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności obejmuje przypadki przywłaszczenia pojazdu, ukrywania go przez określoną osobę, czyniąc niemożliwym korzystanie z niego przez właściciela. Chodzi zatem o przypadki popełnienia przestępstwa na szkodę właściciela pojazdu, inne niż jego kradzież, które nie powodują zmiany w zakresie prawa własności. Ww. postanowienie policji jest dowodem, iż w okolicznościach tej sprawy nie może być mowy o przypadkach popełnienia przestępstwa na szkodę właściciela pojazdu w powyższych formach. Należy podkreślić, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż wnioskodawca udokumentował trwałą i zupełną utratę pojazdu, a zatem, że został spełniony warunek określony w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy, uzasadniający wyrejestrowanie samochodu. Co do zasady nie jest możliwe wyrejestrowanie pojazdu, gdy brak jest dokumentów potwierdzających zaistnienie jednej z przesłanek wyrejestrowania ( zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 maja 2004 r. I SA/Gd 3894/01, LEX nr 299323 ). Przedstawiony wyżej, niekwestionowany przez skarżącego stan faktyczny tej sprawy wyklucza natomiast możliwość zastosowania do wyrejestrowania pojazdu pozostałych sytuacji wskazanych w powyższym przepisie, zatem ich analizy w realiach tej sprawy nie można uznać za konieczną i mającą wpływ na wynik sprawy. Wobec tego nie można tez uznać, że brak ze strony organu wezwania strony do uzupełnienia wniosku, w tym poprzez wniesienie stosownej opłaty, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Starosta W. zgodnie z prawem odmówił wyrejestrowania pojazdu z powodu braku podstawy prawnej możliwej do zastosowania w ustalonych i niekwestionowanych przez skarżącego okolicznościach przedmiotowej sprawy. W skardze od w/w decyzji J. M. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na poprawność rozstrzygnięcia oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, t.j.: - art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielanie stronie informacji o możliwości oparcia żądania na innej podstawie niż wskazana przez stronę we wniosku o wyrejestowanie pojazdu , - art. 64 § art. 2 k.p.a. poprzez uznanie za prawidłowe pominięcie przez organ I instancji braku czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych wniosku o wyrejstrowanie pojazdu poprzez nie wezwanie do uiszczenia wymaganej opłaty, - art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez przeniesienia własności obejmuje wyłącznie przypadki przewłaszczenia pojazdu, ukrywania go przez określoną osobę a zatem wypadki przestępstw innych niż kradzież, co spowodowało odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu marki V. o nr rejestracyjnym [...] . Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. W motywach skargi podniesiono, że według art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd podlega wyrejestrowani przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela między innymi w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania bez zmiany w zakresie prawa własności. Wnioskodawca nie zrealizował transakcji sprzedaży (nie doszło do zawarcia umowy) a jedynie wydano pojazd potencjalnemu nabywcy, który od tego momentu wnioskodawca utracił definitywnie posiadanie pojazdu. Zdaniem Skrzącego dokumentem potwierdzającym utratę posiadania pojazdu jest postanowienie o umorzeniu dochodzenia oraz akta postępowania karnego [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga podlegał oddaleniu bowiem kwestionowana decyzja a także decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. W sprawie niesporne jest, że nie zachodziła przesłanka do wyrejestrowania pojazdu, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Skarżący przyznaje bowiem, że wydał uszkodzony pojazd dobrowolnie za część uiszczonej sumy pieniężnej. Rozważenia wymagało zatem czy zasadnie odmówiono wyrejestrowania pojazdu powołując się także na art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek jego właściciela w przypadku "udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności." W wyroku wsa we Wrocławiu z 19.10.2005 r. II SA/Wr 1064/03 wyrażono pogląd, że z semantycznej analizy powołanego przepisu wynika, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest "udokumentowanie" przez wnioskodawcę, że nastąpiła "trwała" tzn. stała, nie podlegająca zmianie i "zupełna" tzn. całkowita, kompletna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Pojęciu "udokumentowania" okoliczności, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy należy nadać jednoznaczne, ścisłe znaczenie, jako czynności stwierdzającej coś na podstawie dokumentów, popartej dokumentami. Chodzi zatem o akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości, obejmujący zarówno dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 k.p.a. jak i inne "dowody pisemne" mające znaczenie w sprawie (np. umowy). Za taką interpretacją tego zwrotu, poza względami językowymi wskazującym na intencję ustawodawcy, przemawiają ponadto zasady dbałości o prawidłowe funkcjonowanie obrotu prawnego o sferze ewidencji (rejestracji) pojazdów, oznaczające konieczność zapewnienia mu pewności i wiarygodności poprzez sformalizowanie (dokumentowanie) sposobu stwierdzenia istnienia prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mogącej mieć znaczenie prawne. Skład orzekający pogląd ten podziela. Zatem udokumentowanie utraty posiadania pojazdu nie może być zastąpione wyłącznie "oświadczeniem" wnioskodawczyni o takiej utracie. Oświadczenie będące wypowiedzią zawierającą czyjeś przekonania lub oznajmującą coś nie mieszczą się w polu znaczeniowym pojęcia "udokumentowanie" czegoś, a zatem nie mają znaczenia z punktu widzenia przesłanek wyrejestrowania pojazdu zawartych w art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Uwzględniając powyższe wywody uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz jego konsekwencje prawne na podstawie stosowanej normy prawnej. Skarżący nie udowodnił okoliczności utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności na podstawie dowodów z dokumentów. Ponadto sam Skarżący wyjaśnił przed organem I instancji, że doszło do zawarcia umowy kupna sprzedaży i przeniesienia własności pojazdu. W dniu [...].12.2013 r. Skarżący zeznał, że pojazd "został wydany po zainkasowaniu przeze mnie umówionej kwoty (cena netto) pracownikowi kupującego" (karta 20 akt administracyjnych organu I instancji). Zatem nie można zasadnie twierdzić, że w rozpoznawanej sprawie doszło do utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Problem w zakresie wyrejestrowania pojazdu wynika z lekkomyślności Skarżącego i nieustalenia żadnych danych kupującego. Konstatacje organów co do braku podstaw do wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym potwierdza także postanowienie o umorzeniu dochodzenia, co wymaga podkreślenia, z powodu braku podejrzenia popełnienia przestępstwa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów wskazać należy, że nie było podstaw do wzywania Skarżącego do uiszczenia opłaty z tytułu wyrejestrowania pojazdu skoro organy zasadnie uznały, że nie została spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 79 ust. 1 powołanej ustawy. Tym samym chybiony jest zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. Nie zostały także naruszone zasady postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie kwestionowanych decyzji. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.