II SA/Bk 339/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na czynność Starosty Z. z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części kwoty z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. W. K. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w Z. o zwrot części kwoty z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu samochodu marki [...] Nr rej. [...] zarejestrowanego po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] sierpnia 2005 r. (data wydania karty pojazdu [...] września 2005 r.). W odpowiedzi Starosta Z. pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...] stwierdził, że uiszczona podczas pierwszej rejestracji samochodu opłata za kartę pojazdu w wysokości 500 zł, była opłatą pobraną na podstawie i w granicach powszechnie obowiązującego prawa. Organ wyjaśnił, iż ustawową podstawę do pobierania omawianej opłaty stanowi przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Natomiast wysokość tej opłaty wynika z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Powyższe rozporządzenie obowiązywało do dnia 15 kwietnia 2006 r. Oznacza to, że obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, stąd organ jest obowiązany do pobierania opłaty za kartę, bez wydawania odrębnego aktu administracyjnego. Dalej organ podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., uznający wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu za niezgodną z art. 92 i art. 217 Konstytucji RP oraz art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym utrzymał w mocy przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. do momentu wydania nowych przepisów przez Ministra Transportu, tj. do dnia 30 kwietnia 2006 r. Końcowo organ pouczył, że stronie służy prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie przewidzianym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po uprzednim wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 21 kwietnia 2011 r. W. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniosła o zwrot opłaty uiszczonej w związku z wydaniem karty pojazdu. W odpowiedzi na skargę Starosta Z. wniósł o jej odrzucenie. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek wyczerpania środków zaskarżenia, gdyż Skarżąca nie wystąpiła do Starosty Z. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 maja 2011 r. wezwano Skarżącą do wykazania, że przed złożeniem skargi wzywała organ do usunięcia naruszenia prawa – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (k.25). Przedmiotowe wezwanie doręczono Skarżącej 26 maja 2011 r. (k. 26). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga na czynność Starosty Z. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Tytułem wstępu należy zauważyć, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnym (uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07) skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z art. 3 § 2 pkt 4 wynika natomiast, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Art. 52 § 3 stanowi zaś, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że w konkretnym przypadku nie został wyczerpany tryb zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca złożyła do Starosty Z. wniosek o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu i było to jedyne pismo w tej sprawie, w którym zwróciła się do organu o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu. Żadnego innego wezwania w tej sprawie Skarżąca nie złożyła do organu. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. poinformował Skarżącą o podstawach prawnych uiszczenia ww. opłaty oraz jej wysokości, a także pouczył o prawie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na powyższe pismo, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Wydając przedmiotowe pismo Starosta Z. dokonał czynności, o jakiej mowa we wspomnianym art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednakże dopuszczalność skargi w takim przypadku uwarunkowana jest uprzednim wezwaniem na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu czynności. Natomiast skargę do sądu administracyjnego stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. można wywieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, to w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (tak: wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OSK 237/08). Ponadto Skarżąca była również wzywana przez sąd - pod rygorem odrzucenia skargi - do wykazania, że wyczerpała środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym przez wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie wykazała, aby taki środek zaskarżenia składała, co zobowiązywało sąd do odrzucenia skargi. Reasumując Sąd stwierdził, że powyższy tryb zaskarżenia bez wątpienia nie został przez Skarżącą wyczerpany. Przed wniesieniem skargi na czynność organu, nie zostało bowiem skierowane do niego jakiekolwiek wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd nie mógł dokonać merytorycznego rozpoznania skargi. Powtórzyć należy za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi (obok przesłanki właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i legitymacji podmiotu uprawnionego) – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 113). Na marginesie zaznaczyć należy, iż postanowienie o odrzucenie skargi, jako rozstrzygnięcie o charakterze formalnym a nie merytorycznym, nie powoduje stanu rzeczy osądzonej. W związku z tym, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia organu po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia (z art. 52 § 3 p.p.s.a), będzie mogła jeszcze raz skorzystać z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie naruszając tym samym stanu powagi rzeczy osądzonej. Mając powyższe na uwadze z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.