II SA/Bk 343/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J. M. – L. A. w O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń - wypisów z rejestru gruntów oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., po powtórnym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy postanowienie Starosty B. z [...] marca 2009 r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczeń – wypisów z rejestru gruntów, dotyczących nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym K. P. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Wnioskiem z 16 października 2008 r., uzupełnionym pismem procesowym z 28 października 2008 r., J. M. prowadzący firmę pod nazwą M. L. A. z siedzibą w O. wniósł o wydanie wypisów z rejestrów i kartotek dotyczących właścicieli działek położonych w miejscowości K. P. zgodnie z załączonym fragmentem mapy. W uzasadnieniu podał, że jego firma jest zainteresowana wybudowaniem centrum handlowego w tej miejscowości o powierzchni handlowej ok. 150.000 m 2 . Obecny etap prac polega na negocjacjach z właścicielami gruntów transakcji wykupu ziemi. Ustalenie właścicieli działek pozwoli na dotarcie do wszystkich osób do których jest skierowana oferta kupna. Organ I instancji odmówił wydania wnioskowanych wypisów z rejestru gruntów. W uzasadnieniu podano, że skoro wnioskodawca nie jest właścicielem ani władającym gruntami, których dotyczyć miałby wypis z operatu ewidencyjnego, w celu uzyskania wypisów musiał wykazać interes prawny – art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego. W przedmiotowej sprawie interes ten nie został wykazany. Zdaniem organu ani zamiar prowadzenia z właścicielami gruntów negocjacji dotyczących wykupu ziemi, ani chęć zakupu przedmiotowych gruntów nie świadczą o istnieniu po stronie wnioskodawcy interesu prawnego. Podano, że żadne przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie wymagają aby osoba zainteresowana kupnem nieruchomości, dysponowała podczas negocjacji z jej właścicielem wypisem z rejestru gruntów dotyczącym tej nieruchomości. Samo przekonanie strony, że posiada interes prawny w określonym żądaniu jest niewystarczające, jeżeli nie jest poparte istnieniem przepisu prawa materialnego, w którym interes ten znajduje swoje źródło. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się wnioskodawca i wniósł zażalenie. W uzasadnieniu wywiódł, że źródłem "interesu prawnego" lub "uprawnienia" jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo jednostkowa i konkretna. Zdaniem odwołującego się abstrakcyjne odwołanie się do ogółu przepisów regulujących obrót nieruchomościami jest wystarczające a chęć zakupu przedmiotowych nieruchomości "oczywistym interesem prawnym". Organ odwoławczy utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że wydawanie wypisów z operatu ewidencji gruntów i budynków reguluje zarówno art. 24 prawa geodezyjnego i kartograficznego jak i art. 217 - 218 kpa. Po przytoczeniu treści tych przepisów organ stwierdził, że uzyskanie wypisów przez osoby nie będące właścicielami lub władającymi gruntami jest uzależnione od wykazania interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca ma bezspornie interes w uzyskaniu żądanych informacji w formie wypisu danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Jest to jednak interes faktyczny a nie prawny. Postanowienie to zostało przez wnioskodawcę zakwestionowane do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucając postanowieniu rażące łamanie prawa wniósł o stwierdzenie jego nieważności i o wydanie wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu podał, że jak wynika z orzeczenia NSA z 22 lutego 2007 r. sygn. akt IISA/Wr 605/06, abstrakcyjne odwołanie do ogółu przepisów regulujących obrót nieruchomościami jest wystarczające przy wykazaniu interesu prawnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte z zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 kpa zaświadczenie wydaje organ administracji publicznej na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie w sytuacjach, gdy: bądź przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 1 § 2 art. 217 kpa ), bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2 § 2 art. 217 kpa ). Nadto z art. 218 § 1 kpa wynika, że w przypadku, gdy o wydanie zaświadczenia ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie o ile chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Regulację szczególną w stosunku do powyższych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stanowi art. 24 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 240, poz. 2027 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje wypis z operatu ewidencyjnego na żądanie: 1) właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu; 2) podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu; 3) innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczył wydania wypisów z rejestrów i kartotek dotyczących właścicieli działek położonych w miejscowości K. P. Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, że wnioskodawca nie jest właścicielem ani władającym gruntami, których dotyczyć miałby wypis z operatu ewidencyjnego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że warunkiem, wydania żądanego zaświadczenia, było wykazanie się przez skarżącego interesem prawnym w urzędowym potwierdzeniu opisanego stanu prawnego. Takiego interesu skarżący, jak słusznie przyjęły organy, nie wykazał. W uzasadnieniu wniosku podano, że uzyskanie zaświadczenia wnioskowanej treści wynika z faktu, że firma wnioskodawcy jest zainteresowana wybudowaniem centrum handlowego w powyższej miejscowości o powierzchni handlowej ok. 150.000 m 2 . Obecny etap prac polega na negocjacjach z właścicielami gruntów. Ustalenie właścicieli działek pozwoli na dotarcie do wszystkich osób do których jest skierowana oferta kupna. Zdaniem skarżącego abstrakcyjne odwołanie się do ogółu przepisów regulujących obrót nieruchomościami jest wystarczające a chęć zakupu przedmiotach nieruchomości "oczywistym interesem prawnym". Pojęcie interes prawny oznacza interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Interes prawny oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Niewątpliwie cechami interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego na której budowany jest interes prawny co oznacza, że interes prawny mają tylko te z podmiotów których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa materialnego z którego wynikałoby jego prawo do uzyskania żądanego wypisu. Słusznie stwierdziły organy, że o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego nie świadczy ani zamiar prowadzenia z właścicielami gruntów negocjacji dotyczących "wykupu ziemi", ani chęć zakupu przedmiotowych gruntów. Podnieść należy, że istotnie żaden przepis obowiązującego prawa nie wymaga od osoby zainteresowanej kupnem nieruchomości posiadania wypisu z rejestru gruntu dotyczącego tej nieruchomości. W sytuacji gdy wnioskodawca jest zainteresowany wydaniem wypisu z operatu ewidencyjnego, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji jego interes określić należy jako faktyczny a nie prawny. Interes faktyczny nie tworzy zaś legitymacji procesowej. Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać, że dla ochrony interesu prawnego strony żądane zaświadczenie nie jest konieczne, stąd sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa odmową wydania skarżącemu zaświadczenia, a w konsekwencji skargę oddalił (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270).