II SA/Bk 341/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-12-11
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny i wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wiążącej oceny prawnej, może zastosować nowszą procedurę legalizacji samowoli budowlanej (art. 49b P.b.) zamiast procedury wynikającej z wcześniejszej oceny prawnej NSA (art. 48 P.b.), jeśli nowsza procedura jest mniej korzystna dla strony skarżącej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, mimo że organy nadzoru budowlanego uchybiły zasadzie związania oceną prawną NSA, stosując nowszą procedurę legalizacji (art. 49b P.b.) zamiast starszej (art. 48 P.b.). Sąd uznał, że uchylenie decyzji i zastosowanie starszej procedury byłoby na niekorzyść strony skarżącej, zgodnie z art. 134 § 2 P.p.s.a., co wykluczało uwzględnienie skargi w tej sytuacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu typu "blaszak" wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Po wcześniejszych uchyleniach decyzji i wiążącej ocenie prawnej NSA, organy nadzoru budowlanego zastosowały nowszą procedurę legalizacji (art. 49b P.b.) zamiast procedury wynikającej z oceny NSA (art. 48 P.b.). Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżąca wniosła skargę, argumentując m.in. wysokimi kosztami legalizacji i potrzebą posiadania samochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzją z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. (dalej: PINB) z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] nakazującą M. K. rozbiórkę garażu typu "blaszak" wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia na działce nr [...] przy ulicy [...] w A.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2014 r. ustalono, że na działce nr [...] w A. usytuowany jest m.in. posadowiony na płycie betonowej na gruncie i użytkowany jako garaż dla samochodu osobowego - garaż typu "blaszak" o wymiarach 5 m x 3 m, w odległości 0, 35 m od granicy z nieruchomością sąsiednią, z dachem i poszyciem wykonanym z blachy trapezowej. Na realizację obiektu nie uzyskano pozwolenia na budowę.
Pierwsza decyzja PINB o nakazaniu rozbiórki garażu została uchylona przez PWINB decyzją z dnia [...] września 2014 r. i sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2014 r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dalej: P.b., PINB nakazał ponownie rozebranie samowolnie wzniesionego spornego garażu i uporządkowanie terenu. Organ stwierdził brak możliwości legalizacji obiektu z uwagi na zlokalizowanie jednej ze ścian szczytowych budynku garażowego w odległości 0, 35 m od granicy z działką sąsiednią, co narusza wymagania rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2014 r. została utrzymana w mocy przez PWINB w dniu [...] listopada 2014 r. z uwagi na brak możliwości legalizacji wynikającą z treści § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Decyzja organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawie II SA/Bk 98/15 z uwagi na brak pełnej i wyczerpującej analizy w zakresie kwalifikacji spornego obiektu i odnoszących się do niego warunków technicznych, jakie muszą być spełnione, by obiekt mógł być uznany za zgodny z prawem.
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2017 r. w sprawie II OSK 2717/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji stwierdzając, że choć uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest wolne od wad, to jednak brak było podstaw do oddalenia skargi. NSA wskazał, że trafnie zarzucono organom nadzoru budowlanego brak dokładnej kwalifikacji spornego obiektu budowlanego (garażu), który w świetle poglądów orzecznictwa jest zasadniczo kwalifikowany do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych (art. 3 pkt 5 P.b.). Jak wskazał NSA, sąd pierwszej instancji wykluczył garaż z kategorii budynku (art. 3 pkt 2 P.b.), a jego wymiary wykluczają go, zdaniem NSA, z kategorii obiektu małej architektury (art. 3 pkt 4 P.b.). Także sąd kasacyjny wskazał, że garaż nie spełniał warunków zwalniających z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 i 2 P.b.), dlatego organ prawidłowo wszczął postępowanie w trybie art. 48 P.b., chociaż błędnie je przeprowadził, zakładając że nie jest możliwe doprowadzenie obiektu garażowego do stanu zgodnego z prawem (legalizacja).
Naczelny Sąd Administracyjny uznał również za błędny pogląd sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym nie znajdują w sprawie zastosowania normy odległościowe z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wskazał, że o błędności tego poglądu świadczy niepoddana analizie w sprawie regulacja § 12 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia określająca sytuowanie budynku gospodarczego i garażu. Zdaniem NSA, przy uwzględnieniu wielkości obiektu przepis ten pozwala na sytuowanie garaży – jak w okolicznościach niniejszej sprawy – bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. NSA zwrócił również uwagę, że PINB wskazywał wprawdzie na obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jednak jego analizy nie podjął się żaden z organów administracyjnych. Z wyżej wskazanych przyczyn ocenił NSA za częściowo usprawiedliwione zarzuty kasacji dotyczące naruszenia § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz art. 48 ust. 2 P.b. w związku z § 12 ust. 3 rozporządzenia w zakresie, w jakim organ odwoławczy podważył ocenę sądu o niemożności zastosowania w sprawie norm odległościowych wymienionych w § 12 ww. rozporządzenia. Tak argumentując NSA wskazał, że organ pozostanie związany oceną prawną sądu kasacyjnego, w szczególności w zakresie możliwości legalizacji obiektu garażowego w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i aktualnych przepisów P.b.
Ponownie rozpoznając sprawę, po wyroku NSA, PINB przeprowadził w dniu [...] listopada 2017 r. na działce nr [...] oględziny, a następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. na podstawie art. 49b ust. 2 P.b. nałożył na M. K. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 P.b., projektu zagospodarowania działki nr [...] lub terenu z uwzględnieniem wybudowanego garażu oraz zaświadczenia o zgodności wybudowanego garażu typu "blaszak" z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to doręczono M. K. w dniu [...] listopada 2017 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. PINB na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 P.b. nakazał M. K. rozebranie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego typu garaż blaszak na działce nr [...] przy ulicy [...] w A. Organ pierwszej instancji wskazał, że inwestor nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, które umożliwiłyby legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, co zobowiązywało organ nadzoru budowlanego do orzeczenia rozbiórki.
Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej złożyli M. K. i W. K., którzy wskazali, że do ustawienia garażu zmusiła ich sytuacja życiowa, w tym konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką i schorowanym ojcem i wynikająca z tego potrzeba częstego korzystania z samochodu (dojazdy do lekarzy, na rehabilitację, pozostawanie w gotowości przez 24 h godziny na dobę). Wskazali, że przy ustawianiu garażu nie mieli świadomości posiadania pozwolenia na budowę, bowiem garaż to nie jest budynek, nadto sporny garaż nie jest trwale związany z gruntem, stoi na działce niezagospodarowanej i nikomu nie przeszkadza. Wskazali na toczące się przed organami nadzoru budowlanego sprawy dotyczące obiektów na działce sąsiada i ocenili, że organy nie traktują jednakowo wszystkich mieszkańców miasta A.
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. PWINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że podczas oględzin w dniu [...] listopada 2017 r. ustalono, iż sporny obiekt posiada wymiary 5,00 m x 3,00 m i dach jednospadowy, posadowiony jest w odległości 0, 30 m od granicy działki sąsiedniej, na płycie betonowej wykonanej na gruncie, bez trwałego zamocowania konstrukcji stalowej do płyty betonowej. PWINB wyjaśnił, że postępowanie poprzednio prowadzone na podstawie art. 48 P.b. obecnie zostało przeprowadzone na podstawie "art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4 Prawa budowlanego" z uwagi na nowelizację ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dokonaną ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, a w szczególności z uwagi na brzmienie art. 6 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej. Organ zmienił procedurę legalizacyjną mając na uwadze wysokość opłaty legalizacyjnej ustalanej na nowych zasadach oraz to, że procedura z art. 49b P.b. jest mniej dotkliwa dla inwestora, przy czym wskazał, że na tę zmianę nie ma wpływu fakt, iż do etapu wymierzenia opłaty legalizacyjnej nie doszło z uwagi na nieprzedłożenie przez zobowiązaną wymaganych dokumentów. PWINB wyjaśnił, że gdyby dokumenty zostały przedłożone, mógłby dopiero ocenić zgodność inwestycji z lokalnymi przepisami prawa miejscowego. Wyjaśnił, że lokalizacja spornego obiektu, niezwiązanego trwale z gruntem i niebędącego budynkiem, byłaby dopuszczalna w innej odległości od granicy działki niż wymagana przepisami techniczno – budowlanymi. Jednakże obecnie zarówno na obiekt niezwiązany trwale z gruntem jak i na obiekt trwale związany z gruntem ale o powierzchni do 35 m2 wymagane jest zgłoszenie, a tego nie dokonano, dlatego organ umożliwił legalizację na podstawie art. 49b ust. 2 P.b. Nie przedłożono jednak wymaganych dokumentów. PWINB wyjaśnił, że przepisy P.b. nie przewidują odstąpienia od nałożenia nakazów w tej ustawie przewidzianych, dlatego był zobowiązany konsekwentnie nakazać rozbiórkę na skutek niewykonania nałożonych obowiązków.
Skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. złożyła do sądu administracyjnego M. K., która wywodziła w sposób następujący: garaż został wzniesiony w odległości 0,35 cm od granicy działki sąsiedniej, której właściciel nie wnosił i nie wnosi sprzeciwu do tej inwestycji; o zbadanie legalności wzniesienia garażu wystąpił sąsiad po przeciwnej stronie T. P., na którego działce jest szereg nieprawidłowości i za którym organ nadzoru budowlanego "stoi murem"; sporny garaż został złożony z elementów w 2002 r., a w celu polepszenia warunków wjazdu i wyjazdu samochodem dokonano wyrównania terenu zaprawą cementowo – piaskową wewnątrz garażu. Skarżąca wyjaśniła, że konieczne jest posiadanie przez nią samochodu dostępnego całą dobę z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną córką i schorowanym ojcem. Jak wskazała, nie złożyła nakazanych przez organ nadzoru budowlanego dokumentów, bowiem wartość garażu to około 300-400 zł, zaś koszt jego legalizacji to około kilka tysięcy złotych. Nadto, garaż dla sąsiada nie stanowi żadnego zagrożenia. Stwierdziła, że urzędnicy złośliwie zajęli się jej garażem, podczas gdy na osiedlu przez nią zamieszkałym takich garaży i w ten sposób ustawionych jest dużo więcej. Zwróciła uwagę na postępowanie dotyczące legalności budynku gospodarczego na działce sąsiada T. P.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca do pisma procesowego z dnia 25 września 2018 r. załączyła cztery sztuki zdjęć spornego garażu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, aczkolwiek nie wszystkie twierdzenia sformułowane w zaskarżonej decyzji sąd akceptuje jako prawidłowe. Wadliwa ocena prawna nie mogła jednak, w okolicznościach sprawy niniejszej, mieć wpływu na wynik kontroli sądowej.
Organ nadzoru budowlanego orzekał w warunkach związania oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 2717/15, które to związanie wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Co prawda pierwszym wyrokiem uchylającym poprzednie decyzje organów nadzoru budowlanego obydwu instancji był wyrok tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 98/15 z dnia 11 sierpnia 2015 r., jednakże NSA własną oceną prawną zastąpił ocenę prawną sformułowaną przez sąd pierwszej instancji, a zatem związanie dotyczyło stanowiska NSA. Dotyczyło zresztą nie tylko organu nadzoru budowlanego, ale i obecnie orzekającego sądu, co wprost wynika z treści art. 153 P.p.s.a. Stanowisko NSA dotyczyło przy tym prowadzenia procedury doprowadzenia spornego garażu do stanu zgodnego z prawem w trybie legalizacji, tj. art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: P.b.), z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: rozporządzenie), a także z uwzględnieniem konieczności zbadania obowiązujących na terenie posadowienia obiektu regulacji prawa miejscowego.
Nie ulega wątpliwości, że organy nadzoru budowlanego obydwu instancji przeprowadziły procedurę likwidacji samowoli budowlanej nie w trybie art. 48 P.b. ale w trybie art. 49b P.b. powołując się na zmianę przepisów P.b. nowelizacją z 2015 r. Ma to istotne znaczenie w sprawie i podlega ocenie sądu w sprawie niniejszej, bowiem związanie oceną prawną na podstawie art. 153 P.p.s.a. oznacza brak podstaw do formułowania odmiennej od wiążącej oceny prawnej ale tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy (vide np. wyrok NSA z dnia 12 października 2018 r., I OSK 2719/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443 ze zm.) wprowadzono do obrotu prawnego przepis art. 6 ust. 1, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 28 czerwca 2015 r. Wprowadziła szereg zmian w przepisach ustawy P.b., wśród których – jak wskazał PWINB – zliberalizowano formalności odnośnie budowy garażu o powierzchni do 35 m2 (po nowelizacji należy dokonać zgłoszenia, wcześniej wymagane było pozwolenie na budowę). Z kolei w art. 6 ust. 3 nowelizacji postanowiono, że do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4 ustawy zmienianej, ustalanych w postępowaniach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy nowelizowanej w brzmieniu nadanym nowelizacją. Organ odwoławczy wyprowadził z powyższych przepisów, dokonując ich wykładni, że korzystniejsze dla strony jest zastosowanie trybu doprowadzenia garażu do zgodności z prawem na podstawie art. 49b P.b. niż na podstawie art. 48 P.b. - z uwagi na wysokość opłaty legalizacyjnej oraz z uwagi na brzmienie art. 6 ust. 1 nowelizacji. Zdaniem sądu, o ile powyższa wykładnia – zwłaszcza art. 6 ust. 1 nowelizacji - jest wadliwa i błędnie wyklucza związanie oceną prawną sformułowaną przez NSA, o tyle jednak zakaz reformationis in peius (art. 134 § 2 P.p.s.a.) wyklucza możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nastąpiłoby to z ewidentną niekorzyścią dla strony skarżącej. Zgodnie zaś z tym przepisem, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W tym kontekście wskazać trzeba, że regulacja art. 6 ust. 1 nowelizacji nakazuje stosować przepisy dotychczasowe (czyli sprzed nowelizacji) do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia 28 czerwca 2015 r. W kontrolowanym postępowaniu, wszczętym w kwietniu 2014 r., zostały wydane przez PWINB decyzje: kasacyjna z dnia [...] września 2014 r. oraz decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymująca w mocy nakaz rozbiórki. Decyzja z listopada 2014 r. została uchylona w sprawie II SA/Bk 98/15 wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2015 r., a sprawa wróciła do organu pierwszej instancji. Wystąpiła zatem sytuacja, w której sprawa była wszczęta i niezakończona decyzją ostateczną do dnia 28 czerwca 2015 r., bowiem decyzja ostateczna z listopada 2014 r. została uchylona przez sąd. Gdyby ta decyzja pozostawała w obrocie prawnym, można by mówić o zakończeniu sprawy do dnia 28 czerwca 2015 r. i konieczności stosowania nowych przepisów. Tak się jednak nie stało, a zatem należało stosować przepisy dotychczasowe, co wiązało się z pozostawaniem w aktualności oceny prawnej sądu kasacyjnego ze sprawy II OSK 2717/15 odnośnie zastosowania przepisu art. 48 P.b. Dodać należy, że użycie w art. 6 ust. 1 nowelizacji sformułowania "sprawa" a nie "postępowanie administracyjne" jest istotne. "Sprawa" dotyczy bowiem i etapu administracyjnego, i sądowoadministracyjnego. Jako że w przypadku art. 6 ust. 1 mowa jest o "sprawie", wyrok o sygnaturze II SA/Bk 98/15 wydany w tej sprawie przesądził kwestię jej niezakończenia do dnia wejścia w życie nowelizacji.
Także przepis art. 6 ust. 1 nowelizacji nie mógł dotyczyć, wbrew ocenie prawnej i wykładni PWINB, innych przepisów niż procedura doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Nie mógł więc dotyczyć przepisów prawa materialnego w oparciu o które dokonuje się kwalifikacji robót budowlanych jako wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zasadą w prawie budowlanym jest bowiem ocena (kwalifikacja) samowoli według przepisów obowiązujących w dacie jej dokonania, co należy odróżnić od procedury likwidacji samowoli budowlanej.
Reasumując tę część rozważań należy zatem przyjąć, że o ile przepis art. 6 ust. 1 nie wykluczał zastosowania przez organy procedury z art. 48 P.b., to jednak modyfikacja trybu legalizacji, której organ w sprawie dokonał, uniemożliwia obecnie rozpoznającemu sprawę sądowi uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej, bowiem miałoby to miejsce na niekorzyść strony skarżącej (art. 134 § 2 P.p.s.a.).
Orzeczony w sprawie nakaz rozbiórki znalazł swoją podstawę prawną w art. 49b ust. 3 P.b., który to przepis zastosowano z uwagi na niewypełnienie przez skarżącą obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 P.b. Natomiast uznanie, że aktualna pozostaje ocena prawna NSA skutkowałoby uchyleniem zaskarżonych decyzji z nałożeniem obowiązku zastosowania procedury legalizacji z art. 48 P.b., a więc – i tu trafnie wskazał PWINB – znacznie surowszej zwłaszcza jeśli chodzi o wysokość opłaty legalizacyjnej. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w trybie legalizacji z art. 48 P.b. organ nadzoru budowlanego, podobnie jak na podstawie art. 49b P.b., zobowiązałby skarżącą do przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b., tj. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 (m.in. czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Skoro skarżąca nie dopełniła obowiązków podobnych, wskazanych w postanowieniu z dnia [...] listopada 2017 r. wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 P.b. (a nie dopełniła ich, jak wskazała w skardze, z uwagi na wysokie koszty), to należy wskazać, że koszty te w przypadku procedury z art. 48 P.b. byłyby porównywalne o ile nie większe z uwagi na konieczność przedłożenia projektu budowlanego, który to obowiązek w procedurze z art. 49b ust. 2 P.b nie występuje. Po drugie, procedura legalizacji na podstawie art. 49b P.b. przewiduje obowiązek ustalenia opłaty legalizacyjnej w wysokościach stałych. Zgodnie bowiem z art. 49b ust. 5 P.b., do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w:
1) art. 29 ust. 1 pkt 9-11, 14 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 2500 zł;
2) art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d, pkt 2, 2a, 3, 3a, 6, 12, 13, 16, 19, 20b oraz 28 – wynosi 5000 zł.
W przypadku legalizacji prowadzonej na podstawie art. 48 P.b., zgodnie z ust. 2 tego przepisu, do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Należy ten fakt mieć na uwadze zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca wskazuje na niewielki koszt garażu określając go na kwotę rzędu 300-400 zł i brak środków finansowych na sporządzenie dokumentacji, do której została zobowiązana na podstawie art. 49b P.b.
W kontekście zatem całokształtu powyższych okoliczności sąd zauważa, że w tej konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu jej indywidualnych uwarunkowań i w efekcie dokonania zmiany oceny prawnej przez organ, uchylenie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z oczywistą niekorzyścią dla strony skarżącej (art. 134 § 2 P.p.s.a.), co zwalnia sąd ze związania oceną prawną na podstawie art. 153 P.p.s.a. Przy bezspornym stanie faktycznym w zakresie niedopełnienia obowiązków przed wzniesieniem obiektu budowlanego (nieuzyskanie pozwolenia na budowę), przy bezspornym niedopełnieniu obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., co uzasadniało obowiązkowe orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 3 P.b., uchylenie zaskarżonej decyzji z zaleceniem przeprowadzenia legalizacji na surowszych warunkach, przy deklaracjach strony o braku możliwości zalegalizowania obiektu z uwagi na związane z tym koszty - jest nieuzasadnione (zwłaszcza że koszty wynikające z procedury art. 48 P.b. byłyby wielokrotnie wyższe). Innymi słowy, stanowisko prezentowane przez skarżącą uprawnia do wniosku, że efekt, który jest możliwy do osiągnięcia na skutek uwzględnienia skargi (zalegalizowanie garażu ale po przeprowadzeniu znacznie surowszej procedury legalizacji w trybie art. 49 P.b.) jest w istocie efektem choć prawnie możliwym to w istocie pozornym, skoro skarżąca nie zdecydowała się ponieść znacznie niższych kosztów "uzdrowienia" sytuacji w procedurze mniej surowej i mniej kosztownej.
Sąd w sprawie niniejszej zastosował przepis art. 134 § 2 P.p.s.a. także z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Co prawda organy nadzoru budowlanego uchybiły zasadzie z art. 153 P.p.s.a., jednakże nie sposób rozpatrywać tego uchybienia w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Niezastosowanie tego przepisu było bowiem wynikiem dokonanej przez organy wykładni przepisu art. 6 ust. 1 i ust. 3 ustawy nowelizującej P.b., a w szczególności przepis art. 6 ust. 1 tej wykładni wymagał. Wykładni dokonał również skład orzekający w niniejszym uzasadnieniu. Co prawda wynik wykładni tego przepisu dokonanej przez sąd różni się od wyniku wykładni organów, ale wskazuje to na możliwość różnorodnej interpretacji przepisu, a to uniemożliwia przyjęcie wystąpienia rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Także sąd nie stwierdził innych przesłanek nieważności z art. 156 § 1 K.p.a., co uzasadniało zastosowanie art. 134 § 2 P.p.s.a. prowadzące do oddalenia skargi.
Z wyżej wskazanych względów sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło